Cumhurbaşkanı'nın 25 Eylül 2025 tarihinde gerçekleştirdiği ABD ziyaretine ilişkin
Kaynak göster
Gülizar Biçer Karaca (CHP), 29 Eylül 2025 tarihinde 7/34302 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Cumhurbaşkanı Yardımcılığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 16 gün sonra, 15 Ekim 2025).
Gülizar Biçer Karaca (CHP, Denizli). “Cumhurbaşkanı'nın 25 Eylül 2025 tarihinde gerçekleştirdiği ABD ziyaretine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/34302, 29 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34302-cumhurbaskani-nin-25-eylul-2025-tarihinde-gerceklestirdigi-abd-ziyaretine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/98e91f2c-fe6b-4f61-aed3-0199998b1e5a
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 16 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 6 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasanın 98 inci ve İçtüzüğün 96 ile 99'uncu maddeleri uyarınca Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Şia Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 25 Eylül 2025 tarihinde ABD Başkanı Donald Trump ile Washington'da resmi temaslarda bulunmuştur. Ziyarette Dışişleri Bakanı Hakan
Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ın da aralarında bulunduğu bir heyet eşlik etmiştir.
Beyaz Saray'da gerçekleştirilen görüşmelerde, basına yansıdığı üzere iki ülke ilişkileri çerçevesinde savunma Sanayii, ekonomi, enerji, Gazze'de yaşanan insani kriz, Heybeliada Ruhban Okulu meselesi, vize uygulamaları ve stratejik ortaklık başlıkları gündeme gelmiştir. Görüşmelerin ardından kamuoyuna yapılan açıklamalar, özellikle Stratejik Sivil Nükleer İşbirliği Mutabakat Zaptı ve nadir toprak elementlerine dair iddialar başta olmak üzere, birçok kritik konuda soru işaretlerini beraberinde getirmiştir. Ayrıca F-35 projesi, CAATSA yaptırımları, karşılıklı vize uygulamaları ve Gazze meselesi gibi başlıklarda net kazanım veya somut adımların ortaya konulmadığı yönündeki değerlendirmeler kamuoyunda tartışmalara yol açmıştır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Türkiye daha önce bedelini ödemesine rağmen teslim alamadığı F-35 projesine yeniden dahil edilecek midir? Yeniden dahil olma ihtimali varsa bu konuda ABD ile varılan yazılı mutabakat, takvim, güvenlik/denetim/erişim şartları ve Türkiye tarafına getirilecek hukuki/teknik yükümlülüklerin tam metinleri paylaşılacak mıdır? Projeye yeniden dahil olunması ile birlikte Rusya'dan yaklaşık 2.5 milyar Dolar'a alınan S-400 füzelerinin akıbeti ile erişim ve kontrol mekanizmalarına dair sorunlar nasıl çözülecektir?
Daha önce Türkiye tarafından bedeli ödenmiş ancak teslim edilmeyen F-35 uçaklarına ilişkin ABD tarafınca yapılmış herhangi bir teslim, iade, tazminat veya muadil temin taahhüdü var mıdır? Türkiye'nin ödemelerine ilişkin muhasebe ve sözleşme kayıtlarının ABD tarafı ile uzlaştırılmasına ilişkin hukuki ve teknik yol haritası ne olacaktır?
ABD'nin Türkiye'ye uyguladığı CAATSA kapsamındaki yaptırımlar kaldırılacak veya değişikliğe uğrayacak mıdır? Bu konudaki kararların: hukuki dayanağı, kaldırma ve sınırlandırma mekanizmasının şekli, taraflarca verilmiş yazılı taahhütler kaldırma işleminin
Adres : Halkla Ilişkiler Binası 1. Kat Oda No: E-112 TBMM/ANKARA
302. hangi kurumlarca (ABD Kongresi, Hazine, Dışişleri vb.) hangi usulle sonuçlandırılacağına ilişkin ayrıntılı bilgiler kamuoyu ile paylaşılacak mıdır?
Görüşme kapsamında Gazze'deki saldırıların durdurulması veya ateşkes sağlanmasına ilişkin olarak ABD'den Türkiye'ye verilen somut taahhüt, plan veya aracılık mekanizmaları nelerdir? ABD'nin devreye sokmayı taahhüt ettiği adımlar, zaman çizelgesi ve yükümlülükleri nelerdir? Ayrıca Cumhurbaşkanı'nın ortak basın toplantısında Gazze konusunda değerlendirme yapılmamasının nedeni nedir?
Uluslararası antlaşmaların Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin iradesiyle yürürlüğe girdiği düşünüldüğünde; Türkiye ve ABD arasında imzalandığı basına yansıyan Stratejik Sivil Nükleer İşbirliği Mutabakat Zaptı'nın tam metni paylaşılacak mıdır? Bu mutabakat çerçevesinde: ABD'ye veya ABD firmalarına tanınan öncelikler, kesin veya muhtemel imtiyazlar (lisans, öncelikli tedarik hakları, ortak işletme payları gibi) var mıdır? Türkiye'nin teknoloji transferine, yerli sanayiye ve tedarik zincirine ilişkin kazanım ve sınırlamalar nelerdir?
Görüşmelerde nadir toprak elementleri hususu gündeme gelmiş midir? Türkiye topraklarındaki rezervler veya tedarik zinciri hakkında ABD'ye doğrudan veya dolaylı olarak herhangi bir "imtiyaz" tanınmış mıdır? İmzalanan mutabakat, taslak veya sözlü taahhütler kapsamında Türkiye tarafından ABD'ye veya ABD şirketlerine hangi somut imtiyazlar (ticari, stratejik, mülkiyet/işletme, kaynak erişimi vb.) tanınmıştır?
Heybeliada Ruhban Okulu Türkiye'nin iç meselesi olmasına rağmen hangi gerekçeyle bu ikili görüşmede gündeme getirilmiştir? Görüşmede ABD tarafının Türkiye'den talebi nedir? Görüşmede ABD'nin talepleri nedir? Bu konuda hangi yardım ya da imtiyaz taahhüt edilmiştir?
ABD ile Türkiye arasındaki vize rejiminde (karşılıklılık, kolaylık, muafiyet, özel uygulamalar) görüşme sonucunda herhangi bir yenilik, taahhüt veya yol haritası oluşturulmuş mudur? Basına yeni yansıyan gelişmelere göre; ABD'de nitelikli çalışanlara yönelik H-1B vizesinin yıllık ücretinin 100 bin Dolar'a çıkartılmasına yönelik kararnameden Türk vatandaşları da etkilenecek midir? Turist vizesi için randevu talep eden Türk vatandaşları için en erken 2027 yılının Haziran ayına, yani 20 ay sonrasına randevu verildiği düşünüldüğünde, 90 güne kadar turistik seyahatlerde vizeden muaf olan ABD vatandaşlarına karşı mütekabiliyet esası dahilinde ne tür kolaylaştırıcı yöntemler ABD'ye iletilmiştir?
E- Posta : gulizar.bicerkaraca(()tibmm.gov.tr
Adres : Halkla Ilişkiler Binası 1. Kat Oda No: E-112 TBMM/ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Cevdet Yılmaz, Cumhurbaşkanı Yardımcısı ·
Anayasanın 98 inci maddesi uyarınca Başkanlığınızca tarafıma gönderilen yazılı soru önergelerinden, Cumhurbaşkanlığı Merkez Teşkilatı ile Cumhurbaşkanlığına Bağlı Kurum ve Kuruluşların görev alanına giren konulara ilişkin önergeler cevaplandırılmaktadır.
I sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi uyarınca bakanlıkların görev ve yetki alanına giren önergeler bakanlıklar tarafından cevaplandırılmaktadır.
Bu itibarla, Denizli Milletvekili Sayın Gülizar BİÇER KARACA tarafından verilen 7/34302 esas numaralı yazılı soru önergesinde bahsi geçen hususlar başta Dışişleri Bakanlığı olmak üzere diğer bakanlıkların görev ve yetki alanına girmektedir.
Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.
Cevdet YILMAZ Cumhurbaşkanı Yardımcısı İnternet Adresi: www.tccb.gov.tr Telefon No:(312) 525 43 82 ya: İğ
Cevdet YILMAZCumhurbaşkanı Yardımcısı