Bursa'da Çınarcık Barajı'ndan sağlanan içme suyunun içeriğine ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI

SORULAR

Bursa kamuoyunda, Çınarcık Barajı'ndan kente verilen içme suyunun arıtılmadan şehre ulaştırıldığı ve arsenik riski taşıdığı yönünde ciddi iddialar gündeme gelmiştir. Bu durum halk sağlığını ilgilendiren çok önemli bir konudur. Vatandaşların güvenilir, temiz ve sağlıklı içme suyuna erişimi anayasal bir hak olup, ilgili tüm kurumların sorumluluğundadır.

Bu kapsamda;

1. Çınarcık Barajı suyunun arıtma tesisleri devreye alınmadan Bursa'ya verilmesi hususunda Bakanlığınızın bilgisi ve onayı var mıdır?

2. Çınarcık Barajı'ndaki arsenik seviyeleri ile ilgili son ölçüm raporları kamuoyuyla neden paylaşılmamaktadır?

3. İçşme suyunda arsenik bulunması halinde alınması gereken çevresel ve teknik önlemler nelerdir? Bursa özelinde bu önlemler hayata geçirilmiş midir?

4. Bakanlığınızın, (o Bursa'daki (Olçme suyunun kalite (o standartlarına © uygunluğunu düzenli olarak denetleyip denetlemediği kamuoyuna açıklanacak mıdır?

5. Şehirde olası bir halk sağlığı krizinin önlenmesi için hangi adımlar atılacaktır?

CEVAP

Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı'ndan alınan bilgide; Bursa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (BUSKİ) tarafından Bursa il merkezinin 2060 yılına kadar içme-kullanma suyu sorunu yaşamamasını garanti altına alacağı belirtilen 68 km'lik ana isale hatları ve 300.000 m3/gün kapasiteli içme suyu arıtma tesisini de içeren "Bursa Çınarcık Su Projesi" yapım çalışmalarına 2023 yılının Kasım ayında başlandığı ve inşaat çalışmalarının devam ettiği,

Ülkemizde yağışların azalması sonucunda oluşan kuraklık seviyesindeki artışın özellikle Marmara Bölgesinde daha ciddi seviyelerde yaşanması, su kullanımındaki artışlar ve 2024 yılının son 50 yılın en kurak yılı olması sebebiyle Doğancı ve Nilüfer Barajlarındaki doluluk oranının tarihlerindeki en düşük seviyesine gerilediği, bu nedenle, Çınarcık İçmesuyu Arıtma Tesisi inşaatı tamamlanana kadar halka içilebilir nitelikte kesintisiz su sağlamak amacıyla Çınarcık Barajındaki suyun Bursa Çınarcık Su Projesi kapsamındaki 68 km'lik isale hattına yaklaşık 7 km daha isale hattı eklenerek Doburca İçmesuyu Arıtma Tesisine ulaştırıldığı,

Çınarcık Barajından ulaştırılan suyun İçme Suyu Temin Edilen Suların Kalitesi ve Arıtılması Hakkında Yönetmelik ve İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik hükümleri doğrultusunda 1 Eylül 2025 tarihi itibarıyla BUSKİ Dobruca İçmesuyu Arıtma Tesisinde arıtıldıktan sonra mevcut şebekeye verildiği,

Çınarcık Barajından gelen ham suyun Doburca İçmesuyu Arıtma Tesislerine giriş ve çıkış arsenik değerlerinin BUSKİ'nin intermet sayfasından paylaşıldığı, ayrıca Bursa İl Sağlık Müdürlüğü tarafından da Dobruca İçmesuyu Arıtma Tesisinden alınan arıtılmış suların kalitesinin numuneler alınarak sürekli takip edildiği, sayılanlara ek olarak Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı Su Yönetimi Genel Müdürlüğünce oluşturulan Ulusal Su Yönetimi Bilgi Sistemine Doburca İçmeyu Arıtma Tesisinin giriş ve çıkış suyu analiz sonuçlarının aylık olarak girildiği,

Çınarcık İçmesuyu Arıtma Tesisinin, İçme Suyu Temin Edilen Suların Kalitesi ve Arıtılması Hakkında Yönetmelik ve İçme Suyu Arıtma Tesisleri Teknik Usuller Tebliği kapsamındaki parametrelerin sınır değerleri ile Çınarcık Barajı su analiz sonuçlarının baz alınarak belirlenen tasarım parametrelerine göre Tarım ve Orman Bakanlığının onayı doğrultusunda Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından projelendirildiği, barajın faaliyete alındığı 2008 yılından itibaren alınan ham su verileri ışığında projelendirilen Çınarcık İçmesuyu Arıtma Tesisinin, konvansiyonel sisteme ek tipik hidroksit çökeltme, ön ozonlama, koagülasyon, flokülasyon ve filtrasyon prosesleri kullanılarak ileri derecede arıtma kabiliyetine sahip olacağı,

Hâlihazırda 2017 yılından bugüne kadar Çınarcık Barajından sağlanan suyun arıtıldığı ve bölgedeki 17 mahalleye sağlıklı içme suyu temin edilen Çınarcık Paket İçmesuyu Arıtma Tesisinin su kalitesinin izlenmesine yönelik laboratuvar numune sonuçlarında, arıtılan sudaki arsenik değerinin İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik şartlarını sağlayacak şekilde 10 pg/L'nin altında kaldığı ve Çınarcık Barajından sağlanan ham suyun analizleri ile şehir şebekesine verilen suyun analizlerinin barajdan içme-kullanma suyu temin edildiği sürece yürürlükteki mevzuatlar uyarınca yapılmaya devam edileceği,

Halk Sağlığı ve diğer bağımsız akredite laboratuvarların yanı sıra BUSKİ'nin TS EN ISONEC 17025:2017 standardı kapsamında Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen laboratuvarında da kesintisiz olarak ham su ve arıtılmış su analizlerinin 338 parametre esas alınarak yapıldığı, söz konusu laboratuvarın yapmış olduğu analizlerde ulusal ve uluslararası metotların kullanılarak doğru ve güvenilir sonuçlara ulaşıldığı, söz konusu su analiz kabiliyeti ile yürürlükteki mevzuat hükümleri doğrultusunda izlenmesi zorunlu olan kriterlerin yanı sıra Dünya Sağlık Örgütü, Avrupa Birliği İçme Suyu Kriterleri ve Birleşik Devletler Çevre Koruma Ajansı tarafından tavsiye edilen parametrelerin de izlenebildiği, bu doğrultuda, Bursa genelinde arsenik ve benzeri ağır metal risklerinin önlenmesi amacıyla yürürlükteki mevzuatlar çerçevesinde tüm önlemlerin alındığı ve su kalitesinin sürekli olarak denetlendiği,

Bursa'daki içme ve kullanma sularının kalite standartlarına uygunluğunun Bursa İl Sağlık Müdürlüğü tarafından rutin olarak kontrol edildiği, uygunsuz bir numune sonucu tespit edilmesi halinde BUSKİ'nin İl Sağlık Müdürlüğü tarafından yazılı olarak uyarıldığı, ayrıca Tarım ve Orman Bakanlığı Ulusal Su Bilgi Sistemi vasıtasıyla Dobruca İçme Suyu Arıtma Tesisi giriş ve çıkış analiz sonuçlarının günlük ve haftalık olarak da izlendiği,

İlgili mevzuat kapsamında yürütülen laboratuvar analizleri aracılığıyla su kalitesinin düzenli olarak takip edildiği ve bu sayede olası bir halk sağlığı krizinin önüne geçilmesinin sağlandığı belirtilmiştir.