İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/36119 GEÇ CEVAPLANDI · 57 GÜN

Cumhurbaşkanı'nın ABD ziyaretinde gerçekleştirilen görüşmelere ilişkin

Kaynak göster

Gülizar Biçer Karaca (CHP), 21 Ekim 2025 tarihinde 7/36119 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 57 gün sonra, 17 Aralık 2025).

Gülizar Biçer Karaca (CHP, Denizli). “Cumhurbaşkanı'nın ABD ziyaretinde gerçekleştirilen görüşmelere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/36119, 21 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36119-cumhurbaskani-nin-abd-ziyaretinde-gerceklestirilen-gorusmelere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/15b5c819-a6ed-45ce-97a6-019a07eb2ed1

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 57 gün. Tarihler TBMM kaydından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın Anayasanın 98 inci ve İçtüzüğün 96 ve 99*uncu maddeleri uyarınca Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. i Milletvekili

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 25 Eylül 2025 tarihinde ABD Başkanı Donald Trump ile Washington'da resmi temaslarda bulunmuştur. Ziyarette Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Ticaret Bakanı Ömer Bolat"ın da aralarında bulunduğu bir heyet eşlik etmiştir.

Beyaz Saray'da gerçekleştirilen görüşmelerde, basına yansıdığı üzere iki ülke ilişkileri çerçevesinde savunma sanayii, ekonomi, enerji, Gazze'de yaşanan insani kriz, Heybeliada Ruhban Okulu meselesi, vize uygulamaları ve stratejik ortaklık başlıkları gündeme gelmiştir. Görüşmelerin ardından kamuoyuna yapılan açıklamalar, özellikle Stratejik Sivil Nükleer İşbirliği Mutabakat Zaptı ve nadir toprak elementlerine dair iddialar başta olmak üzere, birçok * kritik konuda soru işaretlerini beraberinde getirmiştir. Ayrıca F-35 projesi, CAATSA : yaptırımları, karşılıklı vize uygulamaları ve Gazze meselesi gibi başlıklarda net kazanım veya somut adımların ortaya konulmadığı yönündeki değerlendirmeler kamuoyunda tartışmalara yol açmıştır.

Bu bağlamda;

SORULAR

  1. Türkiye daha önce bedelini ödemesine rağmen teslim alamadığı F-35 projesine yeniden dahil edilecek midir? Yeniden dahil olma ihtimali varsa bu konuda ABD ile varılan yazılı mutabakat, takvim, güvenlik/denetim/erişim şartları ve Türkiye tarafına getirilecek hukuki/teknik yükümlülüklerin tam metinleri paylaşılacak mıdır? Projeye yeniden dahil olunması ile birlikte Rusya'dan yaklaşık 2.5 milyar Dolar'a alınan S-400 füzelerinin akıbeti ile erişim ve kontrol mekanizmalarına dair sorunlar nasıl çözülecektir?

  2. Daha önce Türkiye tarafından bedeli ödenmiş ancak teslim edilmeyen F-35 uçaklarına ilişkin ABD tarafınca yapılmış herhangi bir teslim, iade, tazminat veya muadil temin taahhüdü var mıdır? Türkiye'nin ödemelerine ilişkin muhasebe ve sözleşme kayıtlarının ABD tarafı ile uzlaştırılmasına ilişkin hukuki ve teknik yol haritası ne olacaktır?

  3. ABD'nin Türkiye'ye uyguladığı CAATSA kapsamındaki yaptırımlar kaldırılacak veya değişikliğe uğrayacak mıdır? Bu konudaki kararların hukuki dayanağı, kaldırma ve sınırlandırma mekanizmasının şekli, taraflarca verilmiş yazılı taahhütler kaldırma işleminin

    E- Posta : gulizar.bicerkaraca(()tbmm.gov.tr

    Adres : Halkla Tişkiler Binası 1. Kat Oda No: E-112 TBMM/ANKARA hangi kurumlarca (ABD Kongresi, Hazine, Dışişleri vb.) hangi usulle sonuçlandırılacağına ilişkin ayrıntılı bilgiler kamuoyu ile paylaşılacak mıdır?

  4. Görüşme kapsamında Gazze'deki saldırıların durdurulması veya ateşkes sağlanmasına ilişkin olarak ABD'den Türkiye'ye verilen somut taahhüt, plan veya aracılık mekanizmaları nelerdir? ABD'nin devreye sokmayı taahhüt ettiği adımlar, zaman çizelgesi ve yükümlülükleri nelerdir? Ayrıca Cumhurbaşkanı'nın ortak basın toplantısında Gazze konusunda değerlendirme yapılmamasının nedeni nedir?

  5. Uluslararası antlaşmaların Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin iradesiyle yürürlüğe girdiği düşünüldüğünde; Türkiye ve ABD arasında imzalandığı basına yansıyan Stratejik Sivil

    Nükleer İşbirliği Mutabakat Zaptı'nın tam metni paylaşılacak mıdır? Bu mutabakat çerçevesinde: ABD'ye veya ABD firmalarına tanınan öncelikler, kesin veya muhtemel imtiyazlar (lisans, öncelikli tedarik hakları, ortak işletme payları gibi) var mıdır? Türkiye'nin teknoloji transferine, yerli sanayiye ve tedarik zincirine ilişkin kazanım ve sınırlamalar nelerdir?

  6. Görüşmelerde nadir toprak elementleri hususu gündeme gelmiş midir? Türkiye | topraklarındaki rezervler veya tedarik zinciri hakkında ABD'ye doğrudan veya dolaylı olarak | herhangi bir "imtiyaz" tanınmış mıdır? İmzalanan mutabakat, taslak veya sözlü taahhütler kapsamında Türkiye tarafından ABD'ye veya ABD şirketlerine hangi somut imtiyazlar (ticari, stratejik, mülkiyet/işletme, kaynak erişimi vb.) tanınmıştır?

  7. Heybeliada Ruhban Okulu Türkiye'nin iç meselesi olmasına rağmen hangi gerekçeyle bu ikili görüşmede gündeme getirilmiştir? Görüşmede ABD tarafının Türkiye'den talebi nedir? Görüşmede ABD'nin talepleri nedir? Bu konuda hangi yardım ya da imtiyaz taahhüt edilmiştir?

  8. ABD ile Türkiye arasındaki vize rejiminde (karşılıklılık, kolaylık, muafiyet, özel uygulamalar) görüşme sonucunda herhangi bir yenilik, taahhüt veya yol haritası oluşturulmuş mudur? Basına yeni yansıyan gelişmelere göre; ABDde nitelikli çalışanlara yönelik H-1B vizesinin yıllık ücretinin 100 bin Dolar'a çıkartılmasına yönelik kararnameden Türk ! vatandaşları da etkilenecek midir? Turist vizesi için randevu talep eden Türk vatandaşları için en erken 2027 yılının Haziran ayına, yani 20 ay sonrasına randevu verildiği düşünüldüğünde, 90 güne kadar turistik seyahatlerde vizeden muaf olan ABD vatandaşlarına karşı mütekabiliyet İ esası dahilinde ne tür kolaylaştırıcı yöntemler ABD'ye iletilmiştir? |

    Adres : Halkla Ilişkiler Binası 1. Kat Oda No: E-112 TBMM/ANKARA

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·

: DÖNEM : ESASNO 28-44 | 736119

25 Eylül 2025 tarihinde Türkiye ile Amerika Birleşik Devletleri arasında imzalanan "Stratejik Sivil Nükleer İş Birliği Mutabakat Zaptı", iki ülkenin nükleer enerji alanındaki iş birliğine yönelik iradesini ortaya koyan bir niyet beyanı niteliğinde olup, belgede, nükleer enerji alanında yürütülecek iş birliğine ilişkin genel çerçeve hükümlerine yer verilmiştir. Ayrıca bu belgede ABD'ye veya ABD menşeli şirketlere herhangi bir ticari, stratejik, mülkiyet, işletme ya da kaynak erişimi imtiyazı tanınmamıştır.

Söz konusu mutabakat zaptında; büyük ölçekli nükleer güç santrallerinin kurulmasına, küçük modüler reaktörlere ve nükleer teknolojinin tıp, sanayi ve araştırma gibi çeşitli uygulama alanlarına ilişkin iş birliği yapılması öngörülmektedir. Mutabakat kapsamında, iki ülke arasında bilgi alışverişinde bulunulması, yeni teknolojiler üzerinde ortak çalışmalar yürütülmesi ve yerli sanayinin geliştirilmesine katkı sağlanması gibi hususlar, karşılıklı fayda ilkesi çerçevesinde ele alınmıştır.

ABD ile yürütülen teknik istişareler, herhangi bir başlık altında somut bir yükümlülük, taahhüt veya imtiyaz doğurmamakta, ayrıca Nadir Toprak Elementleri alanında ABD'ye ticari, stratejik, mülkiyet veya kaynak erişimi açısından herhangi bir ayrıcalık tanınmamaktadır.

Önerge içeriğinde yer alan ve diğer Bakanlıkların görev alanına giren hususlarda ise ilgili kurum/kuruluşlardan bilgi alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.

Alparslin BAYRAKTARBakan

Metin otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir