Diyarbakır'da kuduzla mücadele kapsamında yürütülen yabani hayvan aşılama çalışmalarıyla ilgili iddialara ilişkin
Kaynak göster
Ceylan Akça Cupolo (DEM Parti), 16 Ekim 2025 tarihinde 7/35798 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 98 gün sonra, 22 Ocak 2026).
Ceylan Akça Cupolo (DEM Parti, Diyarbakır). “Diyarbakır'da kuduzla mücadele kapsamında yürütülen yabani hayvan aşılama çalışmalarıyla ilgili iddialara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/35798, 16 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-35798-diyarbakir-da-kuduzla-mucadele-kapsaminda-yurutulen-yabani-hayvan-asilama-calismalariyla-i (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e5ae5173-edda-402a-a155-0199f1fa4531
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlığa iletildi
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 98 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 79 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Diyarbakır'da, halk sağlığını yakından ilgilendiren iki ciddi olay peş peşe yaşanmıştır. İlk olarak 09.10.2025 tarihinde, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yürütülen yabani hayvan aşılama çalışmasında, kuduz aşısı içerikli yemlerin koordinat karışıklığı nedeniyle kırsal alan yerine başta Bağlar İlçesi olmak üzere 8 mahalleye atıldığı tespit edilmiştir. Ancak İlçe Sağlık Müdürlüklerine gönderilen yazıda, filyasyon çalışmalarının Bağlar, Bismil ve Çınar'ın yanı sıra Silvan ve Ergani ilçelerini de kapsayacak şekilde genişletilmesi talimatı verilmiştir. Bu ifadeden; kuduz aşısı yemlerinin, alarm durumunun başladığı Bağlar ve 8 mahalle dışında, Silvan ve Ergani ilçelerinin sahalarına da ulaşmış olabileceği veya bu ilçelerde de koordinat hatası riski olduğu için tedbir amaçlı tarama yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.
Yerleşim yerlerine bırakılan "solunum yolu ile bulaşabilen ve belirtilerinin grip, ağızda köpürme olduğu" bu kuduz ilaçları haberinden sadece dört gün sonra Ergani ilçesinde 17 yaşındaki bir genç kuduz tanısıyla hayatını kaybetmiştir.
Bu bağlamda:
SORULAR
Koordinat karışıklığına neden olan teknik hata veya personel kusuru belirlenmiş midir? Bu hatadan sorumlu kişi veya firmalar hakkında idari ve adli işlem başlatılmış mıdır?
Kuduz aşısı yemlerinin bırakıldığı sahalar önceden yerel idarelerle paylaşılmış mıdır? Paylaşılmamışsa sebebi nedir?
Aşı yemlerinin atımını gerçekleştiren hava aracı ve personeli hangi firmaya veya kuruma aittir? Aşıların markası, menşe ülkesi ve içeriği hakkında bilgi veriniz.
Olayın ardından kaç adet aşı yemi toplatılmış, kaçının akıbeti bilinmemektedir?
Kuduz riski taşıyan bu yemlerin içeriğinde insan sağlığı için tehlikeli veya bulaşıcı bir virüs formu bulunmakta mıdır?
Olayın ardından Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesinde herhangi bir görevden alma, idari soruşturma veya iç denetim başlatılmış mıdır?
Halk sağlığını doğrudan tehlikeye atan bu "aşılama skandalı" sonrasında Bakan olarak kamuoyuna neden açıklama yapmadınız?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Bakanlığımız tarafından daha önce belirlenen aşı atını koordinatlarında yapılan çalışma eş zamanlı olarak ilgili site üzerinden takip edilmekte olup atını neticesi oluşan kayıtların incelenmesi neticesinde koordinat dışına taşım işlemi tespit edilmemiştir.
Sahada uçaktan aşılı yem atımı yapılmadan önce çalışmanın niteliği ve koordinatlarıyla ilgili bilgiler, ilgili birimlerimizce ve Sağlık Bakanlığı'nın ilgili birimleri ile paylaşılmıştır.
Aşılı yemin atını işi ilgili mevzuatlar çerçevesinde yapılan ihale ile belirlenmektedir. Kullanılan aşılar, SPBN GASGAS suşu ihtiva eden Almanya üretimli RABITEC markalı aşılardır.
Yemin dış tabakasını oluşturan bölümde insan sağlığı için tehlikeli herhangi bir etken bulunmamakta olup merkeze konumlanmış korunaklı blisterde ise kuduz aşısı bulunmaktadır. Söz konusu blisterin hedef hayvan türü tarafından dişle delinmesi neticesinde aşı virüsü ağız içinde dağılmaktadır.
Çalışmanın neden olabileceği herhangi bir hastalık ve bu hastalığa bağlı ölüm vakası ile ilgili Sağlık Bakanlığı tarafından Bakanlığımıza iletilen herhangi bir bildirim bulunmamaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan