İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/35167 GEÇ CEVAPLANDI · 100 GÜN

Kahverengi kokarca böceği ile mücadeleye ilişkin

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 100 gün. Tarihler TBMM kaydından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın T.C. Tarım ve Orman Bakanı Sn. İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi içtüzüğünün 96'ncı maddeleri gereğince saygılarımla talep ederim.

Halk arasında kahverengi kokarca böceği olarak bilinen "Halyomorpha halys" istilacı bir böcektir. Anavatanı Doğu Asya olup Çin, Japonya, Kore kökenli olan bu böcek türü birkaç sebepten dolayı bugün çok geniş alanlarda görülebilmektedir. Geniş bir alana yayılmasının sebeplerinin en başında ticaret gelmektedir. Ülkeler arası yapılan ihracat ve ithalat sırasında tahta kasa, konteyner ve ambalaj gibi nakliye malzemelerine fark edilmeden bu türlerin girişi ülkeler arası hatta kıtalar arası yayılımını hızlandırmaktadır. Uzak mesafeleri kat edebilen ve iyi uçabilen bir böcek olduğu için çok hızlı bir şekilde yayılabilmektedir. Bu böceklerin ağzı dört iğneli sokucu emici ağız tipindedir. Böylece bitkinin gövde, yaprak ve meyve gibi kısımlarında bitki öz suyunu emerek bitkide ciddi hasarlara, meyve kalitesinde de önemli düşüşe sebep olurken ekonomik açıdan ciddi zararlara sebep olabilmektedir. "Dünyanın sonunu getirecek böcek" olarak tanımlanan kahverengi kokarca böceği, Türkiye'de ilk kez 2017 yılında görülmüş olup, son yıllarda Karadeniz'de hızla çoğalarak ciddi bir tarımsal ve çevresel tehdit haline gelmiştir. Son günlerde özellikle Sakarya, Samsun, Ordu, Giresun ve Trabzon başta olmak üzere birçok ilimizde görülmüştür. Kışı kış uykusunda geçiren kahverengi kokarca

EGEMENLİK KAYITSIZ ŞARTSIZ MİLLETİNDİR yeniden ortaya çıkarak hem evleri hem de tarım ürünlerini hedef almaktadır. Fındık, sebze, meyve ve bakliyat başta olmak üzere birçok temel besin kaynağı olan ürünlere zarar vermekte olup ülkemizi hem ekonomik zarara uğratmakta hem de halk sağlığı açısından büyük riskler oluşturmaktadır.

Bu bağlamda;

1I- Son günlerde kahverengi kokarca böceklerinin bu kadar çoğalmasının sebepleri Bakanlığınızca belirlenmiş midir? Bakanlığınızca bu yayılmanın önüne geçmek için ne gibi önlemler alınmaktadır?

SORULAR

  1. Bölgesel ilaçlama, biyolojik mücadele, cezbet-öldür uygulamaları ve mekanik temizleme çalışmalarının yanı sıra, ihbar hatları ve özel müdahale ekiplerinin oluşturulmasına yönelik bir çalışma yapılmakta mıdır?

  2. Fındık başta olmak üzere sebze, meyve ve bakliyat gibi birçok ürüne zarar veren kahverengi kokarcanın ülke ekonomisine verdiği zararın tespitine yönelik bir çalışmanız var mıdır? Varsa bu zarar ne kadardır?

  3. Kahverengi kokarca böceğinin insan sağlığına herhangi bir zararı var mıdır? Varsa bu zararlarına yönelik vatandaşlarımızın bilgilendirilmesine yönelik gerekli kuruluşlarla ortak bir çalışma başlatılmış mıdır?

  4. Kahverengi kokarca böceği istilalarının önüne geçebilmek için uzun vadede Bakanlığınızca bir eylem planı yapılmakta mıdır?

  5. Kahverengi kokarca böceğinin sebep olduğu tarımsal zararın karşılanması için çiftçilerimize yönelik ilave destekleme çalışmalarınız var mıdır? Varsa bu çalışmalar nelerdir?

  6. Yürütülen biyolojik mücadelenin kahverengi kokarca böcek popülasyonunu azaltmakta yetersiz kaldığı Bakanlığınızca düşünülmekte midir? Daha farklı mücadele yöntemlerinin geliştirilmesine yönelik AR-GE çalışmaları yürütülmekte midir?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·

Bitkisel üretimde önemli ölçüde kayıplara neden olan istilacı ve polifag bir zararlı olan Kahverengi kokarca (Halyomorpha halys) ülkemizde ilk defa 2017 yılında görülmüştür.

2023 yılında "Kahverengi Kokarca Eylem Planı" uygulamaya konulmuş ve 2024 yılında "Kahverengi Kokarca ile Mücadele Seferberliği" başlatılmıştır.

Zararlıyla mücadelede mekanik (süpürme, toplama, imha), biyoteknik (feromon tuzaklar), biyolojik (Samuray arıcığı (Trissolcus japonicus), sülün) ve kimyasal mücadele yöntemleri uygulanmaktadır.

46 ilde 212 ilçede, 1.272 teknik personelle 631 lokasyonda çalışmalar yürütülmektedir.

Biyoteknik mücadele çerçevesinde, Kahverengi kokarca zararlısına yönelik 82 bin 994 feromon tuzak kurulmuştur.

Zararlı popülasyonunu azaltılmasında en etkili yollardan biri "Samuray arıcığı" yumurta parazitoitinin kullanıldığı biyolojik mücadele yöntemidir.

Samuray Arıcığı Salım Rehberi hazırlanarak il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimize gönderilmiştir.

Kahverengi Kokarca Ülkesel Entegre Mücadele Yönetimi Projesi kapsamında, 1,6 milyon Samuray arıcığı salımı yapılmıştır.

Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) Genel Müdürlüğümüz tarafından Kahverengi kokarca ile biyolojik mücadele kapsamında sülünlerin faydalı olup olmayacağıyla ilgili akademik çalışmalar yapılmış ve sülünlerin Kahverengi kokarca predatörü olduğu gözlemlenmiştir.

DKMP Genel Müdürlüğümüz Kanatlı Hayvan Yerleştirme Programı kapsamında Doğu ve Batı Karadeniz Bölgesi başta olmak üzere etkilenen bölgelere 2.350 sülün salımı yapılmıştır.

İl tarım ve orman müdürlüklerimizin kontrolünde 2024-2025 yılı kışlak mücadelesi döneminde 1,3 milyon hanede biyosidal ilaçlama yapılmıştır.

Kahverengi kokarcaya karşı ruhsatlı pestisitlerin kullanımı sadece fındıkta mevcut olduğundan birçok meyve, sebze ve tarla ürününde kullanımı hakkında araştırma enstitülerimizce il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimizde görevli teknik personellere yönelik çok sayıda eğitim düzenlenmiştir.

2025 yılında 91.741 üreticiye, 1.174 basın mensubuna ve 2.368 sektör temsilcisine bilgilendirme yapılmıştır.

Kahverengi kokarcanın insan sağlığına herhangi bir zararı bulunmamakta olup Sağlık Bakanlığı tarafından da bu konuda herhangi bir olumsuz bildiriminde bulunulmamıştır.

Ondokuzmayıs Üniversitesi ile Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından hazırlanan "Kahverengi Kokarca ile Biyolojik Mücadelede Bakteri Kökenli Entomopatojenlerin Araştırılması ve İnsektisidal Aktivite Gösteren Moleküllerin Kimyasal Yapılarının Karakterizasyonu" isimli TÜBİTAK 1001 Projesi'nin saha çalışmaları yürütmektedir. Bununla birlikte yeni cezbet-öldür noktası, yerli feromon ve entomopatjojenlerle ilgili yeni projeler de Osmangazi, Sabancı ve Ondokuz Mayıs üniversiteleri ile ortak olarak hazırlanmaktadır.

İbrahim YUMAKLIBakan

Metin otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir