Kur korumalı mevduat hesapları için yapılan ödemelere ilişkin
Kaynak göster
Zeynel Emre (CHP), 29 Eylül 2025 tarihinde 7/34378 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 60 gün sonra, 28 Kasım 2025).
Zeynel Emre (CHP, İstanbul). “Kur korumalı mevduat hesapları için yapılan ödemelere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/34378, 29 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34378-kur-korumali-mevduat-hesaplari-icin-yapilan-odemelere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0dc053d2-ab63-4abb-ba9f-019999a82c7b
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 60 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 50 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.
Zeynel Emre
—, İstanbul Milletvekili
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 23 Ağustos 2025 tarihi itibarıyla Kur Korumalı Mevduat (KKM)'de hesap açma ve yenileme işlemlerini (YUVAM hariç) sonlandırmıştır; önceden açılmış hesaplar vade sonunda kapatılacaktır. Bakanlık, bunun önemli bir "koşullu yükümlülüğün" sonlanması olduğunu duyurmuştur.
KKM sisteminin yürürlüğe girdiği Aralık 2021'den itibaren kamu maliyesine yükü büyük olduğu kamuoyunun da malumudur. TCMB'nin 2023 yılında 818,2 ve 2024 yılında 700,4 milyar lira zarar açıklamış olması, zarar kalemlerinden bazılarında önceki yıllara göre çok yüksek artışlar olması bu zararların önemli ölçüde KKM' nedeniyle oluştuğu fikrini güçlendirmiştir. Ancak bu zararda KKM kaynaklı oranın ne olduğuna dair kamuya açık, ayrıntılı bir rapor veya açıklama bulunmamaktadır. Mevcut teknik değerlendirmeler bu zararların önemli kısmının KKM'den kaynaklandığını, toplam maliyetin üç yıllık dönemde yaklaşık 58,9 milyar ABD dolarına ulaştığı düşünülmektedir.
BDDK verilerine göre KKM bakiyesi Ağustos 2025 itibarıyla hâlen 440,5 milyar TL (yaklaşık 10,9 milyar ABD doları) seviyesindedir; tasfiye sürecinde 2025 yılına sarkan ek kamu maliyeti oluşabilecektir.
Ayrıca, KKM ödemelerinde stopaj istisnaları ve TCMB'nin kâr payı aktaramaması gibi unsurların bütçede ilave gelir kaybına neden olduğu, bu kayıpların da resmi olarak açıklanmadığı anlaşılmaktadır.
Bu bağlamda,
SORULAR
2021-2025 döneminde KKM kaynaklı toplam kamu maliyeti nedir? Bu tutarı yıl bazında "Hazine ödemeleri / TCMB kaynaklı ödemeler" olarak ayrıştırılmış biçimde ve kullanılan muhasebe hesap kodlarıyla (bütçe sınıflandırması ve TCMB finansal tablo kalemleri ayrı ayrı belirtilerek) açıklayacak mısınız?
TCMB'nin 2023 ve 2024 zararlarının (sırasıyla 818,2 ve 700,4 milyar TL) KKM kaynaklı kısmına ilişkin Bakanlığınızın ve TCMB'nin resmi tespit ettiği tutar nedir? Bu tutara dâhil edilen alt kalemleri (kur farkı ödemeleri, zorunlu karşılık faiz giderleri vb.) ve bağımsız denetim raporlarında yer alan dayanaklarıyla birlikte kamuoyuna açıklayacak mısınız?
KKM bakiyesi Ağustos 2025 itibarıyla 440,5 milyar TL düzeyindedir. Bu bakiye için vade dağılımı nedir? 2025 ikinci yarı ve 2026 yıllarında KKM kaynaklı ilave kamu maliyeti projeksiyonunuz (Hazine/TCMB ayrımıyla) nedir? Bu yükümlülükleri Orta Vadeli Program ve borç yönetimi projeksiyonlarına "koşullu yükümlülük" olarak dâhil ettiniz mi?
KKM ödemeleri ile faiz/kur farkı gelirlerine uygulanan stopaj istisnaları nedeniyle oluşan toplam vergi kaybını yıl bazında açıklar mısınız? Ayrıca, TCMB'nin kâr payı aktaramaması ve kurumlar vergisi ödeyememesi nedeniyle bütçede oluşan dolaylı gelir kaybını ve bunun sonucu yapılan ek borçlanmanın faiz maliyetini hesapladınız mı? Bu hesaplamaları yayımlamayı planlıyor musunuz?
Oo KKM'den yararlanan mevduat sahiplerinin dağılımı (gerçek kişi/tüzel kişi; büyüklük dilimlerine göre ilk 901 ve ilk 9010'un aldığı pay) nedir? En büyük 100 hesap toplam KKM ödemelerinden ne kadarlık pay almıştır? Bu verileri kişi gizliliğini ihlal etmeyecek şekilde toplulaştırılmış olarak paylaşacak mısınız?
KKM döneminde bankacılık sektörü açısından oluşan etkileri (KKM'ye bağlı kâr/zarar kalemleri, zorunlu menkul kıymet tutma yükümlülüklerinin maliyeti ve KKM kaldırıldıktan sonra kalan bilanço etkisi) BDDK verileriyle birlikte açıklayacak mısınız?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan İstanbul Milletvekili Sayın Zeynel EMRE'ye ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Mut.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
7134378 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Zeynel EMRE, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulamasından çıkış, sıkı para politikası ve parasal aktarım mekanizmasını güçlendiren kapsamlı makroihtiyati politika araç seti kullanılarak kademeli bir şekilde yönetilmiştir. İki yılı kapsayan bu süreçte bankaların maliyet unsurları gözetilerek makroihtiyati düzenlemeler dikkatle kalibre edilmiştir.
TL mevduatın cazibesini korumak amacıyla KKM hesaplarına uygulanabilen asgari faiz oranları kademeli olarak aşağı yönlü revize edilmiştir. TL mevduat için uygulanan zorunlu karşılık oranları 9010 veya 9017 olarak belirlenirken, 6 aya kadar vadeli KKM hesapları için zorunlu karşılık oranları 9040' a kadar yükseltilmiştir.
Sıkı para politikasına ek olarak makroihtiyati çerçeve, bankaların fonlama stratejisi açısından TL standart mevduatı öne çıkaracak şekilde düzenlenmiş ve KKM hesaplarından kademeli çıkış sağlanmıştır. Bu kapsamda 2025 yılı Şubat ayında tüzel kişilerin, Ağustos ayında ise gerçek kişilerin KKM hesaplarının yenileme ve açılış işlemleri sonlandırılmıştır.
Bununla birlikte, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) ayrıntılı bilanço ve kar zarar açıklamaları, hesap döneminin kapanmasıyla birlikte, bağımsız denetim sürecinin ardından, şeffaflık ve hesap verilebilirlik ilkeleri çerçevesinde, TCMB'nin yıllık faaliyet raporunda ve bağımsız denetim raporları aracılığıyla kamuoyuyla paylaşılmaktadır. Öte yandan, Hazine desteği kapsamında kullandırılan Kur Korumalı TL Mevduat ve Katılma Hesaplarına ilişkin bilgiler, "4//ps://muhasebat.hmb.gov.tr/genel-yönetim-butce-istatistikleri" ile "hfips://www,bddk.org.ir/BultenHaftalik/" internet adresinde yayımlanmakta ve kamuoyuyla paylaşılmaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, kat: 3-4 Telefon; (312415 12 09 Faks: (3İ2M15 26 30 v-posta; sebsoruvnergeleri " hmb gör BKlekironik Ağ: yaya İimb.gon lr
Mehmet ŞİMŞEKBakan