Araç muayene ücretlerinin kredi kartı ile ödenmesi üzerine alınan ek ücrete ilişkin
Kaynak göster
Ali Karaoba (CHP), 17 Ekim 2025 tarihinde 7/35348 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 103 gün sonra, 28 Ocak 2026).
Ali Karaoba (CHP, Uşak). “Araç muayene ücretlerinin kredi kartı ile ödenmesi üzerine alınan ek ücrete ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/35348, 17 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-35348-arac-muayene-ucretlerinin-kredi-karti-ile-odenmesi-uzerine-alinan-ek-ucrete-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/19343133-a76d-4f2d-932b-019a00a1359e
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 103 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 92 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın T.C. Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.
Op. Dr. Ali KARAOBA Uşak Milletvekili i.
Karayolu güvenliğinin vazgeçilmez unsurlarından biri olan araç muayene hizmeti, ülkemizde uzun süredir tek yetkili bir yapı tarafından yürütülmektedir. Araç sahipleri, yasal zorunluluk gereği söz konusu hizmeti almakla yükümlü tutulmakta ve şirketin fiyat politikasına etki edememektedir. Tekel niteliği taşıyan bu kamu hizmetinin finansmanı ve tahsilat süreçleri, kamu yararı, şeffaflık, hesap verebilirlik ve rekabetin tesisi ilkeleri açısından özel önem arz . etmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (9 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Son yıllarda araç muayene ücreti tahsilatında kredi kartı ile ödeme tercih eden vatandaşlardan ayrıca "komisyon" adıyla ek tutar tahsil edildiğine dair yoğun şikâyetler kamuoyuna yansımıştır. Bu uygulama, nakitsiz ödeme altyapısının teşviki, finansal kapsayıcılık, kayıt dışılıkla mücadele ve tüketicinin korunması politikalarıyla açık bir gerilim içindedir. Kredi kartı işlemlerinde oluşan maliyet unsurlarının hizmet bedeline nasıl ve hangi usulle yansıtıldığı; bu yansıtmanın "surcharge" (ilave kart farkı) niteliği taşıyıp taşımadığı; vergi ve harçların matrahına etkisi; tahsil edilen ek tutarların kim tarafından ve hangi mevzuat dayanağıyla alındığı; alacağın 15YUŞ fatura/fiş üzerinde nasıl gösterildiği; KDV ve diğer mali yükümlülüklerin nasıl uygulandığı hususları kamuoyunda ciddi belirsizliklere yol açmaktadır.
Öte yandan, Bakanlığınız ve ilgili otoriteler tarafından kredi kartı işlemlerinde ilave ücret yansıtılmasına dair kamuoyuna açıklamalar yapılmış; vatandaşların mağdur edilmemesi gerektiği vurgulanmıştır. Buna rağmen araç muayenesi gibi zorunlu nitelikteki bir kamu hizmetinde ek komisyon adı altında tahsilat yapılmasının hukuki zemini, sınırları ve denetimi konusunda net, erişilebilir ve veriye dayalı bir kamu bilgilendirmesi bulunmamaktadır. Tekelleşen hizmette alternatif sağlayıcıya erişim imkânı olmayan vatandaşın, zorunlu hizmet karşılığında ekstra ödeme yapmak zorunda bırakılması adil ücretlendirme ve hakkaniyet ilkeleri açısından ayrıca değerlendirilmelidir. Bu bağlamda,
Araç muayene ücretinin kredi kartı ile ödenmesi halinde vatandaşlardan tahsil edilen ilave komisyon uygulamasının mevzuat dayanağı nedir? Bu uygulama hangi kamu otoritesinin izni veya düzenlemesi kapsamında yürütülmektedir?
Kredi kartı ile ödeme sırasında alınan ek tutar; hizmet bedelinin parçası mıdır, yoksa ayrı bir finansal işlem ücreti olarak mı konumlandırılmaktadır? Fatura/fiş/z raporu üzerinde bu kalem hangi ad ve kodla gösterilmektedir?
Söz konusu komisyonun oranı ve tutarı 2019—2025 yılları için ayrı ayrı nedir? Bu yıllarda değişim gerekçeleri ve hesaplama yöntemi (yüzde, sabit bedel, karışık model vb.) nedir?
Komisyon adıyla tahsil edilen tutarın taraflar arasındaki dağılımı nasıldır? (Hizmeti sunan şirket, üye işyeri anlaşmalı banka/ödeme kuruluşu, kart şeması vb.)
Komisyon kalemine ilişkin KDV ve diğer vergisel yükümlülükler nasıl uygulanmaktadır? Bu tutarların vergi matrahına etkisi ve kamu gelirlerine yıllık yansıması (2019-2025) ne kadardır?
Bakanlığınızın ve ilgili denetim birimlerinin, zorunlu bir kamu hizmetinde kredi kartı ile ödeme nedeniyle ek ücret alınmasına ilişkin yaptırım, uyarı, idari para cezası, düzenleyici işlem vb. süreçleri olmuş mudur? Olduysa tarih, kapsam ve sonuçları nedir? Vatandaşlardan söz konusu komisyona ilişkin CİMER, Alo Maliye, Vergi İletişim
Merkezi ve diğer kanallar üzerinden 2019-2025 arasında kaç şikâyet başvurusu alınmıştır? Kaçı haklı bulunmuş, kaçında iade gerçekleştirilmiştir?
SORULAR
Araç muayene hizmetinde nakit dışı ödeme (debit, kredi kartı, temassız, dijital cüzdan) kanallarının ek yük bindirmeyecek şekilde sunulmasına yönelik Bakanlığınızın politika hedefi ve takvimi var mıdır?
İlave komisyon uygulamasının tüketicinin korunması ve adil ücretlendirme ilkeleriyle uyumu konusunda Ticaret Bakanlığı ve rekabet otoriteleri ile koordinasyon sağlanmakta mıdır? Ortak bir ilke kararı veya rehber çalışması yapılmakta mıdır?
Araç muayenesi gibi zorunlu ve alternatifsiz bir hizmette ilave komisyon alınmasının fiyatlama davranışları, hizmetin erişilebilirliği ve hane halkı bütçeleri üzerindeki etkisine dair Bakanlığınızın bir etki analizi var mıdır? Varsa bulguları nelerdir?
Komisyonun hizmet sağlayıcıya gelir etkisi nedir? 2019-2025 arasında komisyon yoluyla tahsil edilen toplam tutar ve bunun muayene ücreti gelirlerine oranı kaçtır?
Araç muayene istasyonlarında nakit dışı ödemede komisyon almayan bir alternatif model (örneğin, kamu bankası aracılığıyla maliyetlerin üstlenilmesi, toplu alım anlaşmaları, dijital ödeme teşviki) üzerinde Bakanlığınızın çalışması var mıdır?
Vatandaşın bilgilendirilmesi amacıyla istasyonlarda, web sayfalarında ve ödeme ekranlarında komisyona ilişkin açık, anlaşılır ve görünür uyarı/ayrıntı metinlerinin bulundurulması için bir standart uygulamalar bulunmakta mıdır?
2025 ve sonrasında, vatandaşın zorunlu bir hizmete erişiminde ilave finansal yük doğurmayan nakitsiz ödeme ekosistemine geçiş için Bakanlığınızın takvim ve hedefleri nelerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Uşak Milletvekili Sayın Op. Dr. Ali KARAOBA ya ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Made
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat; 3-4 w-posla: sgbsoruonergeleri(&'hmb.gov.ir Klektronik Ağ: www.hmb,eo ir 7135348 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Op. Dr. Ali KARAOBA, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu'nun (5464 sayılı Kanun) 3'üncü maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde üye işyeri, "Üye işyeri anlaşması yapan kuruluşlar ile yaptığı sözleşme çerçevesinde kart hamiline mal ve hizmet satmayı veya nakit temin etmeyi kabul eden gerçek veya tüzel kişi" olarak tanımlanmakta olup, 5464 sayılı Kanunun 17'nci maddesinin birinci fıkrası ise "Üye işyerleri, kart hamillerinin yapmış oldukları mal ve hizmet alımlarının bedelini banka kartı ya da kredi kartı ile ödeme taleplerini kabul etmek zorundadır. Bu zorunluluk indirim dönemlerinde de geçerlidir. Üye işyerleri, kart hamilinden kartın kullanılması dolayısıyla komisyon veya benzeri bir isim altında ilave bir ödemede bulunmasını isteyemez. Bu hükme aykırı davranılması halinde, üye işyeri anlaşması yapan kuruluşlar tarafından üye işyeri sözleşmesi feshedilir ve bir yıl süreyle yeni bir sözleşme yapılamaz." hükmünü amir bulunmaktadır. 5464 sayılı Kanun'un "Üye işyerlerinin cezai sorumluluğu" başlıklı 40"ıncı maddesinde ise, 5464 sayılı Kanun'un 17'nci maddesinin birinci fıkrasına aykırı hareket eden üye işyerlerinin işlerini fiilen yöneten görevli ve ilgili mensuplarının bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılacağı düzenlenmektedir. Bu kapsamda, 5464 sayılı Kanun'un 17'nci maddesinin birinci fıkrası ile üye işyerlerine getirilen yükümlülük gereğince üye işyerleri tarafından, kartın kullanılması dolayısıyla kart hamillerinden komisyon veya benzeri bir isim altında ilave bir ödemenin talep edilememesi gerekmektedir.
Öte yandan, araç muayene ücreti ödemesinden kredi kartı kullanımından dolayı alınan ilave ödeme 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun kapsamında ödeme hizmeti veren kuruluşlarca ödeme hizmetinin verilmesi nedeniyle alınmaktadır.
Ödemeler alanının gelişiminin temin edilebilmesine yönelik ödeme hizmeti sağlayıcıları tarafından yenilikçi ödeme araç ve yöntemlerinin geliştirilebilmesine imkân sağlayacak altyapı ve düzenlemeler konusunda çalışmalar yürütülmektedir. Bu kapsamda, mevcut ödeme yöntemlerine alternatif olarak hesaptan hesaba işyeri ödemelerinin gerçekleştirilebilmesine imkân sağlayacak şekilde Fonların Anlık ve Sürekli Transferi (FAST) Sistemi 2021 yılında devreye alınmış olup; bahse konu sistemin işyerlerinde kullanılabilecek bir ödeme yöntemi olarak yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalara devam edilmektedir.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 e-posta; sgbsoruonergeleri(&hmb.gov.tr Elektronik Ağ: www himb.con tr
Diğer yandan, önergeye konu edilen trafik muayene ücreti hazine payı olarak ödenen tutarlar, Genel Yönetim Bütçe İstatistikleri kapsamında aylar ve yıllar itibarıyla
"htips://muhasebat.hmb.gov.ir/" internet adresinde yayımlanmakta ve kamuoyuyla paylaşılmaktadır.
Soru önergesinde bahsi geçen diğer hususlar, Ticaret Bakanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı
Bakanlığı uhdesinde bulunmaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan