Evde bakım yardımından yararlanmada uygulanan gelir kriterinin değiştirilmesi talebine ilişkin
Kaynak göster
Elif Esen (Yeni Yol), 30 Eylül 2025 tarihinde 7/34339 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 76 gün sonra, 15 Aralık 2025).
Elif Esen (Yeni Yol, İstanbul). “Evde bakım yardımından yararlanmada uygulanan gelir kriterinin değiştirilmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/34339, 30 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34339-evde-bakim-yardimindan-yararlanmada-uygulanan-gelir-kriterinin-degistirilmesi-talebine-ili (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2602157d-06b5-469f-8657-0199a3cd3cd7
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 76 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Sayın Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ tarafından Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Türkiye genelinde on binlerce aile, ağır engelli bireylerine evde bakım hizmeti sunmaktadır. Ancak, bu hizmetin finansmanı için uygulanan gelir kriteri, hane toplam gelirine dayalı olarak belirlenmektedir. Bu yaklaşım, özellikle kalabalık hanelerde yaşayan ve asgari ücretle geçinen aileler için adaletsiz sonuçlar doğurmakta ve birçok ihtiyaç sahibi engelli bireyin destekten yararlanamamasına yol açmaktadır.
2025 yılı itibarıyla, evde bakım maaşı alabilmek için hane içinde kişi başına düşen aylık gelir, net asgari ücretin üçte ikisinden (14.736 TL) daha az olmalıdır. Bu hesaplama; hane içindeki tüm bireylerin gelirlerinin toplamına dayanmaktadır. Örneğin, 5 kişilik bir hanelde toplam gelir
SORULAR
680 TL'yi aşmamalıdır.
Kalabalık hanelerde, örneğin 6 kişilik bir ailede, toplam gelir sınırı 88.416 TL olarak belirlenmektedir. Bu durumda, yalnızca bir kişinin asgari ücretle çalışması hâlinde bile, hane kişi başına düşen gelir 14.736 TL'yi aşmakta ve evde bakım maaşı alma hakkı
TBMM Halkla İlişkiler Binası 3.Kat, Oda: D-303 Bakanlıklar- Ankara
Ni 3-239 kaybedilmektedir. Bu durum, asgari ücretle geçinen ve birden fazla bireyi olan ailelerin önemli bir kısmının destekten dışlanmasına neden olmaktadır.
Gelir kriterinin hane toplam gelirine göre belirlenmesi yerine, kişi başına düşen gelire dayalı bir yaklaşım benimsenmesi, daha adaletli ve eşitlikçi bir uygulama olacaktır. Bu yöntem, özellikle kalabalık hanelerde yaşayan ve düşük gelirli ailelerin mağduriyetini azaltacaktır.
Evde bakım hizmeti, engelli bireylerin yaşam kalitesini artıran ve ailelerin bakım yükünü hafifleten önemli bir sosyal hizmettir. Ancak, mevcut gelir kriteri, birçok ihtiyaç sahibi engelli bireyin bu hizmetten yararlanamamasına yol açmaktadır. Gelir kriterinin kişi başına düşen gelir esasına göre yeniden düzenlenmesi, sosyal devlet anlayışının gereği olarak, engelli bireylerin bağımsız yaşam hakkının güçlendirilmesine katkı sağlayacaktır.
Bu bağlamda, ilgili bakanlıkların ve yetkili kurumların, evde bakım hizmetinin daha erişilebilir ve adil bir şekilde sunulabilmesi için gelir kriterlerini yeniden değerlendirmeleri önem arz etmektedir.
Bu bağlamda;
2022-2025 yılları arasında evde bakım yardımı başvurularının sayısı ile kabul/red oranları nedir? Red gerekçelerinin dağılımı nasıl gerçekleşmiştir?
Gelir kriteri nedeniyle evde bakım maaşı alamayan hane sayısı kaçtır? Bu hanelerin ortalama gelir yapısı ve hane büyüklüğü nedir?
Asgari ücretli bir kişinin bulunduğu, 4 ve üzeri kişilik hanelerde destek dışı kalma oranı nedir? Bakanlığınız bu tabloya ilişkin bir etki analizi yapmış mıdır?
TBMM Halkla İlişkiler Binası 3.Kat, Oda: D-303 Bakanlıklar- Ankara
Gelir kriterinin "hane toplamı" yerine "kişi başı gelir" üzerinden belirlenmesine dair Bakanlık bünyesinde yapılmış teknik/ekonomik fizibilite çalışması var mıdır? Varsa sonuçları nedir?
Evde bakım yardımı kapsamındaki hanelerin illere göre dağılımı nasıldır? Gelir kriteri mağduriyetlerinin en yoğun yaşandığı iller hangileridir?
Evde bakım yardımı dışında ağır engelli bireyler ve ailelerine sağlanan nakdi/ayni desteklerin (ulaşım, cihaz, bakım elemanı, psikososyal destek) son üç yıllık sayısal dağılımı nedir?
Bakanlığınız, 2025 yılı ve sonrası için evde bakım yardımında gelir kriterini daha adil hale getirmek üzere mevzuat değişikliği planlamakta mıdır?
Kat, Oda: D-303 Bakanlıklar- Ankara TBMM Halkla İlişkiler Binası
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·
b) 03.09.2025 tarihli ve 1691507 sayılı yazınız.
c) 09.10.2025 tarihli ve 1713228 sayılı yazınız.
İlgi yazılar ekinde alınan İstanbul Milletvekili Sayın Elif ESEN tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/29879, 7/29880, 7/29881, 7/29882, 7/32944, 7/32947 ve 7/34339 Esas Numaralı yazılı soru önergelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan
1. 7729879 Cevap Metni (1 Sayfa) Şi, ya
2. 129880-7/29881-7/29882 Cevap Metni (4 Sayfa) ak N
3. 7/32944 Cevap Metni (1 Sayfa) 7/23830-23 sez
4. 7/32947 Cevap Metni (1 Sayfa) NE
5. 7/34339 Cevap Metni (2 Sayfa)
7J32344
7/24553 GELO
Telefon No:(312) 705 7330 Şgağ
74(34333 ecx20
İstanbul Milletvekili Sayın Elif ESEN'e Ait 7/34339 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni
Evde bakım yardımına ilişkin iş ve işlemler, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununa 01.07.2005 tarihinde eklenen ek 7 nci maddeye dayalı olarak yürürlüğe giren 26.05.2023 tarih ve 32202 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği kapsamında yürütülmektedir.
Anılan Kanun maddesinde "Her ne ad altında olursa olsun her türlü gelirler toplamı esas alınmak suretiyle, hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarı, asgari ücretin aylık net tutarının 2/3 'ünden daha az olan bakıma ihtiyacı olan engellilere, resmi veya özel bakım merkezlerinde bakım hizmeti ya da sosyal yardım yapılmak suretiyle evde bakımına destek verilmesi sağlanır. " hükmü yer almaktadır. Bu kapsamda, evde bakım yardımı gelir kriteri "hane geliri" üzerinden değil, hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir esas alınarak değerlendirilmektedir.
Diğer taraftan Evde Bakım Yardımı Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin 1 inci bendine göre engelli bireyin evde bakım yardımından yararlanması için; a. Hanede ikamet eden tüm bireylerin her ne ad altında olursa olsun her türlü gelir toplamı esas alınmak suretiyle, hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarının, asgari ücretin aylık net tutarının 2/3'ünden daha az olması, b. Sağlık kurulu raporunda 18 yaş üstü kişiler için "tam bağımlı/ağır engelli" ibaresi bulunması, (ÇÖZGER) çocuklar için sağlık kurulu raporunda "Çok ileri düzeyde Özel Koşul Gereksinimi Var (ÇÖGV)", "Belirgin Özel Koşul Gereksinimi Var (BÖGV)" ve "Özel Koşul Gereksinimi Var (ÖKGV)" ibarelerinin bulunması, c. Günlük hayatın alışılmış, tekrar eden gereklerini önemli ölçüde yerine getirememesi nedeniyle hayatını başkasının yardımı ve bakımı olmadan devam ettiremeyeceğinin bakım raporuyla tespit edilmesi gerekmektedir.
İlgili mevzuatlarda belirtilen şartları sağlayan kişiler evde bakım yardımından yararlanabilmektedir.
Türkiye genelinde 01.01.2022 ve 30.11.2025 tarihleri arasında 409.056 evde bakım yardımı başvurusu bulunmaktadır. Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği kapsamında yardımdan yararlanma şartlarını sağlayan 329.611 (9084) dosyanın yardımı başlatılmış olup 57.064 (9414) dosya anılan Yönetmelik'te belirtilen şartlarını sağlamadığı için reddedilmiştir. 7.228 (902) dosyanın ise başvuru süreci devam etmektedir.
2025 yılı Ekim ayı itibarıyla 519.945 engelli birey evde bakım yardımından yararlanmakta olup evde bakım yardımına ilişkin detaylı veriler yıllık olarak yayımlanan Bakanlığımız faaliyet raporlarından takip edilebilmektedir.
Diğer taraftan Bakanlığımızca Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma (SYD) Vakıfları aracılığıyla ihtiyaç sahibi vatandaşlarımıza yönelik başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda sosyal yardım programları yürütülmektedir. Yürütülmekte olan sosyal yardım programları düzenli ve süreli nitelikte olmak üzere aile yardımları, barınma ve gıda yardımları, engelli ve yaşlı yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları ve proje destekleri olarak sınıflandırılmaktadır.
Bu kapsamda Bakanlığımızca 2022 sayılı Kanun kapsamında "640 ve üzeri oranda engelli raporu olan, sosyal güvencesi olmayan ve hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık geliri, asgari ücretin aylık net tutarının 1/3*ünden az olan Türk vatandaşlarına Engelli Aylığı; 18 yaşından küçük özel gereksinim düzeyi en az hafif düzeyde olan veya "640 ve üzeri oranda engelli olan yakını bulunan ve hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık geliri, asgari ücretin aylık net tutarının 1/3*ünden az olan Türk vatandaşlarına Engelli Yakını Aylığı bağlanmaktadır.
Bununla .irlikte 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu hükümlerine göre 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun, 60/c-1 ve 60/c-3 kapsamındaki genel sağlık sigortalısı sayılanlar ile bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilerin hastane, ilaç, reçete, optik katılım payı muhteviyatında ödedikleri katılım payı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafından söz konusu kişilere geri ödenmektedir.
Ayrıca yaşlı ve engelli vatandaşlarımızın ev temizliği ve kişisel bakımları gibi zaruri ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik Ulusal VEFA Programı, ihtiyaç sahibi engelli vatandaşlarımızın topluma uyumunu kolaylaştıracak her türlü araç gereç ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik Engelli İhtiyaç Yardımı, özel eğitime ihtiyacı olan özel gereksinimli öğrencilere yönelik Engelli Öğrencilerin Ücretsiz Taşınması gibi yardım programları yürütülmektedir. h
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan