İzmir'in Menemen ilçesinde gözaltına alındığı iddia edilen lise öğrencilerine ilişkin

Türkiye kamuoyunda yeniden bir "çözüm süreci" veya "diyalog" döneminin konuşulduğu ve barış müzakerelerinin potansiyel olarak gündemde olduğu bir zaman diliminde, ülkenin farklı kentlerinde (İzmir, Mersin, İstanbul, Siirt, Hakkari vb.) Kürtçe şarkılar eşliğinde halay çeken, Kürtçe müzik dinleyen veya düğünlerde eğlenen yurttaşların "terör örgütü propagandası" iddiasıyla gözaltına alınması ve tutuklanması olası bir barış ve çözüm ortamına hazırlık yerine, gerilimi tırmandıran ve toplumsal kutuplaşmayı derinleştiren bir atmosfer yaratmaktadır. Kürtlerin geleneksel kıyafetlerinden kültürel etkinliklerine, müziğinden düğünlerine, özel yaşam alanlarından siyasetine kadar uzanan bu düşmanlık hali daha da derinleşirken yargı da bu sürecin bir parçası haline getirilmiş ve Kürtçe şarkılar eşliğinde halay çekmek suça gerekçe sayılmıştır.

İzmir'in Menemen ilçesinde bulunan Haldun Koşay Anadolu Lisesi'nde okuyan öğrencilerin Kürtçe halay çekerken çekilen görüntülerinin ırkçı hesaplarca hedef gösterilmesinin ardından, I öğrencinin gece yarısı evinden, 5 öğrencinin ise ailelerine dahi haber verilmeden ders esnasında okullarından gözaltına alınması bu kaygı verici durumun en güncel örneğidir. Asarlık Polis Merkezi Amirliği'ne götürülen öğrencilerin ifade işlemlerinin ardından 5 öğrencinin serbest bırakıldığı 1 öğrencinin ise "propaganda yaptığı? iddiası ile tutuklandığı, 6 öğrenci ve okul yönetimi hakkında idari soruşturmanın da başlayacağı bilgisi basında yer almıştır.

Bu olay, yalnızca birkaç öğrencinin maruz kaldığı bir keyfilik değil, yıllardır devam eden Kürt kimliğine ve kültürel ifadelere yönelik baskı politikalarının güncel bir yansımasıdır. Kürt halkının diline, kültürüne ve kimliğine yönelik ayrımcı uygulamalar maalesef eğitim kurumlarından kamusal alanlara kadar birçok düzlemde varlığını sürdürmektedir.

3620809

Nitekim, 2023 yılında Diyarbakır'da "Kürtçe şarkı söylediği" gerekçesiyle müzisyenlerin sahneleri iptal edilmiş, bazı sanatçılar hakkında idari işlemler başlatılmıştır. 2022 yılında Batman'da bir okulda öğrencilerin Kürtçe tiyatro oyunu yasaklanmıştır.Yine geçtiğimiz yıllarda birçok belediyede, Kürtçe tabelalar idari kararla kaldırılmış, Kürtçe kurslar ve kültür merkezleri kapatılmıştır. Festivallerde, konserlerde ya da sosyal medya paylaşımlarında Kürtçe müzik kullanan yurttaşlara yönelik gözaltılar kamuoyuna sıkça yansımıştır. Bu örnekler Kürtçenin ve Kürt kültürel kimliğinin meşru kamusal varlığının hedef alındığı yapısal bir yaklaşımın sürekliliğini ortaya koymaktadır. Haldun Koşay Anadolu Lisesi'nde yaşatılan bu durum zihniyetin eğitim alanına kadar indiğini gözler önüne sermektedir.

Gençlerin müzik ve dans yoluyla kendi kültürleriyle bağ kurması kriminal bir eylem olarak değil, toplumsal zenginliğimizin bir ifadesidir. Bu olaylar, Kürtçenin kamusal alandaki varlığına dönük sistematik bir baskının göstergesidir. Kürtçe müzik dinlemek, Kürtçe konuşmak, halay çekmek ya da kendi kültürünü yaşatmak suç değildir, insan olmanın ve kimliğini sahiplenmenin en doğal hakkıdır. Öğrencilerin kültürel kimliklerini özgürce ifade etme hakkı, hem Anayasa'nın 42. maddesinde güvence altına alınan eğitim hakkının hem de

Türkiye'nin taraf olduğu Uluslararası İnsan Hakları Sözleşmelerinin bir gereğidir.

Bu bağlamda;