Gökçeada'ya ilişkin

Dönemin Cumhurbaşkanı Atatürk ve yine dönemin Yunanistan Başbakanı Elefterios Venizelos arasında imzalanan ülkelerinde bulunan yabancı vatandaşların ikamet ile ticaret işlerini düzenleyen Seyrüsefain Antlaşması'nın iptal kararının ardından, 17 Mart 1964'te Milli Güvenlik Kurulu (MGK) 35 sayılı kararı çıkartmıştır. Buna göre, "Adaların kadastrosunun yapılması, kültürlü ve yüksek tahsilli bir müftü tayini, modern bir çaminin inşası, açık tarım cezaevi tesisi, devlet üretme çifiliği kurulması, yatılı ilk öğretmen okulu yapımı, bir jandarma er eğitim taburu intikali" planlanarak ve uygulanmıştır. Adanın açık cezaevine çevrilmesi, adli suçluların salıverilmesi adada kadınlar ve çocuklar başta olmak üzere derin bir mağduriyet yaratmıştır.

"İmroz ve Bozcaada ile ilgili MGK Kararı" başlıklı MGK raporunda ana politika, "4danın Türkleştirilmesi, göçmenlerin tutunabilmesi için lüzumlu bütün ekonomik, sosyal ve manevi şartların hazırlanması " olarak belirtilmişti. Bunun yanı sıra bakanlıklar nezdinde yapılacaklar;4dalet Bakanlığınca Açık Tarım Cezaevi için 20 bin dönüm, Tarım Bakanlığınca Devlet Üretime Çifliği için 12 bin dönüm, İçişleri Bakanlığınca Jandarma Er Eğitim Taburu için 1.700 dönüm, Milli Eğitim Bakanlığınca ilk öğretmen okulu için 168 dönüm, Muhtelif bakanlıklarca lojman hizmet binası ve hizmetler için 168 dönüm arazi istimlak edilmiştir. O dönem adadaki Rum nüfusunu 3,061 olarak gösteren raporda, Gökçeada'dan gidenlerin isimleri yanında "Enosisçi", "Tehlikeli" ya da "Şüpheli" ibareleri yer almış; "Yunanistan'la irtibatı olan şahıslar " başlığı altındaki bazı isimlerin yanındaysa "Müthiş Türk düşmanı ya da en tehlikeli şahıslardan" gibi ibarelerine yer verilmiştir. Yine anılan raporda "Adaların turistik çekiciliğini azaltmak için bölgenin yasak bölge ilan edilmesi, adaların en verimli ve en önemli kısımlarının kamulaştırılması, Rum okullarının yasaklanması, Rumların kendi milli bayramlarına katılmalarına mani olunması ancak Türk Milli hayramlarına katılımlarının sağlanması, kanuni yoldan sistemli şekilde Rumların topraklarının ellerinden alınması ve Rum vakıfların hesaplarının sık sık teftiş edilmesi... " başlıkları da yer almıştır. Ayrıca Rum okulları "fesat yuvası" olarak nitelendirilerek Adadaki Rum okulları 1964'teki kanunla kapatıldığı gerekçesiyle adalıların çocuklarını hâlâ Türk okullarına göndermediklerine vurgu yapılmıştır. 17 Eylül 1965 yılında çıkartılan kararla Ada'daki mahalle ve köy adları da Türkçeleştirilmiş; (o 1970 yılında ise İmroz Adası'nın ismi Gökçeada olarak değiştirilmiştir.

Gelinen fazda adada nefret söylemleri yeniden artmış ve ada halkı arasında sorunlar başlamıştır. Gökçeada halkının yüzyıllardır geleneğinde yer alan Meryem Ana'nın Göğe Yükseliş Yortusu'nun yapılacağı gün olan 15 Ağustos tarihi için yaratılan algı neticesinde şorunlar hasıl olmuştur. iktidarınızın da izniyle her yıl 15 Ağustos'ta Ekümenik Patrik Bartholomeos'un da katılımıyla yapılan ayinin bu yıl yapılmaması için kampanya başlatılmıştır. Çeşitli siyasi partilerin de ortak olduğu söylemlerde, bu ayinin kutlanmasının Lozan Anlaşmasına aykırı olduğu ve ayin tarihinin Fatih Sultan Mehmet'in Trabzon'u fethettiği tarih olan 15 Ağustos olduğu konusunda görüş birliği yaratılmıştır, Öte yandan geçmiş yıllardaki programlara bakıldığında Trabzon'un fethi kutlamalarının 26 Ekim'de yapıldığı görülmektedir. Fakat bu tarihe dair ifade edilenler 2017 yılında değiştirilerek tarihin 15 ya da 28 ağustos olduğu da kamuoyuna yansımıştır. Bu yılki ayin Gökçeadalılar tarafından kutlanmış olsa da ayine yönelik ithaf edilen söylemler ve azınlıkların hedef gösterilmeleri nedeniyle sorunlar yaşandığı bilinmektedir.

Bir diğer gelişme de geçtiğimiz yıl "İmroz'un 1964 Belleği" sergisi Gökçeada Kent Konseyi'nin açıklamalarıyla yapılamaması olmuştur. Gazeteci Melike Çapan'ın hazırladığı sergi bu yıl da 18 Ağustos-l Eylül tarihleri arasında Gökçeada Zeytinliköy'de ziyarete açılması planlanmış ancak "Yeniden Buluşacağız: İmroz'un 1964 Belleği" sergisi sosyal medyada hedef gösterilmesinin ardından iptal edilmiştir. İptal sebebi serginin hazırlayıcıları tarafından "Ne yazık ki bazı grupların resmi kurumlara baskısı sonucunda bir amacı da geçmişle yüzleşerek ortak bir geleceği yeniden inşa edebilmek için bir adım olan sergimizi iptal etme kararı aldık. Önceliğimiz toplumun hangi dilden, dinden, kimlikten olursa olsun hiçbir şekilde zarar görmemesidir. Yaşananlardan dolayı üzgün olduğumuzu ifade ederiz." şeklinde dile getirilmiştir. Kuşkusuz bu serginin 2 kez iptal edilmesi geçmişte travmalara maruz kalanları kaygılandırmakta ve aynı hadiselerin yeniden yaşanacağı endişesini artırmaktadır.

Bu bağlamda;

I- Halihazırda Gökçeada'da yaşayan Rum halkının nüfusu ne kadardır? 2- Halihazırda Gökçeada nüfusunun dağılımı nedir?