Kamyonet cinsi nakliye araçlarına getirilen ağırlık sınırı sebebiyle yaşanan mağduriyete ilişkin

Aşağıdaki sorularımın T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Sayın Abdulkadir Uraloğlu tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.

Kamyonet sınıfı hafif ticari araçlar uzun süredir kara yolları yük denetiminden kısmen muaf tutulmuştur. Özellikle 3.500 kg altındaki kamyonetler, 12 Nisan 2022 tarihli genelge ile kantar denetiminden istisna edilmiş, ancak 2025 yılında yapılan düzenleme ile bu muafiyetin kaldırılması kararı alınmıştır. Bu uygulama, küçük işletmeler, yük taşıma yapan esnaf ve halk nakliyecileri açısından ciddi mağduriyetler doğurmuştur. Yeni ceza tutarlarının yüksekliği ve kapsam belirlemesindeki belirsizlik, uygulamada keyfi yorumlara açık bir sistemle karşı karşıya olduğumuzu göstermektedir.

Kamyonetler, ekonomik canlılık, küçük ölçekli taşımacılık ve bölgesel ticarette kritik bir işlev görmektedir. Yük hakkı sınırlarının daraltılması veya kantar zorunluluğunun uygulanması, bu araç sahiplerinin işini sürdürülemez hale getirebilir. Ayrıca, kesilen cezaların adil olup olmadığı, eşitlik ilkesiyle bağdaşması, denetim mekanizmalarının şeffaf işleyişi büyük önem arz etmektedir. Bu bağlamda,

SORULAR

1. 3.500 kg ve altı kamyonetlerin kantara girme muafiyetinin kaldırılması: kararını hangi mevzuat, genelge veya yönetmelik düzenlemeyle hayata geçirilmiştir?

2. Bu uygulama hangi araç tiplerini kapsayacaktır? (yük nakli amaçlı mı, ticari amaçlı mı, pikap, hususi araçlar vb.) Hafif ticari araçların tümü mü, yalnızca "nakliyat yük taşıma ruhsatlı" olanlar mı?

3. Belirlenen ceza tutarı ne olacaktır?

4. Bu düzenlemede araçların yük hakkı tam olarak nasıl etkilenecektir? Yük hakkı "sıfırlandı" iddiası doğru mudur? Şoför * bir kişi yüklendiğinde araç yük hakkı nasıl değerlendirilecektir?

5. Hangi araçların kantar denetimine tabi tutulacağı (örneğin boş araçlar, yük taşımayanlar vs.) açıkça tanımlanmış mıdır?

6. Denetim kapasitesi bakımından kaç adet sabit kantar istasyonu ve seyyar kantar birimi bulunmaktadır? Yeni araç sayısına göre yeterlik durumu nedir?

7. Adil, şeffaf ve eşit bir uygulama için geçiş süreci nasıl planlanmıştır? Esnafa uyarı, af ya da geçici tolerans süreci tanınacak mıdır?

8. Olağan denetim süreçlerinde kantar yoğunluğu ve kuyruk sorunu tahmin edilmekte midir? Bu durumu önlemek için ne gibi planlamalar yapılmıştır?

9. Bu düzenleme ile özellikle küçük ölçekli taşıma yapan kamyonet sahipleri için gelir kaybı, zaman maliyeti ve rekabet dezavantajı riski nasıl hesaplanmıştır?

10. Uygulama ile oluşacak veriler hangi kurumlarla paylaşılacak, hangi sıklıkla kamuoyuna açıklanacaktır?