Eskişehir'de bulunan bir çimento fabrikasından salınan atıkların çevreye ve insan sağlığına etkilerine ilişkin
CHP
Muhatap:
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet Özhaseki Kaynak göster
Jale Nur Süllü (CHP), 25 Ağustos 2023 tarihinde 7/3576 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 52 gün sonra, 16 Ekim 2023).
Jale Nur Süllü (CHP, Eskişehir). “Eskişehir'de bulunan bir çimento fabrikasından salınan atıkların çevreye ve insan sağlığına etkilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/3576, 25 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-3576-eskisehir-de-bulunan-bir-cimento-fabrikasindan-salinan-atiklarin-cevreye-ve-insan-sagligin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0ad0f073-60d4-4944-aeba-018a2c44117f
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 52 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Mehmet ÖZHASEKİ tarafından Anayasanın 98. ve İçtüzüğün 99. maddeleri gereğince yanıtlanmasını arz ederim.
Eskişehir ili, Tepebaşı ilçesine bağlı Çukurhisar Mahallesi'nin sakinleri, mahallenin yakınında faaliyet gösteren ÇİMSA Çimento A.Ş.'nin Çukurhisar Çimento Fabrikası'ndan salınan gaz, toz, duman ve kokunun insan sağlığını ve yaşam alanlarını tehdit edecek boyutlara ulaştığını ifade etmektedir. Vatandaşlar tarafından, özellikle hava karardıktan sonra ve gece yarısı salınan gaz, toz ve duman nedeniyle astım hastaları ve yaşlıların çok kötü etkilendiği, yıllar içerisinde kanser teşhisi konulan hasta sayısında artış yaşandığı, akşamları dışarıya çıkmanın mümkün olmadığı ve evlerinin camlarını dahi açamadıkları aktarılmaktadır.
Fabrikadan salınan atıklar nedeniyle ortaya çıkan olumsuz durumlar yüzünden sağlıklarından ve yaşam alanlarının yaşanamaz duruma gelmesinden endişe duyduklarını dile getiren mahalle sakinleri, fabrikada gerekli incelemelerin yapılmasını ve kendilerinin de konuyla ilgili bilgilendirilmesini talep etmektedirler.
Bu bağlamda,
I) Eskişehir Çukurhisar ÇİMSA Çimento Fabrikası'ndan salınan gaz, toz ve dumanın ınsan sağlığı ve çevreye olan etkileri konusunda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı veya Bakanlığa bağlı birimlerce inceleme yapılmış mıdır? İnceleme olduysa söz konusu bu inceleme ne zaman yapılmış ve hangi bulgulara ulaşılmıştır?
SORULAR
Çukurhisar ÇİMSA Çimento Fabrikası'ndan salınan gaz, toz, duman vb. atıklar konusunda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'na ve ilgili diğer kurumlara yapılan şikâyet başvurusu olmuş mudur? Olduysa söz konusu bu başvurular hangi tarihlerde yapılmış ve bu şikâyetler konusunda hangi işlemler yapılmıştır?
Çukurhisar Mahallesi sakinlerinin şikâyet ve beklentileri doğrultusunda, Çukurhisar Çimento Fabrikası'nın insan sağlığına, çevreye ve tarımsal üretime olan etkileri konusunda bir inceleme başlatılması ve mahalle sakinlerinin bilgilendirilmesi gündeminizde midir?
Çimento fabrikalarının çevresel zararları ve canlı sağlığına olumsuz etkileri konusunda Bakanlığınızın genel anlamda çalışması mevcut mudur?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Özhaseki, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
SORULAR:
1. Eskişehir Çukurhisar ÇİMSA Çimento Fabrikası'ndan salınan gaz, toz ve dumanın ınsan sağlığı ve çevreye olan etkileri konusunda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı veya Bakanlığa bağlı birimlerce inceleme yapılmış mıdır? İnceleme olduysa söz konusu bu inceleme ne zaman yapılmış ve hangi bulgulara ulaşılmıştır?
2. Çukurhisar ÇİMSA Çimento Fabrikası'ndan salınan gaz, toz, duman vb. atıklar konusunda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'na ve ilgili diğer kurumlara yapılan şikâyet başvurusu olmuş mudur? Olduysa söz konusu bu başvurular hangi tarihlerde yapılmış ve bu şikâyetler konusunda hangi işlemler yapılmıştır?
3. Çukurhisar Mahallesi sakinlerinin şikâyet ve beklentileri doğrultusunda, Çukurhisar Çimento Fabrikası'nın insan sağlığına, çevreye ve tarımsal üretime olan etkileri konusunda bir inceleme başlatılması ve mahalle sakinlerinin bilgilendirilmesi gündeminizde midir?
4. Çimento fabrikalarının çevresel zararları ve canlı sağlığına olumsuz etkileri konusunda Bakanlığınızın genel anlamda çalışması mevcut mudur?
CEVAP:
1,2- Bakanlığımız tarafından çevre mevzuatı kapsamında Eskişehir İlinde faaliyet gösteren ÇİMSA Çimento San. ve Tic. A.Ş." ye ait çimento fabrikası faaliyetine ilişkin denetimler yapılmaktadır. ÇİMSA Çimento San. ve Tic. A.Ş. Eskişehir Çimento fabrikasına yönelik 2021 yılından bugüne kadar 26 çevre denetimi gerçekleştirilmiştir.
3- Eskişehir Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünce gerçekleştirilen denetimlerde filtre bakım/kontrol ve değişim periyotları sorgulanmaktadır. Bununla birlikte; tesis bünyesindeki 2 adet döner fırına ait bacada Sürekli Emisyon Ölçüm Sistemi (SEÖS) kurulu ve çalışır durumda olup, söz konusu bacalara esas kirletici değerleri Bakanlığımız tarafından "Sürekli İzleme Merkezi" üzerinden çevrimiçi 7/24 takip edilebilmektedir. SEÖS işlevselliğine esas beş yılda bir yapılması zorunlu kılınan Kalite Güvence Sistemi (KGS2) raporları ve yılda bir kez yapılması zorunlu kılınan Yıllık Geçerlilik Testi (YGT) raporları İl Müdürlüğünün incelemesine sunulmaktadır. Çimento Fabrikası kaynaklı çevresel etkilere ilişkin izleme faaliyetleri gerek şikâyetler üzerine, gerekse planlı/programlı olarak sürekli denetlenmektedir. Çimento Fabrikası bünyesindeki 89 adet emisyon kaynağının 87 adedinde hava kirliliği kontrol ekipmanı olarak torba filtre ve 2 adedinde elektrostatik çöktürücü (ESP) filtre kullanılmaktadır.
4- 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu kanuna istinaden çıkarılan mevzuatlar kapsamında Bakanlığımız merkez teşkilatı ve İl Müdürlüklerimizde görevli denetim personelleri tarafından ani, birleşik ve şikâyet üzerine denetimler yapılmaktadır. Çevre Kanunu'na aykırı faaliyet gösteren ve kirliliğe sebebiyet veren işletmelere; 2872 sayılı Çevre Kanunu ilgili maddelerince idari yaptırım uygulanmakta ayrıca çevre kirliliğine sebebiyet verenler hakkında Cumhuriyet Savcılıklarına suç duyurusunda bulunulmaktadır.
Bakanlığımızca; Ülkemiz genelinde faaliyet gösteren çimento fabrikalarına 2021 yılında günümüze kadar 2.193 denetim gerçekleştirilmiş, denetimler sonucunda 109 tesise idari yaptırım uygulanmış, 12 tesisin faaliyeti durdurulmuştur. Ayrıca, Eskişehir İlinde faaliyet gösteren ÇİMSA Çimento A.Ş. ye ait 2 (İki) adet bacanın emisyonları, SEÖS (Sürekli Emisyon Ölçüm Sistemleri) ile çevrimiçi (online) olarak izlenmektedir.