Eğitim hakkından mahrum bırakılan çocuklara ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 53 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 45 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Sayın Dr. Yusuf TEKİN tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. ve 99. maddelerine göre yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Saygılarımla. b UL ACE
Sosyal devlet anlayışının en temel yükümlülüklerinden biri, çocukların üstün yararını gözeterek onların korunmasını, eğitimini ve güvenli bir yaşam sürmesini sağlamaktır. Eğitim, yalnızca akademik bilgi kazandıran bir süreç değil aynı zamanda sosyal becerileri, toplumsal aidiyeti ve kişisel güveni geliştiren temel bir yaşam hakkıdır.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Son yıllarda çocukların suça sürüklenmesi, eğitimden kopması ve eğitim kurumlarından uzaklaşması gibi sorunlarda artış yaşanmıştır. Bu durum, çocukların yaşam koşullarındaki eşitsizlikleri ve eğitimde fırsat eşitliğinin sağlanamadığını göstermektedir. Taşımalı eğitimin kaldırılması, birçok çocuğun eğitim hakkına erişimini ciddi biçimde sınırlandırmıştır. Ulaşım imkanlarının yetersizliği nedeniyle çocuklar okuldan ayrılmak zorunda bırakılmakta ve erken yaşta eğitim hayatından uzaklaşmaktadır.
Buna göre;
1, Son beş yılda yaş gruplarına ve cinsiyete göre kaç çocuk eğitimden ayrılmıştır? a. Bu çocukların okuldan ayrılmak zorunda bırakılmalarının nedenleri nelerdir? b. Bu konuda yaptığınız bir araştırma var mıdır? Varsa, sonuçları nelerdir? c. Çocukların yeniden okula kazandırılması için ne gibi çalışmalar yapılmaktadır? d. Yapılan çalışmalarla okula yeniden kazandırılan çocukların yaş gruplarına ve cinsiyete göre sayıları nelerdir?
SORULAR
Taşımalı eğitimin kaldırılması nedeniyle kaç çocuk okuldan ayrılmak zorunda kalmıştır? a. Bu çocuklara yönelik telafi eğitimi veya destek programı planlanmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
1/35 7Â2
b) 04/11/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1728292 sayılı yazınız. 4,". 86
c) 07/11/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1730994 sayılı yazınız. 25353
ç) 12/11/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1733357 sayılı yazınız. 7)
d) 12/11/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1733959 sayılı yazınız. GU3F
e) 19/11/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1737875 sayılı yazınız. 7 25960 0) 27/11/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1746655 sayılı yazınız. Ge 33
3)35362
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d-e-f)'de kayıtlı yazıyla iletilen Diyarbakır Milletvekili Serhat EREN'in 7/35771, Muğla Milletvekili Cumhur UZUN'un 7/35777, Kayseri Milletvekili M. Baki ERSOY'un 7/35782, Trabzon Milletvekili Yavuz AYDIN'ın 7/35874, Trabzon Milletvekili Sibel SUİÇMEZ'in 7/35957, Gaziantep Milletvekili Sevda KARACA'nın 7/35960, Şanlıurfa Milletvekili Ferit ŞENYAŞAR""ın 7/35962, Balıkesir Milletvekili Serkan SARL'nın 7/36045, Tokat Milletvekili Kadim DURMAZ"'ın 7/36160, Diyarbakır Milletvekili M. Sezgin TANRIKULU'nun 7/36363, İstanbul Milletvekili Suat ÖZÇAĞDAŞ'ın 7/36365 ve Mersin Milletvekili Ali BOZAN'ın 7/36693 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
7124615 Cix, ht
7136160 Ek: Bilgi (23 Sayfa) o G£-45 Tİ 36433 itim Bakanı Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr Faks: (0312)418 7539
40 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 0) EĞİTİMİN Gide vi Strateji Geliştirme Başkanlığı ho YüzYıLı 7)3535S57- &, K . 3 Fr SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Soru önergesinde Resmi İstatistik Programı kapsamında talep edilen veriler; Bakanlığımızın "https://sgb.meb.gov.tr/www/resmi-istatistikler/icerik/64" internet adresinde yayımlanan "Milli Eğitim Örgün Eğitim İstatistikleri" adlı yayında yer alan "1.1.a Öğretim yılı ve eğitim seviyesine göre okullaşma oranı" başlıklı tabloda yer almakla birlikte geçmiş yıllara ait verilere aynı adresten ulaşılabilmektedir.
Bakanlığımızca, öğrencilerin okula devamlarının sağlanması ve devamsızlık sürelerinin azaltılması amacıyla birtakım politika ve projeler geliştirilerek hayata geçirilmiştir. Devamsızlık takip sistemi, rehberlik ve psikolojik destek, okul aile iş birliği, devamsızlık ile ilgili mevzuat düzenlemeleri, eğitime yönelik sosyal yardımlar bunlardan bazılarıdır. Milli Eğitim Bakanlığının 2024-2028 Stratejik Planı kapsamında, devamsızlık ile ilgili olarak aşağıdaki stratejiler belirlenmiştir:
Milli Eğitim Bakanlığı 2024-2028 Stratejik Planı'nın 1. Amaç'ı; "Temel eğitimde firsat eşitliği ve eğitime erişimin sağlandığı, öğretim süreçleri ve eğitim ortamlarının etkin kullanıldığı bir ekosistem inşa ederek öğrencileri çağın gerektirdiği evrensel yeterliliklere sahip, milli ve manevi değerleri benimsemiş sağlıklı ve mutlu bireyler olarak yetiştirmek" olarak belirlenmiştir. Bu amacın hayata geçirilmesinde "İlkokul ve ortaokulda öğrenme kayıplarını azaltmaya yönelik destekleyici mekanizmalar güçlendirilecektir." şeklinde ifade edilmiştir. Bu hedefi gerçekleştirmeye yönelik izlenecek stratejiler içinde özellikle öğrencilerin devamsızlık nedenlerinin analiz edilerek ailelere yönelik bilgilendirme çalışmalarının yapılması planlanmıştır.
Milli Eğitim Bakanlığı 2024-2028 Stratejik Planı'nın 2. Amaç'ı ise "Çağın ihtiyaç duyduğu bilgi, beceri ve yetkinlikleri kazandıran, teknolojiyi üreten, tarih bilinci ve bilim aracılığıyla geleceği kurgulayan, nitelikli insan kaynağı yetiştiren, ekonomiye katkı sunan, değerleriyle bireyi hayata hazır kılan, empati ve nezaket kazandıran bir ortaöğretim yapısı ile öğrenciler yetiştirmek." olarak belirlenmiştir. Bu amacın hayata geçirilmesi kapsamında "Öğrencilerin yetkinliklerini ve niteliklerini geliştirmeye yönelik bireysel özellikleri de dikkate alınarak yapılacak çalışmalarla devamsızlık ve sınıf tekrarları azaltılacak ve eğitime katılımları artırılacaktır." hedefi belirlenmiştir. Hedefi gerçekleştirmeye yönelik stratejiler arasında; "Öğrencilerin ortaöğretime katılımlarının artırılmasına, devamsızlık ve sınıf lekrarlarının azaltılmasına ve örgün eğitim içinde kalmalarına yönelik çalışmaların yapılması", "Ortaöğretimde öğrencilerin akademik, bilimsel, sosyal, kültürel, sanatsal, sportif Jaaliyetler ile sosyal sorumluluk programı kapsamındaki çalışmalara katılımlarının sağlanması " hususları yer almaktadır.
Bakanlığımızca hazırlanan, 2025 yılında başlayan ve üç yıl sürmesi planlanan "Temel Eğitimde Devamsızlığın Azaltılması Projesi" kapsamında: e Mevzuat ve alan yazını kapsamında devamsızlık tanımının analizi ve politika önerilerinin değerlendirilmesi, e-Okul üzerinde devamsızlık sayı/oranlarının il/ilçe/okul bazında analizi, İllere özgü sorun ve ihtiyaçların belirlenmesi, Sorunlara özgü faaliyet alanlarının belirlenmesi, İşbirliğine ihtiyaç duyulacak kurum/kuruluşların belirlenmesi, 81 ile özgü yerel katılımcıların desteğiyle eylem planlarının hazırlanması, MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 100 EĞİTİMİN
Bualin N YÜZYILI Strateji Geliştirme Başkanlığı PO e Geliştirilen eylem planlarının izlenmesine yönelik internet tabanlı izleme modülünün geliştirilmesi, e Geliştirilen eylem planları doğrultusunda bir model önerisi hazırlanması, e Öğretmen, okul idarecileri, aile ve diğer paydaşlara yönelik eğitim içerikleri hazırlanması, e Öğretmen, okul idarecileri, aile ve okulun diğer paydaşlarına yönelik elektronik içeriklerin hazırlanması, e Geliştirilen öğretmemaile elektronik içeriklerinin bakanlığımız platformlarında
(EBA/ÖBA/HEMBA) yayınlanması planlanmaktadır.
27 Nisan 2024 tarihli ve 2024/5 sayılı "Mevsimlik Tarım İşçileri" konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nin "Eğitim hizmetleri" başlıklı 3*üncü maddesinde eğitim hizmetlerine yönelik düzenlemeler yapılmıştır. Bu doğrultuda Bakanlığımızca 06.08.2024 tarihinde yayımlanan "Mevsimlik Tarım İşçileri ile Göçer ve Yarı Göçer Aile Çocuklarının Eğitime Erişimi" konulu 2024/52 sayılı Genelge ile mevsimlik tarım işçisi aile çocuklarının eğitime erişimlerine yönelik tüm iş ve işlemler tanımlanmıştır. Temel Eğitim Genel Müdürlüğü tarafından 19-21 Ağustos 2024 tarihlerinde ilgili Genelgede belirtilen "İl Eylem Planları"nın hazırlanmasına yönelik "Mevsimlik Tarım İşçileri ile Göçer ve Yarı Göçer Ailelerin Çocuklarının Eğitime Erişimi Eylem Planları Hazırlık Çalıştayı" düzenlenmiştir. Ayrıca 2024/52 sayılı Genelge kapsamında Bakanlık taşra teşkilatı tarafından mevsimlik tarım işçisi çocuklarına yönelik daimi ikametgâhlarına döndüklerinde ililçe/okul temelli tespitler ve planlamalar yapıldıktan sonra telafi/yetiştirme eğitimleri yapılacaktır.
IPA-II Dönemi'nde İstihdam, Eğitim ve Sosyal Politikalar Sektörel Operasyonel Programı'nın "Herkese Erişim Sağlayarak Eğitim Erişimi ve Beceri Düzeylerinin Artırılması" aktivitesi altında yürütülen ve MEB Ortaöğretim Genel Müdürlüğünün operasyon faydalanıcısı olduğu Ortaöğretimde Devam ve Okullaşma Oranlarının Artırılması Teknik Destek Projesi kapsamında; herkesin (özellikle kız çocuklarının) ortaöğretime erişiminin artırılması için ağırlıklı olarak lise eğitimi çağındaki çocuklara, ailelerine ve eğitim personeline yönelik bir dizi önleme, müdahale ve telafi faaliyetleri yürütülmüştür.
Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin "Önleme, müdahale ve yönlendirme hizmetleri" başlıklı S9/A maddesi gereğince oluşturulan Önleme, Müdahale ve Yönlendirme Komisyonunca, devamsızlık nedeniyle sınıf tekrarı riski olan öğrenciler takip edilerek devamsızlık nedenlerini ortadan kaldırmaya yönelik öğrencilere önleyici çalışmalar yapılmaktadır.
Okuldan erken ayrılma/devamsızlık ile mücadele edilmesi amacıyla Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti ortak finansmanıyla yürütülmüş Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının Jaydalanıcısı, Milli Eğitim Bakanlığının eş faydalanıcısı olduğu Ortaöğretimde Devam ve Okullaşma Oranlarının Artırılması Projesi (ŞNT II) kapsamında Aile Psikoeğitim Programı, Akademik Becerileri Geliştirme Müdahale Programı ve Eğlenceli Eğitsel Grup Rehberliği Psikoeğitim Programları geliştirilmiştir. Söz konusu proje ile okuldan erken ayrılma ve okul devamsızlığını önleme ve müdahale programları geliştirilmiştir. Okul devamsızlıklarının azaltılması amacı ile yürütülen çalışmalarda söz konusu programlardan yararlanılmaktadır.
Ortaöğretimde Devam ve Okullaşma Oranlarının Artırılması Teknik Destek Projesi kapsamında, herkesin ortaöğretime erişiminin artırılması için ağırlıklı olarak lise eğitimi çağındaki çocuklara, ailelerine ve eğitim personeline yönelik olarak; öğrencilerin erken okul terkini önlemek amacıyla farklı bileşenlerden oluşan entegre bir önleme, müdahale ve telafi modelinin geliştirilmesi ve uygulanması (pilot okullarda); devamsızlığın önlenmesi ve eğitim ve öğretimden erken ayrılmanın önlenmesine yönelik bir ulusal strateji belgesinin hazırlanması;
Çi $ A MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 100 EĞİTİMİN LL" ii "sti 5 YÜZYILI a iy Strateji Geliştirme Başkanlığı DO her pilot okul için devamsızlığın ve eğitim ve öğretimden erken ayrılmanın önlenmesine yönelik eylem planlarının hazırlanması; kapsamlı eğitim programlarının tasarlanması ve uygulanması; MEB personeline, öğretmenlere, okul idarecilerine, öğrencilere ve velilerine, sivil toplum kuruluşlarına ve halka yönelik farkındalık artırma kampanyaları ve faaliyetlerinin geliştirilmesi ve uygulanması; pilot illerde saha ve izleme ziyaretlerinin gerçekleştirilmesi gibi birtakım faaliyetler yürütülmüştür.
Örgün ortaöğretim kurumunda öğrenim görmek üzere tercih hakkını kullanmayan veya tercihte bulunmalarına rağmen yerleşemeyen öğrencilerden örgün ortaöğretime devam etmek isteyenlerin yerleştirme işlemi, il/ilçe öğrenci yerleştirme ve nakil komisyonlarınca boş kontenjanı bulunan ortaöğretim kurumlarına yapılmıştır.
Öte yandan, devamsızlıkların takip edilmesi ve azaltılması için önlemlerin alınması amacıyla Türkiye geneli aylık ve dönemsel olmak üzere öğrenci devamsızlık durumları izlenmektedir. Ortaöğretim Genel Müdürlüğüne bağlı tüm okullarda 2024-2025 eğitim öğretim yılında öğrenci devamsızlık ve okul terklerinin azaltılmasına yönelik yürütülecek çalışmalar kapsamında, illerimizdeki öğrenci devamsızlık nedenlerini ve uygulanacak tedbirleri de kapsayan izleme faaliyetlerini, disiplin cezası alan öğrencilerle ilgili verileri, okul pansiyonlarının doluluk oranlarını, okula devam oranlarının arttırılmasına yönelik yürütülen çalışmaları ve okullarda oluşturulması gereken önleme, müdahale ve yönlendirme komisyonlarının çalışmalarını da içeren yıllık okul eylem planlarının hazır hâle getirilmesi hususlarında il milli eğitim müdürlükleri bilgilendirilmiş, devamsızlık izleme formlarının düzenli olarak doldurulması sağlanmıştır.
Çeşitli sebeplerden de eğitim sistemi dışında kalma riski ile yüz yüze olan öğrencilerimiz için Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve UNICEF iş birliği ile Eğitime Katılım ve Devamsızlığı İzleme Projesi (EKİP) yürütülmektedir. Proje kapsamında okullarımızda faaliyet gösteren Önleme Müdahale ve Yönlendirme Kurullarının (ÖMYK) etkinliğini arttırmak amacıyla erken okul terki nedenlerini ele alan $ modüllük bir eğitim hazırlanmıştır. Akademik alt yapısı hazır olan eğitim pilot illerde eğitici eğitimi yoluyla yaygınlaştırılacak ve etkinliği izlenecektir.
Öte yandan, Milli Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği kapsamında, Milli Eğitim Temel Kanunu ile tanınan eğitim hakkından yoksun kalması muhtemel ilköğretim, ortaöğretim ve özel eğitim okul/kurum/sınıflarına devam eden öğrenciler ile yaygın eğitim hizmetinden yararlanan özel eğitim kursiyerlerinin eğitime erişimi sağlanmakta olup taşımalı eğitim uygulamasının son bulması gibi bir durum söz konusu değildir.