Resen yapılan öğretmen atamalarına ve anadilde eğitime ilişkin
Kaynak göster
Öznur Bartin (DEM Parti), 29 Eylül 2025 tarihinde 7/34503 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 45 gün sonra, 13 Kasım 2025).
Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari). “Resen yapılan öğretmen atamalarına ve anadilde eğitime ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/34503, 29 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34503-resen-yapilan-ogretmen-atamalarina-ve-anadilde-egitime-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9e5d209e-9130-474b-9721-01999964cc04
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 45 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 35 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Öznur Bartin
Eğitim hakkı, Anayasa'nın 42. maddesi ve Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler uyarınca yalnızca okula erişimi değil, aynı zamanda öğretimin niteliğini, sürekliliğini ve eşitlik temelinde yürütülmesini kapsayan temel bir haktır. Eğitim hakkının korunması, öğretmenlerin mesleki güvencesi, norm kadro hesaplamalarının şeffaflığı ve öngörülebilirliği, atama süreçlerinde adalet, okulların fiziki kapasitesi ile öğrencilerin anadilde eğitim hakkının güvence altına alınmasını zorunlu kılmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (11 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Milli Eğitim Bakanlığı'nın son dönemdeki norm kadro ve resen atama uygulamaları, öğretmenleri mağdur etmekte ve öğrencilerin eğitim hakkını doğrudan zedelemektedir. Eğitim Sen'in saha raporları;
" o Norm kadro güncellemelerinin zamanında yapılmadığını, e İlçe grup belirlemelerinin coğrafi gerçeklerle bağdaşmadığını,
" Resen atama uygulamalarının öğretmenleri ikametlerinden yüzlerce kilometre uzaklıktaki ilçelere göndermekte olduğunu,
" Bakanlık yetkililerinin kamuoyuna yaptığı "30-40 km mesafe" açıklamalarının sahadaki uygulamalarla çeliştiğini,
" Zonguldak'ta Çaycuma'dan Alaplı, Ereğli, Devrek ve Kilimli?ye; Türkiye genelinde ise 250—300 km ve üzeri mesafelere resen atamaların yapıldığını ortaya koymaktadır.
Bu uygulamalar öğretmenlerin aile bütünlüğünü parçalamakta, maddi ve psikolojik yüklerini artırmakta, öğrencilerin ise sürekli değişen öğretmenlerle pedagojik sürekliliğini kaybetmesine neden olmaktadır. Ayrıca rehber öğretmen normu için öngörülen yüksek öğrenci eşikleri, öğrencilerin psikososyal destek ve yönlendirme hizmetlerine erişimini engellemektedir. Örneğin Çaycuma"daki 69 okulun yalnızca 25*inde rehber öğretmen bulunmaktadır.
Diğer taraftan, Hakkâri ilimiz ve ilçelerinde (Yüksekova, Şemdinli, Çukurca, Derecik) taşımalı eğitim sistemi fiilen iflas etmiştir. Servis tedarikindeki aksaklıklar, ağır kış koşulları ve ulaşım güvenliği sorunları nedeniyle binlerce öğrenci okula düzenli erişememekte, eğitim hakkı fiilen ortadan kalkmaktadır. Yüksekova'da köy ve mezralardan ilçe merkezine günlük yolculuk saatler sürmekte, Şemdinli'de kış aylarında yolların kapanması nedeniyle çocuklar haftalarca okula gidememekte, Çukurca ve Derecik"te ise yolların sık sık ulaşıma kapanması öğrencilerin eğitime erişimini ciddi biçimde aksatmaktadır. Aileler çocuklarını kimi zaman yürüyerek, kimi zaman traktörle, kimi zaman da başka köylerde barındırarak okula göndermek zorunda kalmaktadır. Bu tablo yalnızca eğitim hakkını değil, çocuk güvenliği ve eşit yurttaşlık hakkını da ihlal etmektedir.
Bütün bu yapısal sorunlara ek olarak, Kürtçe anadilde eğitim hakkının tanınmaması, bölgedeki öğrenciler için en temel eşitsizliklerden birini oluşturmaktadır. BM Çocuk Hakları Sözleşmesi ve UNESCO" nun çok dilli eğitim politikaları, çocukların kendi anadillerinde eğitim görmesinin bilişsel gelişimlerini, akademik başarılarını ve kültürel kimliklerini güçlendirdiğini vurgulamaktadır. Türkiye?de ise Kürtçe anadilde eğitim hakkı önündeki engeller; mevzuattaki sınırlamalar, öğretmen yetiştirme eksiklikleri, müfredat ve materyal yetersizlikleri, ölçme-değerlendirme sisteminin tek dilliliğe dayalı olması ve idari engeller şeklinde devam etmektedir.
Eğitim hakkının özüne uygun, eşitlikçi ve bilimsel bir eğitim sistemi için norm kadro ve resen atama süreçlerinin adil biçimde yeniden düzenlenmesi, taşımalı eğitim yerine bölgeye özgü alternatif modellerin geliştirilmesi ve Kürtçe anadilde eğitim hakkının önündeki idari, hukuki ve altyapısal engellerin kaldırılması zorunludur.
Bu bağlamda;
1, Zonguldak'ta ve Türkiye genelinde öğretmenlerin 100 km ve üzeri mesafedeki ilçelere resen atanmasının gerekçesi nedir? Kamuoyuna açıklanan "30-40 km mesafe" beyanıyla bu çelişki nasıl açıklanacaktır?
SORULAR
İlçe grup belirlemelerinde coğrafi koşullar, ulaşım güvenliği ve öğretmenlerin aile bütünlüğü neden gözetilmemektedir? Bu kararların alınmasında bilimsel bir etki analizi yapılmış mıdır?
Norm kadro fazlası ilan edilip uzak ilçelere gönderilen öğretmenlerin kısa süre sonra aynı okullarda yeniden ihtiyaç olarak görülmesi, MEB'in planlama sisteminin hatalı olduğunu göstermektedir. Bu çarpıklığı gidermek için hangi tedbirler alınacaktır?
Rehber öğretmen normu için öngörülen öğrenci eşikleri gözden geçirilecek midir? Her okula öğrenci sayısından bağımsız olarak en az bir rehber öğretmen atanması yönünde bir düzenleme yapılacak mıdır?
Hakkâri ilimiz ve ilçelerinde (Yüksekova, Şemdinli, Çukurca, Derecik) taşımalı eğitim fiilen iflas etmişken, öğrencilerin hâlâ kendi imkânlarıyla okula gitmek zorunda kalmalarının önüne geçmek için hangi somut adımlar atılacaktır? Hakkari'de taşımalı eğitime alternatif modeller geliştirilmekte midir?
Hakkâri'de kış aylarında yolların kapanması nedeniyle haftalarca okula gidemeyen öğrencilerin telafisi için özel bir planlama yapılmakta mıdır?
Kürtçe anadilde eğitim için öğretim programı, öğretmen yetiştirme, materyal geliştirme ve mevzuat düzenlemelerini içeren bir yol haritası hazırlamış mıdır? Hazırlanmadıysa gerekçesi nedir?
Kürtçe anadilde eğitimin önündeki idari, hukuki ve altyapısal engellerin kaldırılması için pilot uygulamalar başlatılması planlanmakta mıdır? Varsa hangi illerde ve hangi kapsamda uygulanacaktır?
Resen atamalar sonucu aile düzeni bozulan ve maddi/psikolojik olarak yıpranan öğretmenlere yönelik destek mekanizmaları (psikolojik destek, barınma, yol tazminatı vb.) oluşturmayı planlıyor musunuz?
Eğitim politikalarının hazırlanmasında öğretmen sendikalarının, özellikle Eğitim-Sen'in sahadan aktardığı veriler dikkate alınmakta mıdır? Karar süreçlerine sendikaların etkin katılımı sağlanacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
(Sey)
b) 09/10/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1714399 sayılı yazınız. 7/ 2x653
c) 10/10/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1715447 sayılı yazınız. Tİ3Ubay
ç) 15/10/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1717714 sayılı yazınız.
d) 17/10/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1718631 sayılı yazınız. 7/3753 6k
Ye 0000 )23 1 1698 Gas
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d)'de kayıtlı yazıyla iletilen Ankara Milletvekili Aliye TİMİSİ ERSEVER'in 7/34395, Hakkari Milletvekili Öznur BARTİN"'in 7/34503 ve 7/34767, İstanbul Milletvekili Özgür KARABAT'ın 7/34641, İstanbul Milletvekili İskender BAYHAN'ın 734649, Şanlıurfa Milletvekili Mahmut TANAL'ın 7734659, İstanbul Milletvekili Elif ESEN'in 7/34664, İstanbul Milletvekili Cengiz ÇİÇEK"in 7/34759, Şırnak Milletvekili Nevroz UYSAL ASLAN'ın 7/34765, Diyarbakır Milletvekili Serhat EREN'in 7/34766, Hatay Milletvekili Necmettin ÇALIŞKAN'ın 7/34768 ile Adana Milletvekili Orhan SÜMER''in 7/34898 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bifNler Ek'te sunulmuştur.
Yusu$ TEKİN Milli Eğitim Bakanı Ek: Bilgi (29 Sayfa)
Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr Faks: (0312)418 7539
7 (86503 6kap
Mi 2d) MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00 EĞİTİMİN
Ne 7 Strateji Geliştirme Başkanlığı ho YUZYILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Norm kadro fazlası öğretmenlerin azaltılması amacıyla 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu'nda illerin coğrafi ve ulaşım imkânları dikkate alınarak ilçe grupları oluşturulması hüküm altına alınmıştır. Söz konusu Kanun'un "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde; "İlçe grubu: İllerde coğrafi özellikler ve ulaşım imkânları dikkate alınarak iki veya daha fazla ilçenin bir araya getirilmesiyle oluşturulan grubu, ... ifade eder. " şeklinde tanımlanmıştır.
7528 sayılı Kanunun anılan hükümleri doğrultusunda hazırlanan Milli Eğitim Bakanlığı Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik'in "İlçe gruplarının oluşturulması" başlıklı 13*üncü maddesi ise;
"(1) İlçe grubu belirleme komisyonu, il milli eğitim müdürü başkanlığında ilçe milli eğitim müdürlerinden oluşur.
(2) İlçe grubu belirleme komisyonu ilçelerin coğrafi özellikleri ve ulaşım imkânlarını dikkate alarak ilçe gruplarını oluşturur. Oluşturulan ilçe grupları Bakan onayından sonra Tebliğler Dergisinde yayımlanır. " şeklinde düzenlenmiştir.
Söz konusu Yönetmelik'te ilçe gruplarının il milli eğitim müdürlükleri bünyesinde oluşturulan komisyonlar tarafından belirlenmesine ilişkin düzenleme ile her ilin kendi ulaşım, coğrafi ve yerel gerçeklerine göre ilçe gruplarının belirlenmesi amaçlanmıştır.
Bakanlığımızca, 2025 yılı Ocak ayında yayımlanan yer değiştirme takvimine uygun olarak "2025 Ağustos İhtiyaç ve Norm Kadro Fazlası Öğretmenlerin Yer Değiştirme" duyurusu yayımlanmış, öğretmenlerin eğitim öğretim yılı başlamadan norm kadrolara dâhil edilebilmesi için yer değiştirme işlemleri takvimde belirtilen işlem basamaklarına uygun olarak valiliklerce yürütülmüştür. Norm kadro fazlası öğretmenler yer değiştirirken isteğe bağlı olması halinde hizmet puanı üstünlüğüne göre, resen atamalarda ise hizmet puanı düşüklüğüne göre iş ve işlemler aşağıda belirtildiği şekilde yürütülmüştür:
Birinci aşama: Öğretmenlerin kadrosunun bulunduğu eğitim kurumunun yer aldığı ilçe grubu içerisinde ihtiyaç bulunan eğitim kurumları için tercihleri alınarak hizmet puanı üstünlüğüne göre atamaların gerçekleştirilmesi,
İkinci aşama: Tercihine yerleşemeyen ya da tercihte bulunmayan öğretmenlerin atamaları aynı ilçe grubu içerisinde hizmet puanı düşük olandan başlanarak yapılması,
Üçüncü aşama: Öğretmenlerin il genelinde ihtiyaç bulunan eğitim kurumları için tercihleri alınarak hizmet puanı üstünlüğüne göre atamaların gerçekleştirilmesi,
Dördüncü aşama: 2025 Yaz tatilinde beyanı alınarak il emrine ataması yapılan öğretmenlerden herhangi bir eğitim kurumuna yerleşemeyenlerin il genelinde ihtiyaç bulunan eğitim kurumlarına hizmet puanı düşük olandan başlanarak atamaları gerçekleştirilmiştir.
Görüldüğü üzere norm kadro fazlası öğretmenlerin yer değiştirme işlemlerine tabii tutulacağı çok önceden ilan edilmiş, yayımlanan duyuru doğrultusunda işlemler yürütülmüş, gelen talepler doğrultusunda norm güncellemeleri hızlı bir şekilde yapılmıştır. Bu kapsamda öğretmen ihtiyacının bulunduğu tüm eğitim kurumları norm kadro fazlası öğretmenlerin tercihlerine yansıtılmıştır. Süreç şeffaf bir şekilde yürütülmüştür.
Eğitim kurumlarının öğretmen ihtiyacı; 2 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi"nin "Açıktan ve nakil suretiyle atama sayıları" başlıklı 11'inci
Fim EN iN VA MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 100, EĞİTİMİN N ji Gelişti 5 YÜZYILI Çe ve a Strateji Geliştirme Başkanlığı maddesi uyarınca 2016 yılından itibaren Bakanlığımıza tahsis edilen öğretmen kadroları çerçevesinde, sözleşmeli öğretmen istihdamı ile karşılanmaktadır.
Bakanlığımızca atama izni verilen öğretmen kadrolarının/pozisyonlarının dağılımı yapılırken ve alan bazlı kontenjan sayıları belirlenirken öncelikle öğretmen istihdamında güçlük çekilen ve kalkınmada birinci öncelikli yerler olmak üzere Bakanlık tarafından uygulanan eğitim politikaları da dikkate alınarak, alanlar bazında öğretmen ihtiyacının toplam öğretmen ihtiyacına oranı doğrultusunda ilk atama öğretmen kontenjanı belirlenmektedir. Bu çerçevede Bakanlığımızca; 15 bin sözleşmeli öğretmen alımına ilişkin duyuru 18 Nisan 2025 tarihinde personel.meb.gov.tr adresinden yapılmış, atama yapılacak alanlara ilişkin verilere ve diğer koşullara yayımlanan kılavuzda yer verilmiş ve 7 Mayıs 2025 tarihinde sözleşmeli öğretmenlik için sözlü sınava alınacak adaylara ilişkin sonuçlar personel.meb.gov.tr adresi üzerinden adaylarla paylaşılmıştır ve atama süreci devam etmektedir. Ayrıca Akademi Giriş Sınavı (AGS) sonucuna göre de 10.000 öğretmen hazırlık eğitimine alınacaktır.
Taşımalı eğitim uygulamasına yönelik iş ve işlemler, Milli Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde yer alan "7739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu ile tanınan eğitim hakkından yoksun kalması muhtemel ilköğretim, ortaöğretim ve özel eğitim okul/kurum/sınıflarına devam eden öğrenciler ile yaygın eğitim hizmetinden yararlanan özel eğitim kursiyerlerinin resmi okul/kurumlara taşıma yoluyla eğitime erişimlerini sağlamak için gerekli usul ve esasları belirlemektir." ile "Planlama komisyonunun görevleri" başlıklı 6. maddesinin (b) bendinde yer alan "Taşıma merkezi okula uzaklığı 30 kilometreden fazla olan, taşınması ekonomik olmayan, iklimi veya ulaşım şartları taşımaya elverişsiz olan yerleşim birimlerinde ikamet eden ilköğretim ve ortaöğretim öğrencilerini, zorunlu olarak yatılı bölge ortaokulları ve pansiyonlu okullara yerleştirdikten sonra taşıma hizmetinden faydalanacakları ve öğrencisi taşınacak yerleşim birimlerini gruplandırarak taşıma merkezi okul/kurumları belirlemek" hükümleri doğrultusunda taşıma merkezi okula uzaklığı 30 kilometreden fazla olan yerleşim birimlerindeki ilköğretim ve ortaöğretim öğrencileri, öncelikli olarak yatılı bölge okulları ve pansiyonlara yerleştirilmektedir. Bu kapsamda pansiyona yerleştirilemeyen öğrencilerin taşınmasına devam edilmektedir.
Milli Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği gereği, Milli Eğitim Temel Kanunu ile tanınan eğitim hakkından yoksun kalması muhtemel ilköğretim, ortaöğretim ve özel eğitim okul/kurum/sınıflarına devam eden öğrenciler ile yaygın eğitim hizmetinden yararlanan özel eğitim kursiyerlerinin resmi okul/kurumlara taşıma yoluyla eğitime erişimleri sağlanmaktadır. Bununla beraber Öğrenci Taşıma Uygulaması kapsamında taşınan ilköğretim ve ortaöğretim öğrencileri ile ilköğretim ve ortaöğretim öğrencilerine taşıma yoluyla eğitim kapsamında öğle yemeği verilen okullarda açılan özel eğitim sınıflarına devam eden öğrencilere ücretsiz öğle yemeği hizmeti sunulmakta olup taşıma merkezi okul müdürlüklerince, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı verileri de dikkate alınarak belirlenen öğrencilere de ücretsiz öğle yemeği hizmeti sunulmaktadır.
Bakanlığımızca sunulan eğitim öğretim hizmetlerinin çerçevesi; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 42. maddesinde yer alan "Türkçe'den başka hiçbir dil, eğitim ve öğretim kurumlarında Türk vatandaşlarına ana dilleri olarak okutulamaz ve öğretilemez. " hükmü, Anayasa'nın eğitim hakkını düzenleyen maddelerinin yanı sıra 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri ile çizilmiştir.
Bununla birlikte uygulanmakta olan İlköğretim Kurumları (ilkokul ve ortaokul) Haftalık Ders Çizelgesi'nde yer alan ve öğrencilerin ortaokul kademesinde tüm sınıf düzeylerinde haftalık 2 ders saati, İmam Hatip Ortaokulu Haftalık Ders Çizelgesi'nde ise 5, 6 ve 7. sınıf
• LİN e , N v. . >< çi 2) MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 100 EĞİTİMİN LE) * .. KW " YUZYILI e Strateji Geliştirme Başkanlığı O düzeylerinde 1; 8. sınıf düzeyinde ise 1 veya 2 ders saati olarak seçebildikleri yaşayan diller ve lehçeler dersi kapsamında; Kürtçe (Kurmancca ve Zazaca); 5. Sınıf Öğretim Programı 07.09.2012 tarih ve 154 sayılı, 6. Sınıf Öğretim Programı 23.01.2014 tarih ve 5 sayılı, 7. Sınıf Öğretim Programı 30.04.2014 tarih ve 22 sayılı, 8. Sınıf Öğretim Programı 10.12.2015 tarih ve 100 sayılı Kurul Kararları doğrultusunda uygulanmaktadır.
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında hazırlanan öğretim programları, Bakanlığımızın ilgili genel müdürlükleri ile Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı koordinesinde; alanında temayüz etmiş milli eğitim, dil ve anlatım, rehberlik ve program geliştirme uzmanları ile akademisyen ve ilgili branşlardan öğretmenlerin de dâhil olduğu komisyonlar marifetiyle hazırlanmıştır.
Ülkemizin dört bir yanındaki üniversitelerden pek çok akademisyen, yayın ve atıf alma sayısı, yayınlarının içeriği ve bu içeriklerin müfredat geliştirme çalışmalarıyla uyumu ve ilgi alanı gibi hususlar çerçevesinde program geliştirme çalışmalarına dâhil olmuştur.
Programın hazırlık sürecinde, oluşturulan komisyonlar marifetiyle ilgili branşa ilişkin ulusal ve uluslararası kuruluşlara ait yayınlar ile diğer akademik çalışmalar taranmış olup bu kaynaklar arasında birçok sivil toplum kuruluşu tarafından yayımlanan raporlar da yer almaktadır. Bu çalışmalar sonucunda tamamlanan taslak öğretim programları, 26 Nisan-10 Mayıs 2024 tarihleri arasında Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığınca askıya çıkarılmış; askı sürecinde çeşitli sivil toplum kuruluşları tarafından iletilen raporlar ile her türlü somut görüş ve öneri, ilgili komisyonlar tarafından değerlendirilmiş ve yapılan güncellemeler sonrası onaylanarak 27 Mayıs 2024 tarihinde "https://müfredat.meb.gov.tr" adresinde yayımlanmıştır.