Ülkemizin doğal gaz rezervlerine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlığa iletildi
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 61 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 43 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Alparslan BAYRAKTAR tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98 ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı maddeleri gereğince saygılarımla arz ederim.
Hükümet, yıllardır kamuoyuna "ülkemizde doğalgaz bulundu" açıklamaları yapmakta, Karadeniz başta olmak üzere farklı sahalarda müjdeler vermektedir. Buna rağmen Türkiye hâlâ dışa bağımlı bir şekilde doğalgaz ithal etmekte ve vatandaş için fiyatlar düşmek bir yana sürekli artmaktadır.
Vatandaşın aklında haklı sorular vardır: Eğer gerçekten doğalgaz bulunduysa, neden hâlâ milyarlarca dolarlık doğalgaz ithalatı yapılmakta ve fiyatlar düşmemektedir? Eğer bulunmadıysa, neden halk yanıltılmaktadır? Enerji gibi stratejik bir alanda halkın aldatılması ve fiyatların makul seviyelerde tutulamaması kabul edilemez.
Bu bağlamda;
I- Hükümetin "Karadeniz'de doğalgaz bulundu" diyerek açıkladığı rezervlerin miktarı nedir? Bu gazın üretime geçmesi için bugüne kadar hangi somut adımlar atılmıştır?
SORULAR
Bugün itibariyle Türkiye'nin doğalgaz tüketiminin yüzde kaçı yerli üretimden karşılanmaktadır?
Doğalgaz bulunduğu iddialarıyla yapılan açıklamalar ile ithal edilen doğalgaz rakamları arasındaki çelişkiyi Bakanlığınız nasıl açıklamaktadır?
Türkiye hâlâ milyarlarca dolarlık doğalgaz ithalatı yaparken, halka "enerjide bağımsızlık" sözü verilmesi bir aldatmaca değil midir?
Doğalgaz fiyatları, yerli üretim ve müjdeli rezerv açıklamalarına rağmen sürekli artmaktadır. Bakanlığınız, fiyatların düşmesi gerekirken neden yükseldiğini ve bu artışta hangi politik, ekonomik ve bürokratik etkenlerin rol oynadığını açıklayacak mıdır?
Fiyat artışlarının vatandaşın refahına ve ekonomiye etkilerini önlemek için Bakanlığınız hangi acil tedbirleri almayı planlamaktadır?
Bu çelişkili tablo karşısında Enerji Bakanlığı kamuoyuna şeffaf bir rapor sunacak mıdır, yoksa halkın kafası karışık bırakılmaya devam mı edilecektir?
2025 yılı kış aylarında konutlar için doğalgaz desteği sağlanacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu'nun (Kanun) perakende satış tarifelerine ilişkin 1'inci maddesinde; "Dağıtım şirketinin birim gaz alım fiyatı, birim hizmet bedeli, amortisman bedelleri ve diğer Jaktörlerden meydana gelecek olan perakende satış fiyatları ve tarife esasları Kurumca (EPDK) belirlenir. " hükmü yer almakta olup, mezkur hükme göre şehir içi dağıtım şirketlerinin abonelerine yaptıkları satışlarda uygulanmakta olan perakende satış fiyatları, birim gaz alım bedeli ve sistem kullanım bedelinden oluşmaktadır. Bu bileşenlerden "sistem kullanım bedeli" Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından belirlenerek ilan edilirken, perakende satış fiyatının diğer faktörü olan "birim gaz alım bedeli" ise toptan satış şirketlerinin dağıtım şirketlerine uyguladıkları toptan satış fiyatına göre belirlenmektedir.
Bununla birlikte; Covid salgını sonrası başlayan ve Rusya-Ukrayna savaşıyla devam eden küresel enerji ve emtia fiyatlarındaki olağan dışı artışlar sebebiyle oluşan yüksek maliyetlerden vatandaşlarımızın etkilenmemesi için hâlihazırda doğal gazda nihai fiyat üzerinden 9045 devlet desteği uygulanmaktadır.
Enerji ithalatının azaltılması amacıyla hem yurt içi hem yurt dışında yürütülen arama ve üretim faaliyetlerine yoğun şekilde devam edilmektedir. Bu kapsamda, kısa süre önce enerji filomuza iki adet yedinci nesil ultra derin deniz sondaj gemisi eklenmiş olup, böylece Ülkemiz on yıl gibi kısa bir sürede 6 sondaj gemisi, 2 sismik araştırma gemisi ve destek gemilerinden oluşan, dünyanın 4'üncü büyük arama ve üretim filosuna sahip hâle gelmiştir. Devam eden arama faaliyetlerimiz sonucunda ise, özellikle Mayıs ayında Göktepe-3 kuyusunda gerçekleştirilen 75 milyar m''lük keşif dâhil olmak üzere, 2025 yılı içerisinde toplam güncel değeri 37 milyar dolar olan 92,4 milyar m3 doğal gaz keşfedilmiştir.
Arama faaliyetlerinin yanı sıra Sakarya sahasında üretimin artırılmasına yönelik çalışmalar da sürdürülmektedir. Geçtiğimiz yıl günlük yaklaşık 7 milyon m? olan üretim miktarı, Faz I'in tamamlanmasıyla birlikte 9,5 milyon m? seviyesine ulaşmıştır. Böylece 4 milyondan fazla hanenin ihtiyacı yerli doğal gazla karşılanmakta ve yıllık yaklaşık 1.5 milyar dolarlık ithalatın önüne geçilmektedir.
Faz 2 çalışmaları kapsamında, ilk yüzer üretim platformu Osman Gazi enerji filomuza dâhil edilmiş olup, bu platform aracılığıyla 2026 yılında üretime başlanacak ve günlük üretim 20 milyon m?'e çıkarılarak mevcut üretimin iki katına yükseltilmesi sağlanacaktır. Faz 3 kapsamında ise 2028 yılında devreye alınacak ikinci yüzer üretim platformuyla günlük 45 milyon m ve yıllık 16.55 milyar m' doğal gaz üretimine ulaşılması hedeflenmektedir.