Bir sosyal medya platformunda Gazze konulu içeriklerin görünürlük oranlarında yaşanan düşüşe ilişkin
Kaynak göster
Selçuk Özdağ (Yeni Yol), 24 Ekim 2025 tarihinde 7/35904 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 27 gün sonra, 20 Kasım 2025).
Selçuk Özdağ (Yeni Yol, Muğla). “Bir sosyal medya platformunda Gazze konulu içeriklerin görünürlük oranlarında yaşanan düşüşe ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/35904, 24 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-35904-bir-sosyal-medya-platformunda-gazze-konulu-iceriklerin-gorunurluk-oranlarinda-yasanan-dusu (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d6a62040-5fba-47c6-8a31-019a24678bb8
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 27 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Sayın Abdulkadir Uraloğlu tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96'ncı maddeleri gereğince arz ederim. Saygılarımla.
Dr. Selçuk Özdağ vp Başkanvekili
Son günlerde sosyal medya kullanıcıları tarafından, Gazze'de yaşanan insanlık dramına ilişkin paylaşımların görüntülenme oranlarında ciddi düşüşler gözlemlendiği yönünde yoğun şikayetler dile getirilmektedir. Bu durumun, X (eski adıyla Twitter) platformunun algoritmik veya idari müdahaleleri sonucu ortaya çıktığına dair güçlü emareler bulunmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Eğer bu iddialar doğruysa, bu durum hem ifade özgürlüğü hem de haber alma hakkı açısından son derece endişe verici bir tabloyu ortaya koymaktadır. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 26'ncı maddesi, düşünceyi açıklama ve yayma özgürlüğünü, 28'inci maddesi ise basın hürriyetini güvence altına almıştır. Ayrıca, Türkiye'nin taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 10. maddesi ile Birleşmiş Milletler Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi'nin 19. maddesi, ifade özgürlüğünün sınırlarının oo yalnızca Oo demokratik (o toplum gerekleriyle o ölçülü Oo şekilde sınırlandırılabileceğini hükme bağlamaktadır.
X platformunun, Gazze konulu paylaşımlar özelinde görünürlük kısıtlaması (shadow banning), erişim sınırlaması veya algoritmik sansür uygulaması yalnızca bireysel hak ihlali değil, aynı zamanda toplumsal farkındalık ve uluslararası hukuka dayalı insan hakları savunusunun bastırılması anlamına gelmektedir. Bu tür müdahaleler, özel bir şirketin içerik politikası sınırlarını aşarak uluslararası insancıl hukuk tartışmalarına müdahale niteliği kazanabilir.
Bu bağlamda, Türkiye Cumhuriyeti devleti, vatandaşlarının dijital ortamlarda ifade özgürlüğünün korunması, algoritmik adaletin sağlanması ve uluslararası dijital platformların şeffaf davranması hususlarında aktif bir tutum almakla yükümlüdür.
Bu bağlamda;
SORULAR
X (eski adıyla Twitter) platformunda, Gazze konulu içeriklerin görünürlük oranlarında yaşanan düşüşlere ilişkin hükümetin/bakanlığın veya Dijital Dönüşüm Ofisi'nin tespit, inceleme veya denetim çalışması var mıdır?
Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının sosyal medya platformlarında paylaştıkları içeriklerin algoritmik olarak kısıtlanması veya görünürlüğünün azaltılması, Türk hukuk sisteminde ifade özgürlüğü açısından nasıl değerlendirilmektedir?
Hükümet, X şirketinden veya Türkiye temsilciliğinden bu konuda herhangi bir açıklama veya teknik rapor talep etmiş midir?
Türkiye Cumhuriyeti devletinin, dijital platformlarda algoritmik şeffaflık ve tarafsızlık ilkesi yönünde yürüttüğü bir ulusal politika veya yasal düzenleme çalışması bulunmakta mıdır?
İsrail'in halen Uluslararası Adalet Divanı'nda soykırım suçlamasıyla yargılandığı bir süreçte, bu konuda yapılan eleştirel paylaşımların dijital olarak bastırılması, ifade özgürlüğü ve insan hakları savunusu açısından hükümet tarafından nasıl değerlendirilmektedir?
X platformunun Türkiye'de yürüttüğü faaliyetlerde, içerik görünürlüğü veya erişim düzenlemeleri bakımından herhangi bir yerel denetim, temsilcilik veya kamu gözetimi mekanizması mevcut mudur?
Dijital içeriklerde algoritmik manipülasyon, gölge yasaklama (shadow banning) veya benzeri yöntemlerin kullanımı halinde, Türkiye Cumhuriyeti'nin vatandaşlarının haklarını korumaya yönelik idari veya hukuki yaptırım mekanizmaları var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Abdulkadir Uraloğlu, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı ·
04.05.2007 tarihli ve 5651 sayılı "İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun" ve ilgili diğer mevzuat çerçevesinde; yetkili adli ve idari merciler tarafından verilen içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararları uygulanmak üzere erişim sağlayıcılar ile ilgili içerik ve/veya yer sağlayıcılara bildirilmek suretiyle süreçler tamamlanmaktadır.
Ayrıca, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanlığı (BTK) tarafından resen gerçekleştirilmiş olan erişim engelleme istatistiklerine "https://www.guvenliweb.org.tr/dosya/brEi5.pdf" adresinden ulaşılabilmektedir.
Türkiye'den günlük erişimi bir milyondan fazla olan yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcılara; BTK Başkanlığı, Erişim Sağlayıcıları Birliği (ESB), adli veya idari makamlarca gönderilecek tebligat, bildirim veya taleplerin gereğinin yerine getirilmesi, kişiler tarafından 5651 sayılı Kanun kapsamında yapılacak başvuruların (o cevaplandırılması ve aynı Kanun kapsamındaki diğer yükümlülüklerin yerine getirilmesini temin için yetkili en az bir kişiyi Türkiye'de temsilci olarak belirleme ve BTK Başkanlığına bildirme yükümlülüğü getirilmiştir.
5651 sayılı Kanun'un ek 4'üncü maddesinde 7418 sayılı Kanun'la 2022 yılında yapılan düzenlemeler kapsamında ise sosyal ağ sağlayıcılar ile muhataplık ilişkisinin güçlendirilmesi ve Türkiye'deki kullanıcıların haklarının daha 'etkin bir şekilde korunması amacıyla Türkiye'den günlük erişimi 10 milyondan fazla olan yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcılar ayrıştırılarak bunların temsilcisinin gerçek kişi ya da sermaye şirketi tüzel kişi olması düzenlenmiştir. Ayrıca bu temsilciler idari, teknik, mali ve hukuki yönden tam yetkili ve sorumlu tutulmuştur.
Sosyal ağ sağlayıcıların raporlama yükümlülüğünün kapsamı genişletilerek BTK Başkanlığına sunulacak periyodik raporlarda; başlık etiketleri, öne çıkarılan veya erişimi azaltılan içeriklere ilişkin algoritmalar ve şeffaflık politikalarına ilişkin bilgilere yer vermek suretiyle sosyal ağ sağlayıcıların Türkiye'deki kullanıcılara eşit ve tarafsız davranma yükümlülüğü getirilmiştir.
Abdulkadir URALOĞLUBakan