Ülkemizde eğitim gören yabancı uyruklu öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kayıt sürecine ilişkin
Kaynak göster
Nejla Demir (DEM Parti), 30 Eylül 2025 tarihinde 7/34405 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 44 gün sonra, 13 Kasım 2025).
Nejla Demir (DEM Parti, Ağrı). “Ülkemizde eğitim gören yabancı uyruklu öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kayıt sürecine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/34405, 30 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34405-ulkemizde-egitim-goren-yabanci-uyruklu-ogrencilerin-yuksekogretim-kurumlarina-kayit-sureci (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/01b60cd1-ddd7-48fa-abe5-01999f64cdb2
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 44 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Milli Eğitim Bakanı Yusuf TEKİN tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Nejla Demir
Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre, Yükseköğretim Kurulu'na ilişkin Sayıştay denetimleri önemli eksiklikleri ortaya koymuştur. Sayıştay'ın 2024 yılı denetim raporuna göre, YÖKSİS veri tabanında yurtdışından öğrenci kabul kontenjanlarından yararlanarak kayıt yaptıranların hangi sınav ve puanla başvurduğuna dair bir bilginin bulunmadığı tespit edilmiştir. Raporda şu ifadeler yer almaktadır:
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
"Diğer bir deyişle yükseköğretim kurumları tarafindan yabancı uyruklu öğrencinin kayıt esnasında sınava girip girmediği, girmişse hangi puanı aldığı bilinmekte; ancak Başkanlık nezdinde herhangi bir kontrol mekanizması bulunmamaktadır. Bu durum, kayıt sürecinde suistimallere ve kontrol zafiyetine yol açabilecektir. Ayrıca eğitim ve öğretimde imkân ve firsat eşitliğini zedeleyecektir. Başkanlık tarafından söz konusu hususun düzeltilmesine yönelik çalışmaların başlatıldığı ifade edilmiştir."
Bu durum, şeffaflık, eşitlik ve kamu denetimi ilkeleriyle çelişmektedir. Yabancı uyruklu öğrencilerin üniversitelere kabul süreçlerine ilişkin ölçütlerin kamuoyuna açık ve doğrulanabilir olması gerekirken; bu kriterlerin ya net şekilde tanımlanmadığı ya da denetimden kaçırıldığına dair şüphelere yol açması kabul edilemezdir. Son olarak sahte diploma skandalı ile güven kaybına neden olan eğitim sisteminin yeni bir şaibe ile gündeme gelmiş olması kamuoyuna yansıyan endişeleri haklı kılmaktadır.
Tarih :.... 3 0.09.2025 8 4 4 0 )
Eğitim sistemine yurtdışından gelen öğrencilerin dahil edilmesi, uluslararası tanınırlığı artırmak açısından önemlidir; ancak bu sürecin keyfi, belirsiz ya da ayrıcalıklı değil, adil ve kurallara bağlı yürütülmesi esastır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Sayıştay denetim raporlarında yer alan, "yabancı uyruklu öğrencinin kayıt sırasında sınava girip girmediği, girmişse aldığı puanın yalnızca ilgili üniversite tarafından bilindiği, YÖK nezdinde herhangi bir kontrol mekanizmasının bulunmadığı" yönündeki tespit doğru mudur? Doğru ise bu konuda herhangi bir soruşturma başlatılmış mıdır?
Yükseköğretim Kurulu (YÖK) ve Milli Eğitim Bakanlığı"nın kayıtlı yabancı öğrenciler için belirlediği sınav ve puan eşik değerleri yıllara, üniversite ve fakülte bazında nelerdir?
Bu kriterlere ilişkin verilerin resmi kaynaklarda güncel ve erişilebilir bir şekilde yayımlanmamasının gerekçesi nedir?
Üniversitelerin "yabancı uyruklu öğrenciyi sınavsız" ya da "puan düşürerek" kabul etme yetkisi var mıdır? Varsa, bu yetki hangi mevzuata dayanmaktadır? Böyle bir uygulama teamül mü yoksa resmi prosedür kapsamında mıdır?
Kamu denetimi açısından, yabancı kontenjanından öğrenci kabul ölçütlerinin ve sonuçlarının şeffaf verilerle, kamuoyuna açık biçimde yayımlanması için YÖK'ün bir planlaması var mıdır?
Geçmiş yıllara ait başvuru kriterleri ve puanların, ayrıca kabul edilen öğrencilerin bilgileri kamu erişimine açılacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
7/3Y669
b) 09/10/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1713228 sayılı yazınız. 2/9S51)
c) 10/10/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1715447 sayılı yazınız. ç)21/10/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1720765 sayılı yazınız. 7 (351795 29 d)22/10/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1720796 sayılı yazınız. 117544 5) Ge e)22/10/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1722809 sayılı yazınız. 217512
2175261 Va as? GE 30
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d-e)'de kayıtlı yazıyla iletilen İzmir Milletvekili Yüksel TAŞKIN'ın 7/27359 ve 7/35011 , Ağrı Milletvekili Nejla DEMİR'in 7/34405, İstanbul Milletvekili Suat ÖZÇAĞDAŞ'ın 7/34656, İstanbul Milletvekili M. Satuk Buğra KAVUNCU'nun 7/34660, Diyarbakır Milletvekili Ceylan AKÇA CUPOLO'nun 7/35006, Tekirdağ Milletvekili Nurten YONTAR"ın 7/35139, Hakkari Milletvekili Öznur BARTİN'in 7/35144 ve 7/35145, İstanbul Milletvekili Celal FIRAT'ın 7/35147, Diyarbakır Milletvekili Serhat EREN''in 7/35261 ile İzmir Milletvekili İbrahim AKIN'ın 7/35269 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
713y40S Gc 20 z AN a, T.C. ğ ada MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00 EĞİTİMİN keki * YÜZYILI i ii / Strateji Geliştirme Başkanlığı Pi ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından alınan 73907 sayılı konuya ilişkin yazıları Ek'te yer almaktadır.
YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı
Sayı (o :E-57802651-610-73907 Konu : Soru Önergesi - 7/34405
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA (Strateji Geliştirme Başkanlığı) ' "V İlgi : 09.10.2025 tarihli ve E-32661919-610-143501393 sayılı yazıffı
Ağrı Milletvekili Nejla DEMİR tarafından verilen 7/3440 AN ıl Soru Önergesi Kurulumuz Başkanlığınca incelenmiştir.
Bilindiği üzere 2547 sayılı Yükseköğretim Kanundfi 6287 sayılı Kanun'la değişik 45/f maddesinde yabancı uyruklu öğrenciler ile ortaöğretiminiğ fayamını (lise) yurtdışında tamamlayan öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabul usul # belirlenir hükmü yer almaktadır.
Yükseköğretim Kanununun 45. maddesinin yeli bentleri uyarınca;
a) Yükseköğretim kurumlarına giriş ve vyefiğtirme işlemleri imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla,
f) Yabancı uyruklu öğrenciler ile onaöğrü Imin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabulü
Yükseköğretim Kurulu tarafında
#ları Yükseköğretim Kurulu tarafından en usul ve esaslara göre yapılmaktadır.
Türkiye'deki yükseköğretim kyf #inıza daha çok sayıda yurt dışından öğrenci kabul edilerek Türkiye'nin yabancı uyruklu öğrgptilöi, tarafından tercih edilen bir ülke olmasının ve Türkiye'nin uluslararası rekabete açılabilmesinih #ğğanması ınıza öğrenci kabulünde kendi öğrencisini kendisinin
Yükseköğretim Vİ belirleyeceği yöntemlerle A kanı tanınması, tinisisteminde işlenen konular ve ders içerikleri ile yurt dışındaki eğitim sisteminde işlenen dergiler yi içeriklerinin örtüşmediği, ortaöğretimini Türkiye'de tamamlamayan huşagları da dikkate alınarak 21.01.2010 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında yurtdışı EE kabulüne ilişkin esaslar belirlenmiştir.
2 Tçevede çeşitli tarihlerde yapılan Yükseköğretim Kurulu toplantılarında belirlenen Yaygın Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar uyarınca yurt dışından öğrenci kabul kontenjanları nde kendi imkanlarıyla ülkemizde ön lisans ve lisans eğitimi almak isteyen başvuru şartına Şiiri bir ortaöğretim kurumundan mezun olması ve her üniversite tarafından belirlenen ve 2023 yılından itibaren yurt içinde ve yurt dışında Türkiye Yurt Dışından Öğre (TR-YÖS) yapılmakta olduğu dikkate alınarak, 2024-2025 eğitim öğretim yılından yükseköğretim kurumlarında yurtdışından öğrenci kabulüne ilişkin sınav yapılm tarafından yılda 2 kez düzenlenen TR-YÖS sonuçları tüm Devlet yükseköğretim ku kullanılacaktır. 7 4
TR-YÖS'ün her ülkede düzenlenemiyor olması nedeniyle yüksekğğiigtim kurumlarımız, yurt dışından öğrenci kabul kriterlerinde TR-YÖS ve diğer uluslararası sınav, iğlli öğenin ulusal sınavı, not ortalamaları gibi üniversitelerince belirlenmiş olan yönerge veya ike e er alan sınav ve puanları üniversiteye başvurması ve üniversite tarafından değerlendirmeye alınması gerekmektedir. Ay olup, ÖSYM ları tarafından başvuru kabulde kullanmaya devam etmektedirler. Yönergeleri Yükseğöğgetim Kurulu tarafından uygun görülen üniversiteler kabul edecekleri sınav ve puanlara ilişkin k B kontenjanlarına başvuracak adayların bilgilendirilmesi yayımlamaktadırlar. Başvurular üniversiteler tarafından kabul , bir yerleştirme söz konusu değildir. Bahse konu öğrencile | hususundaki sorumluluk üniversiteye aittir. Yükseköğretirğ Kurulu tarafından yapılan denetimlerde uluslararası öği hususlar da incelenmektedir.
Yükseköğretim kurumlarımızın yurtdışında kabulünde kullanacakları sınav ve puanlara ilişkin tekliflerinin Akademik Birim Ağacı Yön Sistemi (ABAYS) sistemi üzerinden alınması hususunda yazılım çalışması yapılmış ancak tekliflerin üniversiteler tarafından farklı isim üretilerek sisteme işlenmesi nedeniyle sınav ve puanlaff yönelik birliktelik sağlanması amacıyla yazılım güncellenmesi gerekliliği ortaya çıkmıştır Ayrıca anılan Sayıştay Raporu çerçevesinde Yurtdışından Öğrenci Kabul Kontenjanlarından yarağlğng âK kayıt olanların hangi sınav ve puan ile başvurusunun kabul edildiğine ilişkin bilginin YK SİSgelgelerinde yer alması için ABAYS sisteminde gerekli güncellemenin yapılması sonucunda *öz konusu sistemden çekilecek kriter bilgilerinin Üniversite tarafından belirlenen/girilen miğiriğuyı puan çerçevesinde öğrencinin sunduğu belge puanının üniversitece işlenmesinin sa yg a yönelik çalışmaların yapılması hususunda gerekli yazılım çalışmalarına başlanmasına yel girişimlerde bulunulmuştur.
A Bu belge, güvenli clektronik imza ile imzalanmıştır.
V Telefon: 0(312) 298 70 00 erirli yurtdışından öğrenci kabul çıyif kendi internet sitelerinde ilgi değerlendirilmekte olup merkezi #gbul koşullarını sağlayıp sağlamadığı #ymlarımızda Yükseköğretim Denetleme Kabul kontenjanlarına başvurulara ilişkin