Son 5 yılda restore edilen eserlere ilişkin
Kaynak göster
Selçuk Özdağ (Yeni Yol), 17 Ekim 2025 tarihinde 7/35378 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 66 gün sonra, 22 Aralık 2025).
Selçuk Özdağ (Yeni Yol, Muğla). “Son 5 yılda restore edilen eserlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/35378, 17 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-35378-son-5-yilda-restore-edilen-eserlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1b499a8c-4bfd-4115-92a3-019a009988ed
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 66 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Sayın Mehmet Nuri Ersoy tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96'ncı maddeleri gereğince arz ederim. Saygılarımla.
Grup Bâşkanvekili
Son yıllarda Türkiye genelinde yürütülen çok sayıda restö çalışması, kamuoyunda tartışmalara neden olmuş bazı uygulamaların tarihi dokuyu bozduğu, özgün malzeme ve tekniklerin ihmal edildiği, hatta bazı eserlerin yapısal bütünlüğüne zarar verildiği iddia edilmiştir.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bu durum, yalnızca kültürel mirasın değil, aynı zamanda kamu kaynaklarının etkin ve doğru kullanımının da sorgulanmasını gerektirmektedir. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Vakıflar oGenel Müdürlüğünün koordinasyonunda yürütülen bu süreçlerin denetlenmesi, geçmiş uygulamaların da yeniden gözden geçirilmesi büyük önem taşımaktadır.
Bu çerçevede; son 5 yılda (2020—2025) arasında tarihi 100 yılı aşan tescilli kültür varlıkları üzerinde yapılan tüm restorasyon projelerinin kapsamı, yöntemi, denetim süreci ve restorasyon sonrası mevcut durumlarının kamuoyuna açıklanması ile restorasyon "öncesi" ve "sonrası" görsellerin kamuoyu ile açık bir şekilde paylaşılması gerekmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Son beş yıl içinde, Türkiye genelinde tarihi 100 yılı aşan kaç eser üzerinde restorasyon çalışması gerçekleştirilmiştir? Bu eserlerin illere göre dağılımı nasıldır ve isimleri nelerdir?
Söz konusu restorasyon çalışmalarına ilişkin olarak, restorasyon öncesi ve sonrası görselleri paylaşır mısınız? Kamuoyu merak etmektedir.
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·
Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel MüdürlüğüY'ca;
Bakanlığımız Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünce 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve ilgili alt mevzuat kapsamında iş ve işlemler yürütülmektedir. Bu kapsamda, korunması gerekli kültür varlığı olarak tescilli taşınmazlarla ilgili olarak Bakanlığımızca gerçekleştirilen tüm çalışmalar mevzuatın verdiği yetki ve izin doğrultusunda, hiçbir eseri ayırt etmeksizin aynı hassasiyet, titizlik ve özenle gerçekleştirilmektedir.
Tescilli kültür varlıklarının restorasyon uygulamaları, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile ilgili hizmetlerin bilimsel esaslara göre yürütülmesini sağlamak üzere kurulan Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurullarınca onaylanan projeler doğrultusunda gerçekleştirilmektedir. Ayrıca, yıl içinde gerçekleştirilen proje ve uygulamalara ilişkin bilgiler Bakanlığımız İdare Faaliyet Raporu kapsamında kamuoyu ile paylaşılmaktadır.
Bu çerçevede korunması gerekli taşınmaz kültür varlıklarının restorasyonuna yönelik konuların Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurullarında değerlendirilmesi sonucunda, son 5 yıl içinde toplam 41.173 karar alınmıştır.
2863 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat kapsamında tüm tescilli yapıların özgün hali ile onarılarak korunması esas olup aynı Kanun'un "Yetki ve Yöntem? başlıklı 10'uncu maddesi gereği, korunması gerekli taşınmaz kültür varlıklarına yönelik mülkiyeti ve/veya idaresinde bulunan ilgililerince hazırlanarak Koruma Bölge Kurulu Müdürlüklerine iletilen projeler Koruma Bölge Kurullarınca değerlendirilmekte olup Koruma Bölge Kurulu kararı doğrultusunda onaylanan projelerin uygulanması ve denetlenmesi proje müellifi ile ilgili idarelerin (Vakıflar Genel Müdürlüğü, KUDEB, Valilikler, Belediye-İl Özel İdare) sorumluluğundadır.
Son beş yıl içerisinde Türkiye genelinde yapılan restorasyon çalışmaları şu şekildedir: e 2021 yılında 33 proje ve 78 bakım-onarım, teşhir tanzim, restorasyon ve yeni müze yapımı olmak üzere toplam 111 iş tamamlanmıştır. e 2022 yılında 25 proje ve 89 bakım-onarım, teşhir tanzim, restorasyon ve yeni müze yapımı olmak üzere toplam 114 iş tamamlanmıştır. e 2023 yılında 44 proje ve 133 bakım-onarım, teşhir tanzim, restorasyon ve yeni müze yapımı olmak üzere toplam 177 iş tamamlanmıştır. e 2024 yılında 76 proje ve 95 yeni müze binası inşaat, restorasyon, teşhir tanzim, çevre düzenleme ve karşılama merkezi inşaatı uygulamaları olmak üzere toplam 171 iş tamamlanmıştır. e 2025 yılının ilk 10 ayında 23 proje ve 57 uygulama olmak üzere toplam 80 iş tamamlanmış olup 89 proje ile 77 bakım-onarım ve restorasyon olmak üzere toplam 166 iş devam etmektedir. e Bununla birlikte, Bakanlığımız ile ilgili kurum arasında iş birliği yapılmasına yönelik imzalanan protokoller doğrultusunda son beş yılda ödenek desteği verilen 95 iş tamamlanmıştır.
Ülkemizde 06 Şubat 2023 tarihinde ve sonrasında gerçekleşen, çok sayıda il ve ilçede etkili olan depremler, can ve mal kaybına sebep olmanın yanı sıra ortak geçmişimizin izlerini taşıyan, dayanışma ve birlik duygularımızı güçlendiren, toplumsal belleğimizi oluşturan kültürel mirasımızı da etkilemiştir. Bu kapsamda, depremden etkilenen 11 ildeki taşınmaz kültürel varlıklarının restorasyonlarına öncelik verilmekle birlikte tüm illerdeki Bakanlığımız mülkiyetinde ya da Bakanlığımıza tahsisli tescilli kültür varlığı yapıların proje ve restorasyonları, yapının bulunduğu konumun önemi, kültürel, mimari değerleri ile yapısal bozulma dereceleri göz önünde bulundurularak etaplar halinde yıllara sari olarak ya da tek etapta, yıllık yatırım programları kapsamında tasarruf tedbirleri ve bütçe imkânları doğrultusunda değerlendirilmektedir.
Bakanlığımız (Vakıflar Genel MüdürlüğüYca;
Vakıflar Genel Müdürlüğünce, 2020-2025 yılları arasında toplam 555 vakıf kültür varlığının restorasyonu tamamlanmıştır. Yapılan restorasyon işlerinin illere göre dağılımı aşağıda verilmektedir.
İL . SAYI İL . SAYI İL | SAYI Adana 4 Eâğgğ,crcrcr 10; Mardin 5 Adıyaman 3 Erzincan 5. Mersin 7.
Afyonkarahisar .3 Erzurum o, 5 Muğla 6 Amasya, | Oo8 Gaziantep |. 10, Nevşehir 2.
Ankara, 6 Giresun © 3) Niğde 5.
Antalya, o (01 Hatay © 25! Osmaniye 5.
Ardahan, ,o0 0 2 spata"cncnoc 0 3 Â Sakarya 3.
Artvin 2 İstanbul ooo 123) Samsun 6.
Aydn 0 5 İzmir | 2! Sir 10.
Balıkesir. | m. 10 Kahramanmaraş | 24 Sinop 3.
Bayburt ii | 3 Karabük ii 3 Sivas i 7 Bilecik , 3 Karaman | 6 Şanlıurfa 4 i
Bingöl,
Bitlis.
, Bolu
Burdur
Kars
: Kastamonu , Kayseri Kırklareli
Bursa
Kırşehir
, Çanakkale
,Çankırı,
Çorum
, Denizli
Diyarbakır
Edirne
Yapılan restorasyonlar ve görselleri Vakıflar Genel Müdürlüğü web sitesinde kamuoyuyla paylaşılmaktadır.
Kilis
Kocaeli Konya i, Kütahya i Malatya
9. TOPLAM a AalYVW mM WA
Mehmet Nuri ERSOYBakan