Suça sürüklenen çocuklarla ilgili çeşitli verilere ilişkin

İlgi (o :a) 19.11.2025 tarihli ve 1737875 sayılı yazınız. b)28.11.2025 tarihli ve 1748944 sayılı yazınız.

İlgi yazılar ekinde alınan ve Bakanlığımıza yöneltilen 7/36272, 7/36277 ve 7/36871 Esas Numaralı yazılı soru önergelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan

Diyarbakır Milletvekili Sayın Dr. M.Sezgin TANRIKULU'na Ait 7/36272, Aydın Milletvekili Sayın Süleyman BÜLBÜL e Ait 7/36277, Mersin Milletvekili Sayın Perihan KOCA ya Ait 7/36871 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergelerine İlişkin Cevap Metni

Bakanlığımız ülkemizdeki tüm çocukların korunmasını, haklarının ve esenliklerinin güvence altına alınmasını amaçlamakta, çocukların ve gençlerin sağlıklı gelişimini temin etmek ve tüm risklere (ihmal, istismar, taciz, şiddet vb.) karşı bilinçli ve duyarlı nesiller yetiştirmek üzere koruyucu, önleyici ve destekleyici çalışmalar yapmaktadır. Bu çalışmalar çocuğun üstün yararı ilkesi çerçevesinde yürütülmektedir.

Çocuk Koruma Kanununa Göre Verilen Koruyucu ve Destekleyici Tedbir Kararlarının Uygulanması Hakkında Yönetmelik 9/1 uyarınca danışmanlık tedbiri kararları, ilgisine göre İl Milli Eğitim Müdürlükleri, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı İL Müdürlükleri ya da yerel yönetimlere, barınma tedbiri kararları, ilgisine göre İl Milli Eğitim Müdürlükleri, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı İl Müdürlükleri ya da yerel yönetimlere, eğitim tedbiri kararı, ilgisine göre İl Mili Eğitim Müdürlüklerine veya Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bölge Müdürlüklerine, bakım tedbiri kararı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı İL Müdürlüklerine, sağlık tedbiri kararı, İl Sağlık Müdürlüklerine gönderilir.

Çocuk Koruma Kanununa göre verilen koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarının uygulanıp uygulanmadığı, Çocuk Koruma Kanununa Göre Verilen Koruyucu ve Destekleyici Tedbir Kararlarının Uygulanması Hakkında Yönetmelik kapsamında, tedbiri kararını veren mahkeme tarafından üçer aylık aralıklarla incelenmekte ve gerekli değerlendirmeler yapılmaktadır.

Kendisine danışmanlık tedbiri uygulaması tebliğ edilen görevli, görev tebliğ edildiğinden itibaren on gün içerisinde uygulama planını mahkeme veya çocuk hâkimine sunmakla yükümlüdür (ÇKKY, m. 18/1). Belirtilen süre içerisinde aile veya çocuğa ulaşılamaması ve danışmanlık tedbiri hizmetlerini başlatamaması durumunda çocuğun yüksek yararı gözetilerek ivedi bir şekilde resmi yazışma kurallarına uygun olarak tedbir kararını alan mahkemeden çocuk ve aileye ilişkin adres ve iletişim bilgilerinin tespiti istenir.

Bakanlığımız, çocuk koruma hizmetlerinin etkinliğini artırmak amacıyla barolar ve sivil toplum kuruluşları ile iş birliği içinde çalışmakta olup, bu kapsamda suça sürüklenen çocuklara hukuki destek sağlanması, adli süreçlerde çocuk dostu uygulamaların geliştirilmesi, psikososyal destek hizmetlerinin güçlendirilmesi, eğitim ve farkındalık faaliyetlerinin yürütülmesi, alternatif çözüm mekanizmalarının desteklenmesi ve koruyucu-önleyici çalışmaların yaygınlaştırılması gibi alanlarda ortak projeler, protokoller ve koordinasyon faaliyetleri yürütülmektedir. İhtiyaç duyulması halinde resmi yazışma yoluyla gizlilik ve kişisel verilerin korunması kapsamında bilgi paylaşımı yapılabilmektedir.

Bakanlığımız bünyesinde çocuklarla doğrudan çalışan personele yönelik olarak travma farkındalığı, çocuklarla etkili iletişim, çocuk hakları, çocuk koruma mevzuatı ve çocuk dostu yaklaşım konularında hizmet içi eğitimler düzenli olarak gerçekleştirilmekte olup, bu eğitimler personelin mesleki yeterliliğini artırmayı, çocuğun psikososyal ihtiyaçlarına duyarlı ve hak temelli hizmet sunumunu güçlendirmeyi amaçlamaktadır.

Ayrıca, "Çocuk Koruma Hizmetlerinde Karar Destek Mekanizmalarının Güçlendirilmesi Projesi " kapsamında risk altındaki çocukların ilk kabul ve değerlendirme süreçlerine ilişkin mevcut durum analizinin gerçekleştirilmesi, ülkelerin çocuk koruma sistemleri ve karar destek mekanizmalarının incelenmesi ve elde edilen bilgiler doğrultusunda "Çocuk Koruma Alanında Çalışan Meslek Elemanları için Değerlendirme Çerçevesi Rehberi" hazırlanmıştır. Söz konusu rehberin 81 ilde yaygınlaştırılması kapsamında çocuk koruma alanında sosyal inceleme raporu hazırlama, personelin mesleki bilgi ve becerilerinin güçlendirilmesi amacıyla Bakanlığımız personeli arasından seçilen ve üç aşamalı eğitime tabi tutularak eğitici olarak yetiştirilen eğiticiler tarafından mesleki personellere yönelik eğitimler verilmektedir.

Ek olarak Danışmanlık tedbiri uygulayan personelin mesleki bilgi ve becerilerinin güçlendirilmesine yönelik olarak Milli Eğitim Bakanlığı ile iş birliği içinde Danışmanlık Tedbiri Uygulamaları E| Kitabı güncellenmiş ve eğitici eğitimlerine başlanmıştır. Bu kapsamda oluşturulan eğitim programının 2026 yılı içerisinde 81 ilde yaygınlaştırılması planlanmaktadır. Bu çalışmalar, saha personelinin mesleki kapasitesini artırmaya yönelik kurumsal bir destek mekanizması işlevi görmekte olup, danışmanlık tedbiri uygulayıcılarının standartlara uygun, güncel bilgi ve yöntemlerle çalışmasını hedeflemektedir.

Çocuk koruma hizmetlerinin güçlendirilmesine ilişkin önümüzdeki dönemdeki çalışmalar, 2023-2028 Çocuk Hakları Strateji Belgesi ve Eylem Planı, Bakanlığımız 2024-2028 Stratejik Planı ile Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Vizyon Belgesi ve Eylem Planı (2024- 2028) çerçevesinde tanımlanan hedefler doğrultusunda yürütülecektir.

Öte yandan, Bakanlığımız ve İl Müdürlükleri tarafından kurum bakımından yararlanan çocuklarla birebir çalışan meslek ve bakım personeline yönelik mesleki gelişimlerini destekleyici eğitimler düzenlenmektedir. 2025 yılı içerisinde 81 il müdürlüğümüze bağlı çocuk kuruluşlarında görev yapan yaklaşık 9.000 meslek ve bakım personeline yönelik eğitim programı uygulanmıştır.

Bunun yanı sıra çocuk alanında görev yapan personele yönelik Çocuk Koruma Alanında Karar Destek Mekanizmalarının Güçlendirilmesi Eğitimleri, etkili iletişim ve sunum, çocukla görüşme tekniklerinin ve vaka çalışmalarının yer aldığı kişisel gelişimi de destekleyici kapsamlı eğitim programları personelimize yönelik yapılmaktadır.

Bakanlığımız Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğüne bağlı çocuk kuruluşlarında çalışan sosyal çalışmacı (sosyal hizmet uzmanı) unvanında 617 personel görev yapmaktadır.

Bakanlığımız görevleri 10/07/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan I sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin "Görev" başlıklı 65 inci maddesinde sayılmıştır.

Bunun yanı sıra, 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanunun "Harçlar ve masraflardan, vergilerden muafiyet ve davaya katılma başlıklı" 20 nci maddesi;

(1) Bu Kanun kapsamındaki başvurular ile verilen kararların icra ve infazı için yapılan işlemlerden yargılama giderleri, harç, posta gideri ve benzeri hiçbir ad altında masraf alınmaz. Bu Kanunun 17 nci maddesi uyarınca yapılan ödemeler gelir vergisi ile veraset ve intikal vergisinden, bu ödemeler için düzenlenen kâğıtlar ise damga vergisinden müstesnadır.

(2) Bakanlık, gerekli görmesi hâlinde kadın, çocuk ve aile bireylerine yönelik olarak uygulanan şiddet veya şiddet tehlikesi dolayısıyla açılan idari, cezai, hukuki her tür davaya ve çekişmesiz yargıya katılabilir." hükmü uyarınca kadın, çocuk ve aile bireylerine yönelik olarak uygulanan istismar, şiddet ve şiddet tehlikesi dolayısıyla açılan davalara, her ne surette haberdar olunduğuna bakılmaksızın katılmaya, yargılamanın her aşamasında takibe ve anılan Kanun hükümlerince gerekli yasal işlemleri yapmaya devam edilmektedir.

Ayrıca, detaylı olarak sosyal inceleme raporu hazırlanarak Bakanlığımız hizmet modellerinden faydalandırma durumu da değerlendirilmekte, 6284 sayılı Kanun ve 5395 sayılı Kanun kapsamında derhal koruyucu ve önleyici tedbirler alınmakta, mağdurlara yönelik psikososyal destek ivedilikle sağlanmaktadır.

Bakanlığımız merkez ve il müdürlüklerinde görev yapmakta olan Avukatların görev alanları ise, 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname ile Genel Müdürlüğümüz Teşkilatı, Çalışma Usul ve Esasları ile Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri gereği Bakanlığımız aleyhine açılan ya da Bakanlığımızca açılan davalar ve icrai işlemlerde Bakanlığımızı temsil ederek her türlü yasal işlemleri yasal süresi içerisinde yerine getirmekle görevli bulunmaktadırlar.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereği, Bakanlığımıza ait yetki ve görevler kapsamında gerçekleştirilen iş ve işlemler hukuk müşavirlerimiz ve avukatlarımız aracılığıyla yürütülmektedir.

Söz konusu soru önergesinde yer alan koruyucu ve önleyici tedbir kararlarına ilişkin istatistiki veriler Adalet Bakanlığınca tutulduğundan verilerin ilgili Bakanlıktan talep edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan