Bursa ilinde şişelenmiş içme suyu üreten firmaların yeraltı suyu kullanım verilerine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Murat KURUM tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. 23.10.2025 ai O Dae

Türkiye'nin hem tarım hem sanayi açısından stratejik illerinden biri olan Bursa'da, giderek derinleşen su krizi kamuoyunun gündemine oturmuştur. Meteorolojik kuraklığın yanı sıra yeraltı suyu rezervlerinin kontrolsüz tüketilmesi, bu krizin yapısal nedenlerinden biri olarak öne çıkmaktadır. Su sıkıntısı yaşanmasına rağmen özellikle şişelenmiş su sektöründe faaliyet gösteren ulusal ve uluslararası şirketlerin milyonlarca metreküp yeraltı suyunu ticari amaçlarla kullanmaya devam ettiği görülmektedir.

Bursa'da faaliyet gösteren firmalar arasında Uludağ, Erikli, Sultan, Damla, Nestle, Pınar, Kınık, Rioba, Pürsu, Sırma, Karacakaya, Özkaynak, Korusu, Sutar, Alaçam, Aroma gibi büyük su markaları yer almakta ve bu firmaların tamamı doğal kaynak sularını veya artezyen kuyularıyla çekilen yeraltı sularını kullanmaktadır. Bu kullanım miktarlarının şeffaf biçimde kamuoyuna açıklanmaması, özellikle içme suyu şebekesinden yararlanan halk ile ticari su kullanıcıları arasındaki eşitsizliği artırmaktadır.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

2022 yılında dönemin Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş'ın, sanayideki yüksek su tüketimini dengelemek için farklı ücretlendirme modeli getirme girişimlerinin yargıdan döndüğünü ifade etmesi, belediye ve merkezi yönetim organlarının denetim kapasitesinin ne kadar sınırlı kaldığını göstermektedir. Bu durum, sadece Bursa'da değil, Türkiye'nin pek çok ilinde benzer şekilde suyun özel sektör tarafındanı aşını tüketildiği ve kamu yararının ikinci plana itildiği tartışmalarını da tetiklemiştir.

Yeraltı suyu kaynaklarının azalması sadece çevresel değil; aynı zamanda tarımsal üretim, içme suyu temini, ekosistem sağlığı ve sosyal adalet açısından da derin etkiler yaratmaktadır. Devlet kurumlarının; sanayi ve şişelenmiş su üretimi yapan şirketlerin yeraltı suyu kullanımı üzerindeki denetim kapasitesi, veri şeffaflığı ve yaptırım mekanizmaları konusundaki açıklamaları kamuoyunca beklenmektedir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Bursa ili sınırları içerisinde faaliyet gösteren ve şişelenmiş içme suyu üreten firmaların (Uludağ, Erikli, Nestle, Damla, vs.) her birinin yıllık bazda yeraltı suyu kullanımı ne kadardır?

2. Bu firmaların yeraltı suyu kullanımına dair bakanlığınız nezdinde yürütülen ÇED (Çevresel Etki Değerlendirmesi) süreçlerinin sayısı kaçtır? Hangi firmalar için olumsuz görüş verilmiştir?

3. Son10 yılda Bursa genelinde gözlemlenen yeraltı suyu seviyesi düşüşü ne kadardır? Bu düşüş hangi bölgelerde daha belirgin şekilde gözlemlenmiştir?

4. Bursa'da, yeraltı suyu tükenme riski açısından kritik eşiklere ulaşmış bölgeler mevcut mudur? Bu bölgeler hangi ilçeleri kapsamaktadır?

5. Bakanlığınız, ticari amaçla yeraltı suyu kullanan firmalara karşı hangi denetim ve yaptırım mekanizmalarını işletmektedir? 2020-2025 arasında denetlenmiş ve cezai işlem uygulanmış firma sayısı kaçtır?

6. Suyun konut kullanıcılarına yönelik tasarruf uyarıları yapılırken, ticari su kullanıcılarının su çekimleri için benzer ölçekte kısıtlama, kota ya da tasarruf önlemleri planlanmakta mıdır?