Şırnak'ta bir taziye esnasında kolluk kuvvetleri tarafından gerçekleştirildiği iddia edilen uygulamalara ilişkin

Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM iç tüzüğünün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Şırnak'ta son yıllarda kamu gücünün kullanılma biçimi. hukukun üstünlüğü, idarenin kanuniliği, idari hiyerarşi ve kamu otoritesinin tarafsızlığı ilkelerini fiilen aşındıran. yer yer ortadan kaldıran bir pratik hâlini almıştır. Basına ve kamuoyuna yansıyan çok sayıda olayda Şırnak Valiliği ve bağlı emniyet birimlerinin. toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı, kişi hürriyeti ve güvenliği ile kamusal/kolektif yaşam alanlarına ilişkin haklar üzerinde ölçülülük ilkesine aykırı ve keyfi kısıtlamalara başvurduğu görülmektedir.

Bu uygulamalara ilişkin etkili idari ve yargısal soruşturma süreçlerinin işletilmemesi, cezasızlık halinin süreklilik kazanmasına ve söz konusu uygulamaların kendisini yeniden üretmesine yol açmaktadır. Bu durum özellikle içerisinde bulunduğumuz Barış ve Demokratik Toplum Süreci'ni akamete uğratacak tehdit ve tehlikeler barındırmaktadır. Bu nedenle bu süreçte özellikle kamu kurumları arasında koordinasyon. hukuka bağlılık ve idari hiyerarşiye uygun davranma yükümlülüklerinin titizlikle gözetilmesini gerekli kılmaktadır.

Gerekçenin tamamını göster (9 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Bu bağlamda; son dönemde Şırnak'ta kolluk güçlerinin cenazelere yaptığı müdahaleler, taziye alanlarının ablukaya alınması, halkın yas hakkının engellenmesi ve hatta camilerin dahi kapatılmasına varan uygulainalar. söz konusu idari yaklaşımın somut ve süreklileşmiş örnekleri olarak karşımıza çıkmaktadır. Nitekim bu olaylara ilişkin gerek Meclis nezdinde yazılı soru önergeleri verilmiş, gerekse İçişleri Bakanlığı'na yapılan başvurularda taziye ve cenaze müdahalelerine dair görüntü kayıtları dahi sunulmuş: Bakanlıkla yapılan görüşmelerde de konu defaatle iletilmiştir.

Bakanlığınız tarafından söz konusu önergelerin bir kısmına verilen yanıtlar ile yapılan görüşmelerdeki aktarımlar ise. Şırnak'ta taziye evlerinin toplumsal ortak kullanımına dair "idari kolaylaştırma" ilkesinin benimsendiğini göstermektedir. Nitekim 15.04.2025 tarih ve 27324 esas numaralı soru önergemize verilen yanıtta da kamu görevlilerince yas tutulmasını veya taziye yapılmasını enzellemeye yönelik herhangi bir uygulamanın bulunmadığı açıkça ifade edilmiştir.

Ancak sahada yaşananlar...merkezi idarenin sürece dair yönlendirme iradesi ile yerel uygulamalar arasında uyumsuzluk ve anlam daraltılması ihtimalini gündeme getirmektedir. Bunu en somut örneği ise 03.11.2025 tarihinde Mehmet Emin Acar Taziye Evi'nde yapılmak istenen taziye de bir kez daha görülmüştür.

• Yapılmak istenen taziye Valilik emri ile kolluk güçleri tarafından engellenmek istenmiştir. Akabinde taziye gerçekleştirmek için içinde bulunduğum taziye ziyaretçi grubuna "tek tek giriş" uygulaması dayatılmıştır. Oysa böylesi soyut bir ihtimale dayalı gerekçenin öne sürülmüş olması, söz konusu olayın(olayların) Bakanlığınıza farklı ve çarpıtılmış bir içerikte aktarıldığı ihtimalini güçlendirmektedir.

Cumhurbaşkanı Recep Tayip Erdoğan'ın yakın tarihli açıklamasında. Türkiye'nin uzun yıllardır çözüm bekleyen temel meselelerine ilişkin yürütülen süreci sabote etmek isteyen yapılara dikkat çekmiş ve Türkiye'nin yarım asırlık meselesini çözmesini istemeyen odakların olduğunu, bilhassa da FETÖ'cü yapılanmaya gönderme yaparak. süreci sabote etmeye yönelik girişimlerini artırdığını belirtmiştir. Bu değerlendirme. merkezi siyasi iradenin süreci desteklediğini. buna karşın sahadaki uygulamaların bu iradeyle uyum düzeyinin incelenmesi gerektiğini göstermektedir.

Kamu yönetimi deneyimi, geçmişte çözüm karşıtı güçlerin, hiyerarşi dışı sadakat ilişkileri, manipülatif bilgi akışı ve talimatların çarpıtılması gibi yöntemlerle kamu gücünü sabote edebildiğini göstermiştir. Daha önceki yıllarda da Şırnak'ta benzer provokasyonlara imza atan kamu yöneticilerinin paralel yapılarla ilişkileri olduğu ortaya çıkmıştır.

Bu nedenle; Şırnak Valiliği ve İl Emniyet Müdürlüğü'nün söz konusu uygulamalarının Barış ve Demokratik Toplum Süreci ile uyumu, bakanlık talimatlarının eksiksiz uygulanıp uygulanmadığı; bizzat şahitlik ettiğim taziye engelleri. kolluk birimlerinin söz konusu son olaylarda keyfi güç kullanımı. kötü muamele yaklaşımı ve Şırnak Valiliğinin söz konusu olay raporlarında Bakanlığınıza gerçeğe aykırı bilgi sunup sunulmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu bağlamda;

I- Taziye evine gelen ve herhangi bir taşkınlık. slogan ya da toplu yürüyüş eylemi gerçekleştirmeyen ziyaretçilerin yolu neden kesilmiştir?

SORULAR

1. 03.11.2025 tarihinde Şırnak Mehmet Emin Acar Taziye Evi'ne giden ziyaretçilerin "tek tek giriş" uygulamasına tabi tutulmasının hukuki dayanağı nedir? Bu uygulama hangi mevzuat hükmüne istinaden yapılmıştır?

2. Somut olayda taziye evinin önünde bulunan ve herhangi bir toplu yürüyüş ya da slogan eylemi gerçekleştirmeyen ziyaretçilere yönelik keyfi ve hukuksuz müdahale, "toplu yürüyüş ve slogan ihtimali" gerekçesine dayandırılmıştır. Mevcut olmayan bir eylem varsayımına dayanılarak yapılan bu müdahalenin hukuki temeli nedir? Ölçülülük— gereklilik—elverişlilik kriterleri açısından hangi somut risk analizi yapılmış ve hangi idari/kolluk prosedürü işletilmiştir?

3. Şırnak Valiliği ve İl Emniyet Müdürlüğü'nün bu olaya ilişkin olarak Bakanlığınıza sunduğu bilgi ile bizzat tanıklık ettiğimiz tablo arasında ortaya çıkan farklılıklar Bakanlığınızca incelenmekte midir?

4. Söz konusu olayın Bakanlığa eksik, yanıltıcı veya çarpıtılmış biçimde aktarıldığı yönündeki şüpheleri gidermek için idari bir inceleme başlatılmış mıdır / başlatılacak mıdır?

5. Bakanlığınızın daha önce benzer olaylara ilişkin yönelttiğimiz soru önergelerine verdiği yanıtlarda, kamu görevlilerince yas tutulmasını veya taziye yapılmasını engellemeye yönelik herhangi bir uygulamanın bulunmadığı belirtilmiş ve "taziye evlerinin toplumsal ortak kullanımına yönelik idari kolaylaştırma ilkesinin" benimsendiği anlaşılmıştır. Ancak Bakanlığınızca benimsendiği ifade edilen *idari kolaylaştırma" ilkesinin sahada neden karşılık bulmadığına ilişkin değerlendirme ve açıklamanız nedir?

6. Şırnak'ta son dönemde cenaze törenleri ve taziyelere yönelik kolluk müdahaleleri hakkında Bakanlığınıza ulaşan şikâyet, başvuru ve görüntü kayıtları değerlendirmeye alınmış mıdır? Alındıysa bu değerlendirmelerin sonucu nedir?

7. Cumhurbaşkanının açıklamalarında dikkat çekilen şekilde. "süreci sabote etmeye yönelik yapıların" kamu idaresi içinde yer alma ihtimaline karşı Şırnak Valiliği ve İl Emniyet Müdürlüğü bünyesinde bir iç denetim veya inceleme yapılmış mıdır?

8. Geçmiş yıllarda Şırnak'ta görev yapmış ve daha sonra çözüm karşıtı güç ve yapılarla ilişkisi ortaya çıkan kamu görevlileri hakkında Bakanlığınızca yapılan tahkikatların sonuçları nelerdir?

9. Bu kişilerin atama/müdahil olduğu süreçlerin etkileri geriye dönük olarak incelenmiş midir?