Cinsiyet gelişim farklılığı olan bireylerin yaşadığı sorunlara ilişkin
Kaynak göster
Meral Danış Beştaş (DEM Parti), 3 Ekim 2025 tarihinde 7/34687 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 123 gün sonra, 3 Şubat 2026).
Meral Danış Beştaş (DEM Parti, Erzurum). “Cinsiyet gelişim farklılığı olan bireylerin yaşadığı sorunlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/34687, 3 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34687-cinsiyet-gelisim-farkliligi-olan-bireylerin-yasadigi-sorunlara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3b5d4120-e7e0-4d0b-96f6-0199b896bed1
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 123 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)TBM HALKLARIN EŞİTLİK VE DEKOKRASİ PARTİSİ GRUP BAŞKANLIĞI
M. i Sayı!..... (229 pm 24637 "ih 02104282 3
Gerekçenin tamamını göster (11 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
YE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞV'NA
Aşağıdaki sorularımın, Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98. ve
TBMM İçtüzüğü'nün 96 ile 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 01.10.2025
Meral DANIŞ BEŞTAŞ Erzurum Milletvekili
İnterseks, bireyin doğuştan kromozom, hormon veya üreme/beden özelliklerinin tipik kadın ya da erkek kalıplarına uymaması durumudur. Tıpta "cinsiyet gelişim farklılıkları" (CGB/DSD) olarak da adlandırılan interseks, halk arasında "çift cinsiyetli", "erdişi" ya da "hünsâ" gibi kavramlarla bilinmektedir. Bu durum doğuştan gelen biyolojik bir özellik olup, kişinin kendi tercihine bağlı değildir.
Tarihsel ve kültürel olarak toplumumuzda bilinen interseks olgusu, İslam hukukunda dahi "hünsâ" kavramı çerçevesinde tanınmıştır. Dolayısıyla interseks varoluşu ahlaki bir tartışma değil; temel insan hakları çerçevesinde ele alınması gereken bir gerçekliktir.
Uluslararası insan hakları belgeleri interseks bireylerin eşit yurttaşlık hakkını güvence altına almasına rağmen, Türkiye'de interseks yurttaşlarımız kimlik belgeleri ve hukuki tanınma süreçlerinde ciddi engellerle karşılaşmaktadır. Bu durum eğitim, istihdam, sosyal güvenlik ve adalete erişim hakkını doğrudan etkilemektedir.
Belirtilen sorunların yanı sıra interseks yurttaşlarımız, hukuki tanınma ve kimlik belgeleri okonusunda ciddi engellerle karşılaşmaktadır. Kimlik bilgilerinin düzenlenmesinde yaşanan sorunlar, kişilerin eğitim, istihdam, sosyal güvenlik ve diğer temel haklara erişimini doğrudan etkilemektedir. Bu durum, eşit yurttaşlık ilkesine ve adaletin erişilebilirliğine aykırıdır.
BUL? o
Bu bağlamda;
. İntersekslerin kimlik belgelerinin düzenlenmesinde yaşadıkları sorunların çözümü için
SORULAR
Bakanlığınızın yürüttüğü bir çalışma var mıdır?
. Yasal düzenlemelerde intersekslerin açıkça tanınmamasının doğurduğu hak ihlallerine dair bir inceleme yapılmakta mıdır?
. Medeni Kanun'da intersekslerin haklarını güvence altına alacak açık düzenlemeler yapılması için bakanlığınızın hazırladığı bir taslak ya da öneri mevcut mudur?
. İntersekslerin adalet mekanizmalarına başvurduğunda ayrımcılığa uğramamaları için hâkim, savcı ve diğer yargı personeline yönelik özel bir eğitim programı planlanmakta mıdır?
. İnterseks çocukların rızaları olmadan yapılan cerrahi müdahalelerin, ilerleyen yaşlarda açılabilecek davalara konu olması halinde, mağduriyetlerin giderilmesi için özel bir hukuk mekanizması planlanmakta mıdır?
. İnterseks yurttaşların haklarının korunmasına yönelik yeni bir yasal düzenleme yapılması gündemde midir?
. Bakanlığınız, interseks hakları konusunda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarını (oOdikkate Oalarak bir oOöUuyum çalışması (Ooyapmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1717714 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Erzurum Milletvekili Meral Danış Beştaş tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/34687 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden Brf5X42 - 8xyyFjs - gCey9da - VYNPOO ileerişebilirsin ADALET BAKANLIĞI Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı :E-56020453-610-1727-6514/9044 Konu : Yazılı soru önergesi C2 102. /2026
Sayın Meral DANIŞ BEŞTAŞ Erzurum Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/34687 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- Anayasanın, "Kanunların teklif edilmesi ve görüşülmesi" kenar başlıklı 88. maddesinde kanun teklif etmeye Bakanlar Kurulu ve milletvekillerinin yetkili olduğu, kanun tasarı ve tekliflerinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülme usul ve esaslarının içtüzükle düzenleneceği hükmü yer almakta iken söz konusu hüküm, 16/04/2017 tarihinde yapılan referandumla kabul edilen 21/01/2017 tarihli ve 6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 16. maddesiyle; kanun teklif etmeye milletvekillerinin yetkili olduğu, kanun tekliflerinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülme usul ve esaslarının içtüzükle düzenleneceği şeklinde değiştirilmiş, söz konusu düzenleme 09/07/2018 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
10/07/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren | sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilâtı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 38. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde; adalet hizmetleriyle ilgili konularda gerekli araştırmalar ve mevzuat hazırlıklarını yapmak ve görüş bildirmek Bakanlığımızın görevleri arasında sayıldığından çalışmalarımız bu çerçevede yürütülmektedir.
1. Türkiye Adalet Akademisi Başkanlığıyla yapılan yazışmaya verilen 06/11/2025 tarihli cevapta;
A) Meslek öncesi eğitim faaliyetleri kapsamında; "Eşitlik İlkesi ve Ayrımcılık Yasağı", "Mağdur Hakları", "Adil Yargılanma Hakkı" ve "Hürriyete ve Şerefe Karşı Suçlar",
B) Meslek içi eğitim faaliyetleri kapsamında; "Nefret Suçları ve Bu Bağlamda Ceza Mevzuatı" ve "Nefret Suçları ile İlgili Uluslararası Standartlar ve İlgili Mevzuat",
Konulu eğitimlerin verildiği bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden ch rj Sub - H125DUİ - RJ hlaZg - ND8Wp8— ile erişebilirsin
Yılmaz TUNÇBakan