Kars ilindeki arıcılık faaliyetlerine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 49 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96 ve 99. maddeleri gereğince Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Av. İnafAkgün AL
Kars, yüksek rakımı, zengin bitki örtüsü ve temiz doğası ile Türkiye'nin en nitelikli bal üretim merkezlerinden biridir. Coğrafi işaret tescili almış olan Kars Balı, yalnızca bir tarımsal ürün değil, aynı zamanda bölge için bir ekonomik kalkınma aracıdır. Ancak üretici sayısının, kovan varlığının ve yıllık rekoltenin son yıllarda değişkenlik göstermesi; iklim koşullarının, yem ve malzeme maliyetlerinin üreticiyi zorlaması; denetim ve pazarlama altyapısında eksiklikler olması bölgedeki üreticilerimizin gelirini olumsuz etkilemektedir.
Arıcılık faaliyetinin sürdürülebilirliği için devletin üreticilere teknik destek, hastalık ve zararlılarla mücadele, pazarlama ve ihracat konusunda etkin politika geliştirmesi zorunludur. Bu sorular, hem üretici refahını artırmaya hem de Kars Balı'nın ulusal ve uluslararası pazarda hak ettiği değere ulaşmasına hizmet edecek adımların atılması için önem taşımaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Karsilinde kaç arı yetiştiricisi işletmesi bulunmaktadır? Toplam arılı kovan sayısı nedir ve son beş yıl içerisinde yıllara göre nasıl bir değişim göstermiştir?
Son beş yılda Kars ili genelinde üretilen bal miktarı (ton) nedir? Kovan başına ortalama bal verimi kaç kilogramdır?
Kars Balı'nın coğrafi işaret tescili sonrası yürütülen denetim faaliyetleri nelerdir? Karekod ve mobil takip uygulamaları hangi ölçüde kullanılmaktadır?
Bal üreticilerine yönelik teknik destek, eğitim ve finansman programları var mıdır? Varsa kapsamı ve yararlanan üretici sayısı nedir?
Arı hastalıkları ve zararlılarıyla mücadelede Bakanlığınızın yürüttüğü çalışmalar nelerdir?
İklim değişikliği ve kuraklık gibi doğal faktörlerin bal üretimine etkilerini azaltmak amacıyla ne tür tedbirler alınmaktadır?
Kars Balı'nın pazarlanması ve ihracat potansiyelinin artırılması için Bakanlığınızın bir çalışması var mıdır?
Coğrafi işaretli bal ile coğrafi işaret taşımayan ballar arasında fiyat, kalite ve denetim farkları nelerdir? Bu farkların tüketiciye doğru şekilde yansıtılması için ne gibi çalışmalar yapılmaktadır?
Bağ
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Coğrafi işaretlerin ve geleneksel ürün adlarının kullanımında denetimlere ilişkin hükümler 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ve bu kanuna dayanılarak hazırlanan 24.04.2017 tarih ve 30047 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Sınai Mülkiyet Kanununun
Uygulanmasına Dair Yönetmelik" hükümlerine göre Türk Patent ve Marka Kurumunca yürütülmektedir.
Bahse konu Kanun'un 49'uncu maddesi gereği denetim mercii tarafından yerine getirilen denetimler neticesi hazırlanan denetim raporlarının yılda bir kez Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulması gerekmektedir.
Bal üreticilerine yönelik; "Zirvedeki Hazine Bal Anzer", "Arı Ürünleri". "Bal Arısı" ve "Arılı Kovan" adlarında eğitici yayınlar Bakanlığımızca hazırlanan Tarım Orman Ekranı (Tarım TV) uydu, web televizyonu üzerinden canlı ve bant kayıt kuşak programlarında yayınlanmıştır.
Ayrıca yeni yayın döneminde "Tarım Orman Ekranı"nda (Tarım TV) yayınlanmaya başlayan "Tarım Orman Arıcılarla" programında arı yetiştiriciliği ve bal üretimine dair projeler, destekler ile çözüm önerileri ayrıntılı bir şekilde ekrana taşınarak kamuoyu arıcılık ve bal üretimi konularında bilgilendirilmektedir.
5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu 4'üncü maddesi gereğince, ihbarı mecburi bir hastalığın varlığı veya şüphesi ya da yeni bir salgın durumunda, inceleme yapmak, teşhis etmek, gerekli kontrol ve koruma tedbirlerini almakla yükümlüdür. Bu kapsamda; arı hastalık ve zararlıları ile mücadele çalışmalarında yılda en az 2 defa olmak üzere toplam arı işletme sayısının en az Yo10'u kadar arı işletmeleri denetlenmektedir. Bu rutin denetim haricinde arı kovanlarının sevkleri, konaklama izni alım süreci, hastalık ihbarı, şüpheli arı ölümleri, arıcılık desteklemeleri ve koloni kontrolleri sırasında ve gezginci arıcıların toplandığı kışlatma bölgeleri gibi riskli bölgelerin giriş ve çıkışlarında düzenli olarak kontroller gerçekleştirilmektedir. Ayrıca arı işletmelerine ham madde girdisi sağlayan temel petek üretim yerlerinden arı hastalık ve zararlıları yönünden petek numuneleri alınarak incelenmektedir.
Arıcılık mevsime bağlı bir tarımsal faaliyet olduğundan sıcaklık ve kuraklıktan etkilenen üreticilere destek olmak amacıyla gezginci arıcılık teşvik edilmektedir. 2024 yılından itibaren üç yıl süreyle uygulanacak yeni destekleme modeliyle gezginci arıcılara ilave destek sağlanmaktadır. Bakanlığımız arıcılıkta sürdürülebilirliği korumak, üretim maliyetlerini karşılamak ve koloni kayıpları ile verim düşüklüğünü telafi etmek için şeker, ilaç ve nakliye gibi temel girdileri sübvanse etmeye devam etmektedir.
Bakanlığımızca üretici ve üretici örgütlerinin coğrafi işaretlerle ilgili farkındalıklarını ve etkinlikleri arttırmak, bilgilendirilmelerine yönelik çalışmalar yapmak, üreticilerin ortak menfaatleri için birlikte hareket etmelerini temin etmek, coğrafi işaretli ürünlerin pazar değerlerinin artırılması amacıyla çalışmalar yürütülmektedir. Ayrıca Bakanlığımız tarafından coğrafi işaret kavramı, önemi, korunması, denetlenmesi hususlarında üreticilerin ve potansiyel coğrafi işaret başvuru sahiplerinin sürekli bilgilendirilmesi çalışmaları yürütülmekte olup bu kapsamda ulusal ve uluslararası alanda ürünlerini pazarlama ve pazar bulma becerilerinin artırılmasına yönelik çalışılmaktadır. Coğrafi işaretlerde rol alan veya alması gereken paydaşların toplantı, çalıştay, sektörel bazlı etkinlikler ile medya iletişim araçlarından faydalanarak coğrafi işaretler ile ilgili farkındalıklarının artırılması yönünde çalışmalar yürütülmektedir.
TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı
Bu çerçevede; ülkemizin coğrafi işaret tescilli ballarının tanıtımının ve pazar imkânlarının artırılmasının amaçlandığı "Bal Sektöründe Coğrafi İşaretler Paydaş Buluşması" etkinliği 30.10.2025-31.10.2025 tarihlerinde İstanbul'da düzenlenmiş olup etkinlik kapsamında Kars Balı'nın tanıtımı ve tadımı da sağlanmıştır.
Bakanlığımız tarafından Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP) kapsamında 2006-2025 yılları arasında Arıcılık ve Arı Ürünlerinin İşlenmesi, Depolanması ve Paketlenmesine yönelik yatırımlar kapsamında 336 projeye 233 milyon TL hibe desteği verilmiş ve 1.085 kişilik istihdama oluşturulmuştur.
IPARD III Programı kapsamında yatırımcılar için arıcılık ve bal üretimi hibe desteği verilmektedir. Yatırımın hibe destek oranı "660-9675 arasında değişmekte olup yatırımın toplam değeri ise 5.000-50.000 Avro arasındadır. Bu destek kapsamında arıcılık yapmak isteyen yatırımcılar için 30 ila 500 adet kovan desteği, ana arı üretim desteği verilmektedir.
Hayvancılık istatistikleri ile ilgili veriler, Türkiye İstatistik Kurumu'nun resmi internet sayfasında tüm kamuoyunun bilgisine sunulmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan