Özel öğrenci yurtlarının denetimine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 62 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Prof. Dr. Sayım Yusuf TEKİN tarafından Anayasa'nın 98. Ve TBMM İçtüzüğü'nün 96 Maddeleri gereğince Yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Türkiye genelinde özellikle 2024 yılı boyunca devlet ve özel yurtlarda yaşanan olaylar, gençlerin barınma hakkını doğrudan tehdit eder hâle gelmiştir. KYK yurtları başta olmak üzere birçok yurtta çıkan yangınlar, asansör kazaları, binadan kopan parçalar, hijyenik olmayan koşullar ve toplu gıda zehirlenmeleri yüzünden binlerce öğrenci mağdur olmuş, bazı öğrenciler hayatını kaybetmiş, bazıları ise uzun süreli sağlık sorunları yaşamıştır.
Aydın'da KYK yurdunda yaşanan asansör kazasında bir öğrenci yaşamını yitirmiş, olaydan kısa süre önce öğrencilerin defalarca asansörün arızalı olduğunu bildirmelerine rağmen hiçbir önlem alınmadığı ortaya çıkmıştır. Yine Samsun'da bir özel yurtta çıkan yangında öğrenciler dumandan etkilenmiş, binada yangın merdiveni ve alarm sisteminin olmadığı belirlenmiştir. Konya, Kütahya, Elazığ ve birçok ilde devlet ve özel yurtlarda yemeklerden kaynaklı toplu gıda zehirlenmeleri yaşanmış, yüzlerce öğrenci hastaneye kaldırılmıştır. Bütün bu olaylar kamuoyuna yansıyan kısmıdır. Yüzlerce öğrencinin, barınma hakkı için zor şartlarda kaldığı yurtlarda temel güvenlik önlemleri bile alınmamaktadır. Öğrencilerin yaşadığı yerler ne yazık ki güvenli olmaktan çıkmış, ihmal ve denetimsizlik sonucu adeta birer tehlike alanına dönüşmüştür. Öğrenciler yaşadıkları sorunları dile getirdiğinde susturulmakta, bazı yerlerde ise uyarıda bulunanlar hakkında disiplin soruşturması başlatılmaktadır. Bu tablo, devletin anayasal yükümlülüğü olan "gençlerin barınma, güvenlik ve sağlık hakkı"nın ciddi biçimde ihlal edildiğini göstermektedir.
Bu olayların temelinde ise denetimsizlik, yeterli bütçenin ayrılmaması, liyakatsiz yönetim kadroları ve özel sektörün yalnızca kâr odaklı yaklaşımları yatmaktadır. Devlet, öğrencilerden yüksek ücretler tahsil edilen bu yurtları denetlememekte; ne fiziki yapı, ne yemek, ne de teknik altyapı açısından düzenli ve ciddi bir kontrol mekanizması işletilmektedir. Bu nedenle; Türkiye'deki tüm KYK ve özel yurtların güvenlik, hijyen, yapı denetimi, altyapı, gıda güvenliği ve personel yeterliliği açısından kapsamlı bir şekilde incelenmesi gerekmektedir: Aynı Zamanda geçmişte yaşanan kazaların nedenleri araştırılmalı, sorumlular hakkında işlem yapılıp yapılmadığı kamuoyuna açıklanmalı, yeni faciaların yaşanmaması için etkili ve bağlayıcı önlemler alınmalıdır.
Bu bilgiler doğrultusunda;
SORULAR
. 2025 yılı içerisinde özel öğrenci yurtlarında kaç denetim yapılmıştır? Kaç yurtta eksiklik tespit edilmiştir?
Denetimlerde en sık karşılaşılan eksiklikler nelerdir? Bu eksikliklere rağmen faaliyet izni sürdürülen yurt sayısı kaçtır?
2025—2026 eğitim-öğretim yılı başında kaç özel yurt denetimsiz şekilde eğitim-öğretime başlamıştır?
Özel yurtlarda yaşanan yangın, zehirlenme, taciz, güvenlik zafiyeti gibi olaylarla ilgili Bakanlığınızın 2024 ve 2025 yıllarındaki işlem sayısı nedir?
Özel yurtlara verilen ruhsatlar hangi kriterlere göre verilmektedir? Ruhsat aldıktan sonra denetim sıklığı nedir?
2025 yılında özel yurtlarda kalan öğrencilerden kaçına psikolojik destek, rehberlik veya sosyal hizmet desteği sağlanmıştır?
Ortaöğretim öğrencilerine barınma hizmeti veren özel yurtlarda çalışan personelin pedagojik yeterliliği denetlenmekte midir?
Özel yurtlarda yemek hizmeti veren firmalar nasıl belirlenmektedir? Son iki yılda gıda zehirlenmesi yaşanan özel yurt sayısı kaçtır?
Bakanlığınız, özel yurtlara ilişkin şikâyet mekanizmasını öğrenciler için ne kadar erişilebilir ve etkin hâle getirmiştir?
Bakanlığınıza bağlı yurtlarla ilgili kamuoyuna açık yıllık bir denetim raporu yayımlanmakta mıdır? Yayımlanmıyorsa, neden?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
:a)23/09/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1702648 sayılı yazınız.
b) 07/10/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1712094 sayılı yazınız.
c) 09/10/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1713228 sayılı yazınız.
ç) 10/10/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1715447 sayılı yazınız.
d) 17/10/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1718631 sayılı yazınız.
e) 21/10/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1720765 sayılı yazınız.
O) sözi YÜZYILI
9/12/2025
1133385 EK 12 H14268 (56X13 H343a6/4K29 Mayeez (0 2 el cez 31355 ae 28
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d-e)'de kayıtlı yazıyla iletilen İstanbul Milletvekili Çiçek
OTLU'nun 7133885 ve 7/34903, Batman Milletvekili Zeynep ODUNCU KUTEVİ'nin 7134267, Kayseri Milletvekili M. Baki ERSOY'un 7/34268, Şırnak Milletvekili Nevroz UYSAL ASLAN'ın 7734273, Şanlıurfa Milletvekili Mahmut TANAL'ın 7/34396, İstanbul Milletvekili Elif ESEN'in 7/34662, Diyarbakır Milletvekili Adalet KAYA'nın 7/34896, Hatay Milletvekili Mehmet GÜZELMANSUR'un 7/34900, Van Milletvekili Sinan ÇİFTYÜREKin 7/35008, Mersin Milletvekili Talat DİNÇER'in 7/35015 ile Amasya Milletvekili Reşat KARAGÖZ'ün 7/35019 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr
GE) A MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI | 0) EĞİTİMİN İLüyE) e N YÜZYILI m 7 v Strateji Geliştirme Başkanlığı Do4 #/350/1S SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumları Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği'nin "Denetleme Esasları" başlıklı 41. maddesi doğrultusunda, kurumların denetimi, mülki idare amirlerince görevlendirilen müfettişlerce veya Teftiş Kurulu Başkanlığının görevlendirdiği bakanlık müfettişlerince yapılmaktadır. Söz konusu madde kapsamında "Eksikliklerin, öğrencilerin barınması esnasında can ve mal güvenliğini tehlikeye düşürmesi durumunda Valilikçe tedbirler alınarak eksiklikler giderilinceye kadar kurumun barınma hizmeti vermesi geçici olarak durdurulur. " hükmü doğrultusunda eksiklik görülmesi halinde bu kurumların barınma hizmeti vermesi geçici olarak durdurulmaktadır.
Söz konusu Yönetmelik'in "Kurum binaları" başlıklı 10. maddesi uyarınca, kurum binaları, her yıl öğretim yılı başlamadan önce yangın güvenliği, elektrik tesisat güvenliği, ısınma sistem güvenliği, su ve gaz tesisatı güvenliği hususlarında itfaiye, üniversitelerin ilgili bölümleri, mühendis odaları veya diğer ilgili kurum veya kuruluşlara kurum yönetimince kontrol ettirilmektedir.
Kurumların açılışlarına yönelik şartlar, Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumları Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği ve Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumu Öğrencilerine Barınma Hizmeti Veren Özel Kurumların Standartları İle Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönerge kapsamında belirlenmektedir. Faaliyet gösteren kurumlar ders yılı içinde en az iki kez olmak üzere denetlenmektedir.
Ortaokul ve imam-hatip ortaokulu öğrencilerine yönelik hizmet veren kurumlarda en az bir, ortaöğretim kurumları öğrencilerine yönelik hizmet veren kurumlarda ise isteğe bağlı olarak rehber öğretmen/psikolojik danışman görevlendirilmekte olup, yaptıkları çalışmalara ilişkin raporlar ise Kişisel Verileri Koruma Kanunu kapsamında değerlendirilmektedir.
Kurumlarda görevlendirilecek personelin unvanına göre aranması gereken eğitim şartları ve nitelikleri, Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumları Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği ve Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumu Öğrencilerine Barınma Hizmeti Veren Özel Kurumların Standartları İle Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönerge'de yer almaktadır.
Ortaokul ve ortaöğretim öğrencilerine barınma hizmeti veren kurumlarımızda mutfak ve yemekhane bulunması zorunlu olup, kurumlar yetki belgesi bulunan aşçı görevlendirerek yemek hizmetini kendileri sağlamaktadır. Bakanlığımıza yansıyan herhangi bir zehirlenme vakasına rastlanmamıştır.
Özel yurtlarda barınan öğrenciler, şikâyetlerini il ya da ilçe milli eğitim müdürlüklerine veya CİMER, MEBİM gibi kanallardan Bakanlığımıza iletebilmektedir.
Bakanlığımıza bağlı öğrenci yurtlarında; yangın, zehirlenme, taciz, güvenlik zafiyeti vb. olaylara yönelik ihbar ve şikâyetlerle ilgili olarak, Bakanlık/Valilik Makamından alınan Olura isinaden müfettiş marifetiyle inceleme-soruşturma işlemi başlatılmakta, iddiaların doğrulanması halinde durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre ilgili mevzuat maddelerinde belirlenen yaptırımlar teklif edilmektedir.
Yükseköğrenim öğrencilerinin barınmalarına ilişkin düzenlemeler "Gençlik ve Spor Bakanlığı Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü Görev, Yetki Ve Sorumluluk Yönergesi" kapsamında Gençlik ve Spor Bakanlığı Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü uhdesindedir.