Diyarbakır'ın Sur ilçesine bağlı bazı mahallelerde yeni okul inşa edilmesi talebine ilişkin
Kaynak göster
Serhat Eren (DEM Parti), 15 Ekim 2025 tarihinde 7/35771 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 65 gün sonra, 19 Aralık 2025).
Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır). “Diyarbakır'ın Sur ilçesine bağlı bazı mahallelerde yeni okul inşa edilmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/35771, 15 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-35771-diyarbakir-in-sur-ilcesine-bagli-bazi-mahallelerde-yeni-okul-insa-edilmesi-talebine-iliski (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/21d3f40c-2cfe-439d-98f2-0199e900d6e1
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlığa iletildi
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 65 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 45 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Serhat EREN Diyarbakır Milletvekili
Tarihi dokusu, dar sokakları ve kadim geçmişiyle bilinen Diyarbakır'ın Sur ilçesi, 2015 yılında yaşanan çatışmalar nedeniyle ağır bir yıkım yaşamış, ardından başlatılan ancak yıllar içinde yenileme projeleriyle büyük bir dönüşüm sürecine girmiştir. Ancak bu süreçte yürütülen "yenileme ve dönüşüm" politikaları, yalnızca yapıları değil, toplumsal yaşamı da derinden etkilemiştir.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Özellikle Hasırlı ve Cemal Yılmaz Mahalleleri?nde bulunan birçok okulun yıkılması veya farklı kamu kurumlarına devredilmesi, bölge halkını ciddi biçimde mağdur etmiştir. Sur'un geçmişinde önemli bir yer tutan Mardin Kapı, Cumhuriyet, Yavuz Selim, Süleyman Nazif ve Alparslan İlköğretim Okulları uzun yıllar binlerce çocuğa eğitim imkânı sağlamışken, bu okullar 2015 sonrasında ya tamamen yıkılmış ya da başka kamu kurumlarına dönüştürülmüştür.
Aradan geçen yaklaşık on yıla rağmen yıkılan okulların yerine yenilerinin yapılmamış olması, bölgede yaşayan ailelerin çocuklarının eğitim hakkını fiilen kısıtlamaktadır. Hasırlı ve Cemal Yılmaz mahallelerinde yaşayan öğrenciler, her sabah kilometrelerce yol yürüyerek Sur'un diğer semtlerindeki okullara gitmek zorunda kalmaktadır. Bu durum özellikle küçük yaş grupları için güvenlik, devamlılık ve erişim açısından ciddi bir risk oluşturmaktadır. Mahalle bazlı nüfus verilerine göre Sur'un Hasırlı Mahallesi?nde 2023 yılında toplam 1.291 kişi ikamet etmektedir. Bu sayı, 2015 yılında yaklaşık 5.696 iken bugün bu seviyeye düşmüştür. Bu dramatik nüfus azalımı, kentsel dönüşümün demografik etkisinin yanı sıra, mahalle sakinlerinin kamusal hizmetlere erişimde yaşadığı sıkıntıları da ortaya koymaktadır.
Resmi verilere göre Diyarbakır'ın toplam nüfusu 1 milyon 833 bin 684"'tür ve bu nüfusun yaklaşık 664 bin 970*i çocuklardan oluşmaktadır. 0-4 yaş grubunda 169 bin 362, 5-9 yaş grubunda 199 bin 304, 10-14 yaş grubunda 189 bin 179 ve 15-17 yaş grubunda 107 bin 125 çocuk bulunmaktadır. Bu demografik tablo, kentte çocuk nüfusunun oldukça yüksek olduğunu göstermektedir. Diyarbakır genelinde kamuoyuna yansıyan planlarda "930 milyon TL yatırım ile 96 yeni okul, 30 lojman, 5 atölye, 2 pansiyon, 2 spor salonu ve 2 öğretmenevi" inşa edilmesi öngörülmüş olmasına rağmen, bu yatırımların Hasırlı ve Cemal Yılmaz mahallelerine özgü bir planlama içerdiğine dair açık bir veri bulunmamaktadır. İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 2024- 2028 Stratejik Planı'nda "eğitim kurumlarının bina ve derslik ihtiyaçlarının önceliklere göre karşılanması" genel bir hedef olarak yer almakta, ancak mahalle bazlı somut planlar görülmemektedir. Bu durum, Sur'un merkez mahallelerinde yaşayan çocukların eğitim hakkının uzun süredir ihmal edildiğini göstermektedir. Eğitim hakkı, Anayasa'nın 42. maddesiyle güvence altına alınmıştır. Devletin her çocuk için firsat eşitliğine dayalı, erişilebilir ve güvenli eğitim ortamı sağlama yükümlülüğü bulunmaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Sur ilçesine bağlı Hasırlı ve Cemal Yılmaz Mahalleleri'nde 2015 yılından bu yana yıkılan okullar hangileridir? Bu okulların yıkım gerekçeleri nedir?
Yıkılan okulların yerine yeni okul yapılması için Milli Eğitim Bakanlığı veya Diyarbakır İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından herhangi bir proje hazırlanmış mıdır? Hazırlandıysa hangi aşamadadır?
Yenileme ve dönüşüm projeleri kapsamında farklı kurumlara devredilen eski okul binaları hangileridir ve şu anda hangi kurumlar tarafından kullanılmaktadır?
Hasırlı ve Cemal Yılmaz Mahalleleri'nde eğitim çağındaki çocuk sayısı nedir ve bu çocuklar hâlihazırda hangi okullarda eğitim görmektedir?
Söz konusu mahallelerde yeni okul yapımı için arsa tahsisi, imar planı değişikliği veya kamulaştırma işlemi yapılmış mıdır? Yapılmadıysa neden yapılmamıştır?
Mahalle sakinleri tarafından Bakanlığa iletilen okul yapımı veya eğitim altyapısına ilişkin talepler olmuş mudur? Olduysa bu talepler doğrultusunda herhangi bir işlem başlatılmış mıdır?
2025 Yılı Yatırım Programı'nda Sur ilçesine veya söz konusu mahallelere yönelik yeni okul, derslik veya eğitim tesisi yatırımı planlanmakta mıdır?
Hasırlı ve Cemal Yılmaz Mahalleleri"nde eğitim altyapısının yeniden güçlendirilmesi amacıyla 2025 yılı yatırım bütçesinde ödenek ayrılmış mıdır? Ayrıldıysa miktarı nedir? Bakanlığınız, Sur'un yenilenen yapılarıyla birlikte eğitim kurumlarının da yeniden inşası için özel bir program başlatmayı planlamakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
71/35 782
b) 04/11/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1728292 sayılı yazınız. G,", 34
c) 07/11/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1730994 sayılı yazınız. 25353
ç) 12/11/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1733357 sayılı yazınız. Zal
d) 12/11/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1733959 sayılı yazınız. S3 İF
e) 19/11/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1737875 sayılı yazınız. 7 235960
f) 27/11/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1746655 sayılı yazınız. Çe 33
3)35967
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d-e-f)'de kayıtlı yazıyla iletilen Diyarbakır Milletvekili Serhat EREN'in 7/35771, Muğla Milletvekili Cumhur UZUN'un 7/35777, Kayseri Milletvekili M. Baki ERSOY'un 7/35782, Trabzon Milletvekili Yavuz AYDIN'ın 7/35874, Trabzon Milletvekili Sibel SUİÇMEZ'in 7/35957, Gaziantep Milletvekili Sevda KARACA'nın 7135960, Şanlıurfa Milletvekili Ferit ŞENYAŞAR'ın 7/35962, Balıkesir Milletvekili Serkan SARInın 7/36045, Tokat Milletvekili Kadim DURMAZ"'ın 7/36160, Diyarbakır Milletvekili M. Sezgin TANRIKULU'nun 7/36363, İstanbul Milletvekili Suat ÖZÇAĞDAŞ'ın 7/36365 ve Mersin Milletvekili Ali BOZAN'ın 7/36693 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
7124645
7)36140 4)3£343 Ek: Bilgi (23 Sayfa) o ©K-45 1124345 Tİ 36433 Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr Faks: (0312)418 7539
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı
Ol) şiirim Ol) şiiri mia
7İZSs3M Gk 34 SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Bakanlığımızca, 2000 yılı öncesinde (özellikle 1998 deprem yönetmeliği öncesinde) yapılmış ve kullanım ömrünü doldurmamış binalarımızın tahkiklerinin yapılmasına öncelik verilmekle birlikte, riskli olabileceği değerlendirilen binalarımızın deprem tahkikleri yaptırılmaktadır. Yapılan tahkikler sonucu, güncel mevzuata göre, deprem etkisi altında sağlaması gereken performans hedefini sağlayamayacağı teknik olarak tespit edilen binalarımızdan, güçlendirilmesi teknik ve ekonomik açıdan uygun olanlar boşaltılarak güçlendirilmekte, güçlendirilmesi teknik ve ekonomik olarak mümkün olmayanlar boşaltılarak yıkılmakta ve yenisi yapılmaktadır. Gerek tahkikler, gerek güçlendirme çalışmaları, gerekse de yeniden yapım işlemleri süreklilik arz etmektedir.
Bölgede ihtiyacın olduğu tespit edilmişse, deprem performans hedefini sağlamadığı için yıkılan okul binalarının yerine yenisinin yapılmasına, yatırım programları kapsamında öncelik verilmektedir. e Bakanlığımıza başvuran hayırseverler de öncelikle bu projelere yönlendirilmektedir.
Diyarbakır ili genelinde 2025 yılı Devlet Yatırım Programı kapsamında; tamamlanan 3, yapımı devam eden 3, ihale hazırlık süreci devam eden 4 olmak üzere toplam 10 proje yer almaktadır. 2025 İl Yapım Programı kapsamında ise 5 anaokulu, 23 ilkokul, 15 ortaokul olmak üzere 43 proje yer almaktadır.
Sur ilçesinde 2025 yılı İl Yapım Programında ise 1 anaokulu, 2 ilkokul ve 1 ortaokul projesi yer almaktadır.
Soru önergesinde bahse konu Diyarbakır ili, Sur ilçesi Cemal Yılmaz Mahallesi sınırları içerisinde, Alparslan Anadolu Lisesi ve Alparslan İmam Hatip Ortaokulu eğitim öğretim hizmeti vermektedir.
Hasırlı Mahallesi sınırları içerisinde, bir lise ve bir anaokulu alanı ayrıldığı görülmektedir. Söz konusu taşınmazların hisseli şekilde Hazine ve şahıs mülkiyetine ait olduğu tespit edilmiştir. Bu taşınmazların kamulaştırma işlemleri Bakanlığımız 2017/8 sayılı kamulaştırma genelgesine göre ihtiyaç doğrultusunda ilgili Valiliğince yürütülmektedir.
Diyarbakır Valiliğince konuya ilişkin olarak;
Sur ilçesine bağlı Hasarlı Mahallesi ve Cemal Yılmaz Mahallesinde Cumhuriyet İlkokulu ve Mardinkapı İlkokulunun kentsel dönüşüm nedeni ile yıkıldığı,
Sur ilçesinde yer alan Süleyman Nazif İlkokulu binasının kaymakamlık hizmet binası; Yavuz Selim İlkokulu binasının ise Sur İlçe Emniyet Müdürlüğü hizmet binası olarak tahsis edildiği,
Hasırlı ve Cemal Yılmaz mahallelerinde ikamet eden eğitim çağındaki öğrencilerin; Sur İsmetpaşa İlkokulu, Sur Ziya Gökalp İlkokulu, Sur Ziya Gökalp Ortaokulu ve Sur Tevfik Fikret Ortaokulunun adres kayıt alanında yer aldığı ve bu okullarda eğitim öğretime devam ettikleri,
Söz konusu mahallelerde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca imar plan değişikliği yapıldığı, kamulaştırma işlemlerinin devam ettiği,
Diyarbakır İl Milli Eğitim Müdürlüğüne okul yapımına ilişkin yazılı bir talep ulaşmadığı, eğitim yatırımlarına ilişkin planlamaların Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yapılan kamulaştırma işlemlerinin tamamlanması sonrası yapılacağı, bildirilmiştir.