Sinema sektörünün desteklenmesine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 90 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Sayın Mehmet Nuri ERSOY tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim
Av. Dr. M. Sedgin TANRIKULU Diyarbakır Milletvekili
Türkiye, zengin kültürel mirası, köklü hikaye anlatıcılığı geleneği ve yetenekli sinemacılarıyla önemli bir sinema potansiyeline sahiptir. Son yıllarda uluslararası festivallerde elde edilen münferit başarılar (Cannes, Berlin, Venedik vb.) bu potansiyelin bir göstergesi olsa da, sinemamızın Oscar gibi küresel çapta en prestijli ödüllerde kalıcı bir varlık gösterememesi, sistemik sorunlara işaret etmektedir. Bu bağlamda, Türkiye sinemasının uluslararası alanda hak ettiği yere ulaşması ve Oscar adaylığı/kazanma potansiyelini artırması adına Bakanlığınızın vizyonu, stratejileri ve uygulamaları hakkında detaylı bilgi almak elzemdir.
Bu bağlamda,
SORULAR
Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın sinema filmlerine sağladığı fonlar ve destek mekânizmaları, uluslararası standartlarda ve rekabetçi midir? Hollywood, Avrupa sinemaları veya Asya'daki başarılı sinema endüstrileriyle karşılaştırıldığında, Türkiye'deki fonlama büyüklüğü ve dağıtım prensipleri ne düzeydedir? Uluslararası ortak yapımları teşvik etmek ve daha büyük bütçeli, uluslararası pazara hitap eden filmlerin üretimine olanak sağlamak adına mevcut destek sistemlerinde ne gibi revizyonlar düşünülmektedir?
Türkiye'de sinema sektörünün kurumsallaşması ve profesyonelleşmesi. konusunda karşılaşılan temel engeller nelerdir? Yapımcı, yönetmen, senarist, oyuncu ve teknik ekip arasındaki sözleşmesel ilişkiler, telif,hakları ve sendikal örgütlenme gibi konularda uluslararası standartlara ulaşmak adına Bakanlığınızın ne gibi çalışmaları bulunmaktadır? Özellikle senaryo 3 kgç geliştirme süreçlerinde uluslararası standartlarda uzmanlaşmayı teşvik edici politikalar var mıdır?
Eğitim ve Yetenek Gelişimi: Sinema okullarımızın müfredatları, uluslararası sinema endüstrisinin güncel gerekliliklerini ve teknolojik gelişmeleri ne kadar takip etmektedir? Senaryo yazarlığı, yapımcılık, dağıtım ve pazarlama gibi alanlarda uluslararası uzmanlarla işbirliği içinde verilen masterclass'lar, atölye çalışmaları veya burs programları gibi yetenek geliştirme projeleri ne düzeydedir? Genç yeteneklerin uluslararası platformlarda kendilerini göstermeleri için ne gibi fırsatlar sunulmaktadır?
Türk filmlerinin Oscar gibi uluslararası platformlarda başarı elde edebilmesi için evrensel temaları yerel hikayelerle harmanlama becerisi kritik öneme sahiptir. Bakanlığınız, bu tür sanatsal yaklaşımları teşvik etmek adına senaryo geliştirme aşamasında veya proje değerlendirmelerinde ne gibi kriterler uygulamaktadır? Uluslararası jüri üyelerinin ve izleyicilerin ilgisini çekecek, kültürel bariyerleri aşan hikayelerin üretimi nasıl teşvik edilmektedir?
Türk sinemasında sanatsal özgünlüğü ve yönetmenlerin kişisel vizyonlarını koruyarak uluslararası beğeni toplayacak eserlerin ortaya çıkması için Bakanlığınızın ne gibi politikaları bulunmaktadır? Ticari kaygılar ile sanatsal vizyon arasındaki dengeyi sağlamak adına yapımcılara ve yönetmenlere ne gibi destekler sağlanmaktadır?
Türk filmlerinin uluslararası festivallerde ve pazarlarda doğru şekilde anlaşılabilmesi için profesyonel ve edebi çeviri kalitesi kritik öneme sahiptir. Bakanlığınız, bu alandaki çevirmen kapasitesini artırmak ve altyazı kalitesini yükseltmek adına ne gibi çalışmalar yürütmektedir? Uluslararası standartlarda altyazı denetim mekanizmaları var mıdır?
Türk filmlerinin uluslararası pazarlara girişi ve görünürlüğü konusunda Bakanlığınızın somut ve uzun vadeli pazarlama stratejileri nelerdir? Oscar kampanyası gibi hedef odaklı tanıtım faaliyetleri için özel bir bütçe veya uzman ekip tahsis edilmekte midir? Yurt dışındaki dağıtımcılarla ve uluslararası PR ajanslarıyla yapılan işbirlikleri ne düzeydedir?
Uluslararası A sınıfı festivallerde (Cannes, Berlin, Venedik, Toronto, Sundance vb.) Türk filmlerinin daha fazla yer alması için ne gibi proaktif adımlar atılmaktadır? Bu festivallerde güçlü bir varlık göstermenin Oscar yolundaki önemi göz önüne alındığında, Bakanlığınızın festival katılımını teşvik edici ve kolaylaştırıcı mekanizmaları nelerdir? Uluslararası festival direktörleri ve seçici kurullarla iletişim ve lobicilik faaliyetleri yürütülmekte midir?
Oscar adaylık sürecinde akademi üyeleri, eleştirmenler ve sektör profesyonelleri ile güçlü ilişkiler kurmak kritik öneme sahiptir. Bakanlığınız, bu tür uluslararası lobicilik faaliyetlerini yürütmek üzere ne gibi mekanizmalar geliştirmiştir? Amerika'daki Türk diasporasının ve kültür ataşeliklerinin bu süreçteki rolü nasıl değerlendirilmektedir ve daha etkin katılım sağlamaları için ne gibi planlamalar mevcuttur?
Türk sinemasının uluslararası algısı, genel Türkiye imajıyla ne kadar ilişkilidir? Oscar jürileri ve uluslararası kamuoyunda Türkiye'ye yönelik olası önyargıları kırmak veya olumlu algıyı güçlendirmek adına sinema aracılığıyla ne gibi kültürel diplomasi faaliyetleri yürütülmektedir?
Türkiye'nin barındırdığı zengin kültürel çeşitliliği ve farklı etnik/dini grupların hikayelerini yansıtan filmlerin uluslararası alanda daha fazla ilgi çekebileceği düşüncesiyle, bu tür projelere özel bir destek veya teşvik mekanizması bulunmakta mıdır?
Uluslararası ortak yapımlar, hem finansal kaynakları artırma hem de küresel görünürlüğü yükseltme açısından büyük bir fırsattır. Bakanlığınız, yabancı yapımcıların Türkiye'de film çekmesini teşvik etmek ve Türk yapımcıların uluslararası ortak yapımlara daha fazla dahil olmasını sağlamak adına ne gibi yasal düzenlemeler veya teşvik paketleri sunmaktadır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·
BAKANLIĞIMIZCA HAZIRLANAN CEVAP
Bakanlığımız (Sinema Genel Müdürlüğü)Y'ca;
Bakanlığımız, ulusal sinema endüstrisinin bütüncül biçimde gelişimini sağlamak ve sanatsal üretim kapasitesini güçlendirmek amacıyla çeşitli destek programları yürütmektedir. Bu kapsamda, sinema sektöründe nitelikli ve özgün yapımların sayısının artırılması, yenilikçi anlatım biçimlerinin teşvik edilmesi ve ülkemiz sinemasının ulusal ve uluslararası alanda görünürlüğünün güçlendirilmesi hedeflenmektedir.
Ayrıca, sinema alanında faaliyet gösteren yeni yönetmen, yapımcı, senarist ve oyuncuların sektöre kazandırılması; genç sinemacıların yaratıcı potansiyellerini ortaya koyabilecekleri üretim ortamlarının oluşturulması da Bakanlığımızın öncelikleri arasında yer almaktadır.
Bu doğrultuda uygulanan destek faaliyetleri, yalnızca film üretimini teşvik etmekle kalmamakta; aynı zamanda sektörün istihdam kapasitesinin artırılmasına, teknik ve sanatsal altyapının güçlendirilmesine ve Türk sinemasının uluslararası platformlarda rekabet gücünün yükseltilmesine de önemli katkılar sunmaktadır. Teknolojik gelişmeler ışığında sektörün alt yapısını geliştirerek Türk sinemasını yeni dünya düzenine ayak uyduran, nitelikli eser üretiminde sürdürülebilirliği sağlayan ve uluslararası alanda rekabetçi bir film endüstrisinin oluşturulması için Bakanlık olarak çalışmalar sürdürülmektedir.
Bu kapsamda, sinema sektörüne araştırma geliştirme, senaryo ve diyalog yazımı, belgesel, animasyon, kısa metrajlı film, uzun metrajlı film, ilk yönetmen, yapım sonrası desteği sağlanmakta olup ayrıca yurt dışında ve yurt içinde yapılan kültürel ve sanatsal etkinliklere destek verilmektedir. 30 Ocak 2019 tarihinde "5224 sayılı Sinema Filmlerinin Değerlendirilmesi ve Sınıflandırılması ile Desteklenmesi Hakkında Kanun'da yapılan değişiklik ile yabancı film yapım, ortak yapım, yerli film gösterim, çekim sonrası türlerinde de destek sağlanmaktadır.
Bakanlığımızca 2023, 2024 ve 2025 yıllarında; e Uzun metrajlı sinema film yapım, ilk uzun metrajlı kurgu film yapım, ortak yapım, çekim sonrası, belgesel film yapım, senaryo yazım, kısa film yapım, proje geliştirme ve animasyon film yapım türlerinde toplam 472 projeye destek sağlanmıştır. e" "Yerli Film Gösterim Desteği" kapsamında ise 318 sinema salonu işletmesine destek sağlanmıştır. e Ayrıca; sinema alanında yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirilen ve aralarında film yapım, senaryo yazımı, belgesel ve oyunculuk atölyeleri, sempozyumların da yer aldığı 366 kültürel ve sanatsal etkinliğe destekte bulunulmuştur. e" Tüm kategorilerde 2023, 2024 ve 2025 yıllarında sinema sektörüne rekor seviyede destek sağlanmıştır.
Diğer taraftan, Cannes ve Berlin gibi dünyanın en önemli film festivalleri ile MIPCOM ve MIPTV gibi en önemli dizi ve içerik fuarlarında Türkiye Standları kurularak filmlerimizin, dizilerimizin ve ülkemizin tanıtımı gerçekleştirilmekte, Türkiye'den katılan yapımcı ve yönetmenler ile yabancı sinema profesyonelleri arasında iş birliği olanaklarının görüşülmesi sağlanmaktadır. Dünyanın en büyük film marketlerinde gerçekleştirilen tanıtım, pazarlama ve iş birliği çalışmalarının yanı sıra uluslararası A-Sınıfı festivallerin yönetici ve seçici kurulları ile üst düzeyde temaslar sağlanarak ülkemiz sinemasının uluslararası alanda en iyi şekilde temsiliyeti için çalışmalar yürütülmektedir.
Bu anlamda; son iki yılda uluslararası A-Kategori film festivalleri arasında yer alan San Sebastian, Shangai ve Kahire Film Festivallerine kapsamlı katılımlar gerçekleştirilmekte, Türkiye Özel Bölümleri ve çeşitli organizasyonlar yapılarak filmlerimizin ve ülkemiz sinemasının etkin tanıtımı gerçekleştirilmektedir.
Sinema sektörünün uluslararası rekabet gücünün artırılması ve açık hava film platosu niteliği taşıyan ülkemizin film çekim merkezi haline getirilmesi amacıyla 2019 yılında 5224 sayılı Sinema Filmlerinin Değerlendirilmesi ve Sınıflandırılması ile Desteklenmesi Hakkında Kanun'da değişiklik yapılmış ve 30.01.2019 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Kanun değişikliği ile yabancı film yapımcılarına Türkiye'de harcadıkları tutarın 9630'una kadarının iade edilebilmesi amacıyla "Yabancı Film Yapım Desteği" hayata geçirilmiştir. "Yabancı Film Yapım Desteği" ve gerçekleştirilen tanıtım faaliyetlerinin, baştanbaşa doğal plato özelliğine sahip olan ülkemizin bu alandaki rekabet gücüne önemli oranda katkı sağladığı görülmektedir. Dünyaca ünlü İngiliz yönetmen Guy Ritchie, tamamının çekimlerini Türkiye'de gerçekleştirdiği "Operation Fortune" filminden sonra başrolünde Hollywood'un sevilen yıldızı Henry Cavill'in yer aldığı ve ünlü oyuncuların yer aldığı "The Ministry of Ungentlemanly Warfare" filminin de bir kısmı Türkiye'de büyük bir plato kurularak gerçekleştirilmiştir. Netflix"in dünya çapında sevilen dizisi "The Night Agent" 3. Sezon çekimlerinin bir bölümü Türkiye'de gerçekleştirilmiştir.
Aynı mevzuat değişikliği ile hayata geçirilen "Ortak Yapım Desteği", Türkiye'nin sinema sektörünü uluslararası alanda görünür kılarak kültürel temsiliyeti ve yaratıcı iş birliklerini güçlendirirken; sanatsal çeşitlilik, ekonomik katkı ve dijital mecralarda tanıtım olanaklarıyla ülkemizin küresel yaratıcı endüstrilerdeki konumunu pekiştirmektedir. Bu destek sayesinde Türkiye, sinema aracılığıyla kültürel diplomasi yürüten, güvenilir ve stratejik bir ortak olarak öne çıkmaktadır.
Sektör paydaşları ile gerçekleştirilen mutat toplantılarda sektörün talep ve değerlendirmeleri alınarak sinema sektörünün ihtiyaçları ve gelişimi için gerekli mevzuat değişikliklerine ilişkin çalışmalar sürekli olarak yürütülmektedir.
Geçtiğimiz yıldan bu yana OSCAR Akademi Ödülleri'nde ülkemizin ve sinemamızın temsilinin daha başarılı hale gelmesi için Bakanlık olarak daha etkin adımlar atılmaktadır. Önceki dönemlerde "En İyi Uluslararası Film" kategorisinde ülkemizin adayı olan filmlerin ekipleri ile bir araya gelerek bu sürecin nasıl daha başarılı bir şekilde yürütüleceğine dair görüş alışverişinde bulunulmuştur. Ayrıca, ülkemizin adayı olarak seçilen filmlerin özellikle Akademi Üyelerine daha iyi tanıtılmasına yönelik olarak Amerika Birleşik Devletleri'nde ve Akademi Üyelerinin yaşadığı Avrupa'nın önemli ülkelerinde Bakanlığımız destekleriyle çeşitli etkinlikler düzenlenmektedir. Ülkemizi temsil eden film ekiplerinin ihtiyaç duydukları noktada Bakanlığımızca bürokratik destekler de sağlanmaktadır.
Mehmet Nuri ERSOYBakan