İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/3610 GEÇ CEVAPLANDI · 73 GÜN

Tunceli'deki bazı köylerin altyapı sorunlarına ilişkin

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 73 gün. Tarihler TBMM kaydından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıda belirtilen soruların İçişleri Bakanı Ali YERLİKAYA tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

90'lı yıllarda Kürtlerin çoğunlukla yaşadığı illerde 3 bini aşkın köy ve mezra boşaltılmış ve on binlerce kişi yerinden yurdundan edilerek zorla göç ettirilmiştir. Büyük toplumsal travmalara neden bu uygulamanın sancıları hala devam etmektedir. OHAL Valiliği'nin 1997 yılının Kasım ayında açıkladığı raporda, en yoğun yerinden etme ve köy boşaltmaların uygulandığı kentlerin başında Dersim gelmektedir. Rapora göre; 1994 yılında Dersim'de 183 köy, 823 mezra, 8 bin 439 hane boşaltılmış ve 41 bin 929 kişi yerinden edilmiştir. Sonrasında köye dönüşler kısmen olsa da özellikle birçok köy yolunun toprak veya kapalı olmasından dolayı köylere elektrik ve su gibi temel hizmetler götürülemediği için köylülerin yeniden yerleşiminde ciddi sorunlara yol açmaktadır. (Bu nedenle birçok köye geri dönüş yapılamamaktadır. Bununla birlikte Örneğin Dersim merkeze bağlı Xosor (Kopuzlar), Sorpiyan (Yol Konak), Merxo (Doluküp), Taptik (Başakçı), Çılga (Sırça), Şakak (Atınyüzük), Askisor (Okurlar) köyleri, Pülümür ilçesine bağlı Harşiye (Kovuklu), Askirik (Kocatepe), Zimege (Zimek), Pancilas (Çakırkaya), Deşt (Geyiksuyu), Halvori (Karşılar) köyleri ve Mazgirt ilçesine bağlı Muxundi (Darıkent,) Goman (Yaşaroğlu) Hülma (Doğacak) gibi pek çok köy ve mezra yollarının toprak oluşu, suyun yetersiz olması ve kanalizasyon alt yapısının olmaması gibi ciddi sorunları çözüm beklemektedir. Köy yolu asfalt olmadığı genel anlamda ulaşımda sorunlara neden olduğu gibi yağışlarla birlikte yollar çamura dönüştüği ulaşım tamamen bir çileye dönüşmektedir. Araçlar kaza riskiyle karşı karşıya kalmakta ve (ulaşımda ciddi aksaklıklara neden olmaktadır. Dersim il özel idaresi yetkili köy yolunun yapılacağının sözünü vermelerine karşın, verilen sözler yerine getirilememektedir. Kalekolların olduğu dağ zirvelerinin en üst yerlerine yol yapılabilmesine rağmen merkez ve ilçe köylerinin yollarının yapılması bilinçli bir şekilde söz konusu köy yollarının yapılmadığını göstermektedir.

Bu bağlamda;

I- 1990'lı yıllarda Dersim'de boşaltılan köylerden kaçına geri dönüş sağlanmıştır? Köylerine geri dönüş yapmak için başvurusu bulunan köyler var mıdır?

SORULAR

  1. Dersim'de kaç köyde elektrik ve şebeke suyu bulunmamaktadır? Bu sorunlarının çözümüne ilişkin kaç köyün Valiliğe müracaatı bulunmaktadır? Söz konusu sorunların çözümüne ilişkin kurumunuzun bir programı var mıdır?

  2. Güvenlik veya başka nedenlerden dolayı geri dönüş yapılamayan köy sayısı kaçtır?

  3. Dersim'de kaç köyün yolları toprak yoldur, kaç köy yolu asfaltlanmıştır? Toprak olan yolların asfaltlanmasına ilişkin kurumunuzun bir programı var mıdır?

  4. Dersim'de kaç köyün kanalizasyon alt yapısı yapılmıştır? Kanalizasyon alt yapısı olmayan köylerde kanalizasyon alt yapısının yapılmasına ilişkin kurumunuzun bir programı var mıdır?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Ali Yerlikaya, İçişleri Bakanı ·

İlgi O: 05.09.2023 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1277520 sayılı yazınız.

İlgi yazınız ekinde yer alan Tunceli Milletvekili Ayten KORDU"'ya ait 7/3610 esas numaralı soru önergesi incelenmiştir.

Bahse konu soru önergesinde belirtilen hususlarla ilgili olarak Tunceli İl Özel İdaresi'nden alınan 13.09.2023 tarihli ve 25241 sayılı yazıda;

20012014 yılları arasında Tunceli Valiliği'ne, Köye Dönüş ve Rehabilitasyon Projesi kapsamında 973 başvuru yapıldığı, 501 konutun tamamlanarak hak sahiplerine teslim edildiği, Valilik bünyesinde oluşturulan Zarar Tespit Komisyonları tarafından çalışmaların yürütüldüğü ve geri kalan köylerdeki hak sahiplerine ödemelerinin yapıldığı,

Tunceli ilinin 1273 köy ve bağlısına elektrik hizmeti verildiği, 329 köyde kapalı içmesuyu şebekesinin bulunduğu, yerleşimin olmadığı 37 köyde içmesuyu tesisinin olmadığı, 373 mezrada içmesuyu tesisinin mevcut olup, 714 mezrada çeşmeli sistemin bulunduğu, ayrıca her yıl Cumhurbaşkanlığı tarafından yayımlanan Köylerin Altyapısının Desteklenmesi Projesi Ödeneğinin İller ve İlçeler Bazında Dağılımına, Kullandırılmasına, İzlenmesine ve Denetimine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Kararlar doğrultusunda yıllık programların yapılarak çalışmalara devam edildiği,

İl genelinde terör olayları nedeniyle daha önce idarece veya kendiliğinden boşaltılıp halen geri dönüş imkanı bulunmayan köy veya mezra olmadığı, ayrıca güvenlik nedeniyle giriş ve çıkışı yasak olan bir bölgenin de bulunmadığı,

İl Özel İdaresi sorumluluk alanındaki 366 köy 1087 mezrayı kapsayan toplam 3357 km'lik yol ağının; 802 km"sinin asfalt, 1253 km'sinin stabilize kaplama (250 km yol asfalta hazır temel malzeme ile kaplı), 884 km'sinin tesviye, 397 km'sinin hamyol, 18 km?sinin beton ve 3 km'sinin ise parke taşı ile kaplı halde olduğu, bütçe imkanları dahilinde her yıl asfalt programının yapılmakta olup, 2023 yılı için 27 km 2.kat asfalt ve 24 km 1 .kat asfalt olmak üzere toplam 51 km asfalt yolun ise planlanarak tamamlandığı,

İl genelinde 131 köy ve 30 mezranın kanalizasyonunun yapılmış olup 235 köy ve 1057 mezranın ise kanalizasyon şebekesinin bulunmadığı bildirilmiştir.

Ali YERLİKAYA Bakan Telefon No: (312)422 42 55 Dahili: 4255 - 4258 Faks No: (312)417 36 95 İçişleri Uzman Yardımcısı Jab https://www -.icisleri.gov.tr/illeridaresi El ek Ken Adresi: icisleribakanlisi(2hs0 1 .ken.tr 1

Ali YERLİKAYABakan

Metin otomatik okundu. 1 yer belgede seçilemedi. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir