Adıyaman'da depremde hasar gören konutların yıkımı ve yeni konutların yapımının çevreye etkilerine ilişkin
DEM Parti
Muhatap:
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet Özhaseki Kaynak göster
Ömer Öcalan (DEM Parti), 23 Ağustos 2023 tarihinde 7/3440 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 476 gün sonra, 11 Aralık 2024).
Ömer Öcalan (DEM Parti, Şanlıurfa). “Adıyaman'da depremde hasar gören konutların yıkımı ve yeni konutların yapımının çevreye etkilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/3440, 23 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-3440-adiyaman-da-depremde-hasar-goren-konutlarin-yikimi-ve-yeni-konutlarin-yapiminin-cevreye-et (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b38b8492-62a5-4b61-8acd-018a26907c6d
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 476 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda belirtilen soruların Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet ÖZHASEKİ tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. Ve 99,
Maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. büyüklüğündeki depremler 11 ilimizde on binlerce can kaybına neden olmuş ve milyonun üzerinde bina, o işyeri, konut, bağımsız bölüm zarar görmüştür. AFAD verilerine göre depremde en çok zarar gören şehirlerden Adıyaman'da yıkılmış, acil, ağır hasarlı ve orta hasarlı bina sayısı 33.112 olarak açıklanmıştır. Depremin üzerinden 6ay geçmiş olmasına rağmen hasarlı binaların yıkım çalışmaları hala devam etmektedir. Adıyaman valisi tarafından geçtiğimiz ay yapılan açıklamada "Ağır hasarlı binaların yıkımında ilimiz genelinde farklı yerlerde farklı bir gelişme hızı olmakla beraber toplam 21 bine yakın binanın yüzde 21'i şu an kaldırılmış durumda. Çalışmalar da devam ediyor. Tabii burada vatandaşımızı rahatsız eden unsurlardan olabiliyor. Yerinde ayrıştırmaya kesinlikle makul ölçü dışında izin vermeyeceğiz. Özellikle sulama gibi diğer tedbirleride alarak vatandaşlarımızın en az rahalsız olacağı şekilde süreci devam ettireceğiz. Şu anda yüzde 21 iyi oran. Bütün niyetimiz Eylül ayına kadar hızlı bir çalışmayla tamamen bitirmek" olduğu ifade edilmiştir.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Hasarlı bina yıkımı esnasında sulama işlemlerinin kontrollü yapılmadığı , demir ayıklama işleminin yer yer konutların hemen yanı başında yapıldığı ve bunun yoğun bir toz bulutuna sebep olarak bunun bölgede yaşayan halkın sağlığı için büyük bir risk oluşturduğu dile getirilmiştir.
TOKİ Konutları temel atma çalışmaları için dinamit kullanımının kontrolsüzce yapıldığı, bunun kullanılabilir raporu verilen yapılarda hasara sebep olduğu vebu işlemin yapılacağına dair bölge halkına herhangi bir bilgilendirme yapılmadığı için patlama esnasında büyük paniğe yol açtığı ortaya çıkmıştır. Ayrıca TOKİ tarafından yapılan konutların bölge halkının ihtiyaçlarının dikkate alınmadan o yapıldığı, yapıların küçük olduğu bölge halkı tarafından ifade edilmiştir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Depremin üzerinden 6 ay geçmiş olmasına rağmen yıkım çalışmalarının tamamlanmamasının gerekçesi nedir?
Adıyaman ilinde şu ana kadar kaç aileye konut tahsis edilmiştir? Konut tahsis edilmeyen aile sayısı kaçtır?
Konteynırlarda yaşayan aile sayısı kaçtır?
Çadırlarda yaşayan aile sayısı kaçtır? Varsa, depremin üzerinden altı ay geçmesine rağmen, bu ailelerin barınma sorunları neden karşılanmamıştır?
TOKİ konutların yapımında bölge halkının gereksinimleri dikkate alınmış mıdır?
Yıkım çalışmalarının yapıldığı bölgelerde toz bulutunun oluşmasını engellemek için sulama işlemi düzenli olarak yapılmakta mıdır? Bakanlığınız tarafından yeterli denetimler yapılmakta mıdır?
Dinamit patlatma işlemi yapılırken Bakanlığınız tarafından belirlenen kriterlere uyulmakta mıdır ve bu işlemler yapılmadan önce bölge halkının bölge halkına gerekli bilgilendirme yapılmakta mıdır?
Bakanlığınız tarafından yapılan yıkım ve inşaat faaliyetlerinin eko-sisteme zarar vermesini engelleyecek ne tür çalışmalar yapılmaktadır.
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Özhaseki, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
"Asrın felaketi" olarak nitelendirilen 7.7 ve 7.6 şiddetindeki söz konusu depremler sonucu bölgenin yeniden inşa ve ihya edilmesine ilişkin çalışmalar; ilgili mevzuatları çerçevesinde Bakanlığımız, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) ve Toplu Konut İdaresi (TOKİ) Başkanlığı işbirliği ile sürdürülmektedir.
Bu çerçevede, Bakanlığımızca (Kentsel Dönüşüm Başkanlığı) söz konusu depremlerde hasarın en yoğun olduğu Hatay, Kahramanmaraş, Adıyaman, Malatya, Gaziantep İllerimiz başta olmak üzere, kent merkezlerinde hasarın yoğun şekilde yaşandığı ve ticaret akslarını da ihtiva eden kent merkezleri önceliğindeki alanların inşa ve ihyasına yönelik uygulamalar 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında Rezerv Yapı Alanı olarak belirlenen uygulama alanları statüsünde alandaki taşınmaz sahiplerinin katılımları süratle devam etmektedir.
Bu suretle 06 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremlerden yoğun şekilde etkilenen kent merkezlerini yeniden inşa etmek, hayatın olağan akışına dönüşünü sağlamak, kent kimliği, yöresel mimarisi, tarihi dokusu ile uyumlu, fen ve sanat norm ve standartlarına uygun, altyapısı ile sağlıklı kentler oluşturulmasını temin için 6306 sayılı Kanun kapsamında kentsel dönüşüm uygulamalarının hayata geçirilmesi hedeflenmiş olup, yine bu hedef doğrultusunda ortaya çıkan bağımsız bölüm ihtiyacının yerinde dönüşüm prensibiyle ivedilikle karşılanması için çalışmalara başlanmıştır.
Bakanlığımız koordinasyonunda, görevlendirilen teknik ekiplerce 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun kapsamında depremin binalara verdiği hasarı belirlemek üzere hasar tespit çalışmaları yapılmıştır. Bu hasar tespit çalışmaları neticesinde ortaya çıkan veriler incelenerek ve uygulama bütünlüğünü sağlamak amacı ile deprem sonucu çöken veya acil yıkılması gerektiği tespit edilen yapıların yoğunluklu bulunduğu bölgelerde proje alanları tespit edilmiştir.
Söz konusu proje alanları, çoğunlukla depremde yıkılan yapılar ile 7269 ve 6306 sayılı Kanunlar kapsamında yıkımı kesinleşen yapıların bulunduğu konumlarda bulunmakta olup, bu alanlar, ortaya çıkan acil bağımsız birim ihtiyacının karşılanması ve depremzedeler farklı bir alana taşınmaksızın mevcut yerlerinde bağımsız birim üretiminin ivedilikle sağlanabilmesi amacı ile 6306 sayılı Kanun'un 2'nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca "Rezerv Yapı Alanı" olarak belirlenmiştir.
Yukarıda zikredilen amaç ve hedefler doğrultusunda; söz konusu Rezerv Yapı Alanlarında, kaynaklarını etkin ve verimli kullanarak; mikro bölgeleme ve paleosismoloji çalışmaları, alan büyüklüğü, yatay mimari ve proje bütünlüğü göz önüne alınarak en doğru teknikle güvenli bağımsız birim ihtiyacına yönelik çalışmalar düzenli saha ziyaretleri ve hak sahiplerinin bilgilendirilmesi suretiyle tütizlikle yürütülmektedir.
06 Şubat 2023 tarihli depremler dolayısıyla Genel Hayata Etkililik Kararı alınan 18 İlimizde 7269 sayılı Kanun uyarınca orta ve üzeri hasarlı olarak tespit edilen yapıların maliklerince yerinde yeniden yapımına ilişkin 7452 sayılı Kanun uyarınca Bakanlığımızca konutlar için 1.55 milyon TL, işyerleri için 800 bin TL hibe ve kredi destekleri sağlanmaktadır.
Vatandaşlarımızın yaşadıkları mahalle kültürünün korunması, konut üretim maliyetlerinde tasarruf sağlanması, yerel inşaat sektörünün desteklenerek şehirlerimizin ekonomik ve sosyal hayatının canlanması maksatlarıyla hayata geçirilen Yerinde Dönüşüm Projesi kapsamında orta ve üzeri hasarlı yapıların maliklerince hibe ve kredi destekleri ile yerinde yeniden inşasına yönelik işlemler devam etmektedir.