Okullarda akran zorbalığının önlenmesine ilişkin

Tİ 36434 - 3643"

b) 19/11/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1737875 sayılı yazınız. Ev ea?

c) 20/11/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1738383 sayılı yazınız.

ç) 27/11/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1746655 sayılı yazınız. 126631- 1692

Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç)'de kayıtlı yazıyla iletilen Şanlıurfa Milletvekili Mahmut TANAL'ın 7/33982, Bursa Milletvekili Kayıhan PALA"nın 7/36369, Artvin Milletvekili Uğur BAYRAKTUTAN'ın 7/36370, Amasya Milletvekili Reşat KARAGÖZ"'ün 7/36491, Antalya Milletvekili Aykut KAYA'nın 7/36492, İstanbul Milletvekili M. Satuk Buğra KAVUNCU'nun 7136494, Hatay Milletvekili Nermin YILDIRIM KARA'nın 7/36495, İstanbul Milletvekili Çiçek OTLU'nun 7/36496, Konya Milletvekili Barış BEKTAŞ'ın 7/36685, Hakkari Milletvekili Öznur BARTİN"in 7/36687, Diyarbakır Milletvekili Ceylan AKÇA CUPOLO'nun 7136691 ile Mersin Milletvekili Perihan KOCA'nın 7/36692 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.

Milli Eğitim Bakanı Ek: Bilgi (32 Sayfa)

Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr Faks: (0312)418 7539

Fr GE MİD PS , a > N > / ği N " MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 100 EĞİTİMİN e *; .. aşi 5 YUZYILI ç a Strateji Geliştirme Başkanlığı O"

7/36779 Ge 45 YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ

Bakanlığımıza bağlı okul ve kurumlarımızdaki rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri kapsamında yapılan çalışmalar; eğitim kurumunun tür, kademe, özellikleri ile öğrencilerin ihtiyaçları, gelişim dönemi özellikleri ve risk altındaki öğrenciler dikkate alınarak ortak bir anlayış ve iş birliği içerisinde yapılmaktadır. Çalışmalara ilişkin konu başlıkları rehberlik hizmetleri sunum sistemi içerisinde yer almaktadır.

Okullarımızda eğitim gören tüm kademelerdeki öğrencilere yönelik akran zorbalığı farkındalık programları hazırlanmış, öğretmen ve velilere yönelik bilgilendirici sunum, afiş ve broşür içerikleri oluşturulmuştur. Akran zorbalığı yapan ve akran zorbalığına maruz kalan öğrencilere yönelik ise ayrı ayrı ve her kademeye özgü (okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve lise) akran zorbalığı ile baş etme becerilerinin geliştirilmesine yönelik psikoeğitim programları hazırlanmıştır. Okul öncesi ve ilkokul kademelerindeki öğrencilerin akran zorbalığı konusunda farkındalık kazanmalarını sağlamak amacıyla hikâye kitapları da hazırlanmıştır. Bu doğrultuda okul rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri kapsamında, zorbalık ve şiddetin önlenmesi amacıyla öğretmen, veli ve öğrencilere yönelik çalışmalar yürütülmektedir.

Öte yandan şiddet aktarımının önlenmesi ve özellikle olumsuz yaşantıların oluşmasını engellemeye yönelik Bakanlığımızca 26.08.2024 tarih ve 2024/56 sayılı "Okullarda Şiddetin Önlenmesi Genelgesi" çıkarılmıştır. Bu Genelge doğrultusunda öğrencilerimizle şiddeti önleme ile ilgili çalışmalar yürütülmektedir.

Okullarda görevli psikolojik danışman/rehber öğretmenler öğrencileri arasındaki şiddet olaylarını engelleme kapsamında çalışmalar yürütmektedir. Bu kapsamda; şiddete maruz kalan öğrenci ve gençlerimizin hangi yetkili mercilere başvurabileceği konusunda bilgilendirme, rehberlik ders saatleri içerisinde öfke ve kontrolü konularında bilgilendirme çalışmaları, zararlı alışkanlıklar, risklerden korunma, şiddet ve saldırganlığın nedeni, öfke kontrolü, iletişim, stresle başa çıkma yöntemlerini kavrama ve sorun çözme becerileri kazandırma gibi konularda öğrencilere bilgilendirici çalışmalar yapmaktadır.

Ayrıca siber zorbalık farkındalık programı ile öğrencilerin teknolojinin olumlu ve olumsuz özelliklerini ayırt etmeleri, siber zorbalık kavramını tanımaları ve siber zorbalık davranışları hakkında bilgilenmeleri amaçlanmaktadır. Böylece öğrencilerin, siber zorbalığın duygu, düşünce, akademik başarı, arkadaşlık ve aile ilişkileri üzerindeki etkilerini öğrenmesi ve buna uygun davranışlar geliştirmesi hedeflenmektedir. Psikoeğitim programları ile öğrencilerin çevrim içi ortamda herhangi birine zarar vermeme, mağdur olmama ve çevrim içi ortamda yaşananların farkında olmaları amaçlanmaktadır.

Programda, "siber zorbalık olaylarını tanıma", "siber zorbalık olayları", "siber zorbalık araçları ve uygulamaları", "siber zorbalığın etkileri", "siber zorbalıkla baş etme stratejileri", "siber zorbalık örnek olay analizi", "siber zorbalığa karşı durma" konularında öğrencilerin gelişim özelliklerine göre etkinlikler yer almaktadır.

Siber zorbalık konusunda ailelerin ve öğretmenlerin farkındalık kazanmaları için hazırlanan sunum ve broşürlerde ise siber zorbalık konusunda bilgiler yer almakta olup siber zorbalığa maruz kalma ihtimali bulunan çocuklardaki davranış değişimleri fark etmelerini sağlayacak bilgiler bulunmaktadır.

N A ; 2 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 190 EĞİTİMİN ALE" Ti içti 5 YUZYILI va Ev " Strateji Geliştirme Başkanlığı ho

Bakanlığımız tarafından ayrıca ilkokul öğrencilerinin siber zorbalığa karşı bilinçlenmelerini artırmak amacıyla "İkizlerin Hikâyesi" ve "Kahramanın Maceraları" isimli hikâye kitapları hazırlanmıştır.

Okul/kurumlarda görev yapan rehber öğretmen/psikolojik danışmanlarımız; hazırlanan broşürler, afişler ve eğitim materyalleri ile siber zorbalığa karşı farkındalık ve baş etme psikoeğitim programlarından yararlanarak öğrenci, öğretmen ve ailelere yönelik çalışmalar yürütmektedir.

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli öğretim programlarında Erdem-Değer-Eylem çerçevesi kapsamında adalet, saygı ve sorumluk bilincini geliştirmek için tasarlanan ve öğretim programları ile kitaplara entegre edilen sevgi, dostluk, yardımseverlik, dürüstlük, duyarlılık, merhamet, sabır, mütevazilik, mahremiyet gibi değerlerin erdemli insan profili ile birleştirilerek öğrencilere akran zorbalığını önlemeye yönelik duygusal ve davranışsal becerilerin kazandırılması hedeflenmiştir. Ayrıca empati, sorumluluk, güven gibi sosyal eğilimler ile iletişim, iş birliği, sosyal farkındalık, uyum gibi sosyal duygusal öğrenme becerileri de yine aynı amaçla öğretim programları ve ders kitaplarında yerini almıştır.

Ortaöğretim Genel Müdürlüğü tarafından, öğrencilerde akran zorbalığına ilişkin farkındalık oluşturmak ve olası şiddet ile zorbalık davranışlarını önlemek amacıyla çeşitli eğitim materyalleri ve etkinlikler hazırlanmakta ve uygulanmaktadır.

Bu kapsamda OGM Materyal internet sitesinde "Veli Rehber Kitabı—I" hazırlanarak yayımlanmıştır. Söz konusu kitapta "Akran Zorbalığı" başlığı altında velilere yönelik farkındalık oluşturan bilgiler, ebeveyn rehberliği önerileri ve zorbalıkla baş etme yöntemlerine yer verilmiştir. Yayımlanan bu rehber kitap ile yalnızca öğrenciler değil, veliler de sürece aktif biçimde dâhil edilmiş; çocukların sosyal-duygusal gelişimlerini bütüncül bir yaklaşımla desteklemeye yönelik akademik bilgi ve tecrübelere erişim imkânı sağlanmıştır.

Ayrıca 2026 yılı çalışma planları kapsamında, öğrenciler için akran zorbalığını konu alan eğitici videolar ve PDF formatında bilgilendirici materyaller hazırlanacaktır. Bu içerikler; öğrencilerin zorbalık davranışlarını tanımasına, empati becerilerini geliştirmesine, güvenli iletişim becerileri kazanmasına ve zorbalıktan korunma yollarını öğrenmesine katkı sağlayacak şekilde tasarlanmaktadır. Hazırlık çalışmaları bu doğrultuda devam etmektedir.

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli öğretim programlarında Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Alan Becerileri kapsamında Dijital Güvenlik Önlemleri Alma Becerisi bulunmaktadır. Bu beceri dijital ortamların güvenliğini sağlamak ve siber tehditlere karşı etkili bir koruma oluşturmak için gerekli yeterlikleri ve süreçleri ifade eder. Dijital ortamlarda risklerin belirlenmesini, dijital güvenlik önlemlerinin uygulanmasını ve sürekli olarak güncellenmesini ve böylelikle dijital ortamda verinin korunmasını sağlar. A yrıca siber uzayda saldırı ve savunma stratejileri geliştirilmesi, dijital ortamda güvenlik açıklarının belirlenerek tehdit analizinin yapılması ve etkili savunma yöntemlerinin belirlenmesi süreçlerinden oluşur. Bu süreçler, dijital varlıkların korunmasını ve bilgi güvenliği risklerinin minimize edilmesini sağlar. Dijital güvenlik önlemleri alma becerisi "dijital güvenlik önlemlerini yönetme", "dijital güvenlik önlemlerini uygulama" ve "siber saldırılara karşı savunma stratejilerini kullanma" bütünleşik becerilerinden oluşmaktadır.

Ayrıca Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli öğretim programlarında Erdem Değer Eylem çerçevesi kapsamında mahremiyet değeri ile kendisinin, ailesinin ve başkalarının kişisel alanını ve bilgilerini koruması; başkalarının özgürlüklerini ihlal etmemesi, kişisel sınırlarına saygı duymayı ve milli ve manevi değerlerde mahremiyetin sınırlarını koruması üzerinde durularak öğrencilerde siber zorbalığı önlemeye yönelik duygusal ve davranışsal becerilerin kazandırılması hedeflenmiştir.

İk Ka, T.C.

İki MRT a Ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00) EĞİTİMİN eN j Strateji Geliştirme Başkanlığı ho YüzYıLı

TYMM Türkçe, Hayat Bilgisi, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım, Sosyal Bilgiler, İnsan Hakları Vatandaşlık ve Demokrasi dersi vb. derslerin öğretim programlarında; öğrencilerin akran baskısı, yüz yüze ve çevrim içi ortamlarda kişisel alan ihlali gibi güvenlik tehditlerini fark etmeleri, güvenliğini tehdit eden bir kişi ya da durumdan uzaklaşma, yüksek sesle yardım isteme, ailesine ya da güvendiği bir yetişkine haber verme gibi davranışları öğrenmeleri ve bu konularda bilinç oluşturulmasını amaçlayan öğrenme çıktılarına yer verilmiştir. Bilişim Teknolojileri ve Yazılım dersi öğretim programı akran zorbalığını önlemeye yönelik farkındalık, empati ve güvenli dijital davranış becerilerini bütüncül biçimde desteklemektedir. Programda (o öğrencilerin, Oakran zorbalığının dijital (ortamlardaki (o yansımalarını tanımlayabilmeleri, etik dışı davranışları analiz edebilmeleri ve çözüm önerileri geliştirebilmeleri hedeflenmiştir. Bu amaçla senaryo temelli drama etkinlikleri, dijital afiş hazırlama ve rol oynama çalışmalarıyla öğrencilerde empati, öz farkındalık ve sorumlu karar verme becerileri geliştirilmektedir.

Siber zorbalık ve dijital güvenlik konularını yalnızca bilgilendirme düzeyinde değil, uygulamalı öğrenme yaşantıları yoluyla ele almaktadır. Öğrencilerin güçlü şifre oluşturma, kişisel veri gizliliği sağlama, etik dışı çevrim içi davranışları tartışma ve çözüm yolları üretme gibi etkinliklerle farkındalık kazanmaları sağlanmaktadır. Programda "Dijital Vatandaşlık" ve "Bilişim Etiği" temaları altında siber güvenlik, fikri mülkiyet ve çevrim içi etik kurallar konuları bütüncül bir yapıda öğretilmektedir. Ayrıca BTK Bilgi İhbar Merkezi ve okul rehberlik servisleri gibi güvenli başvuru kanallarının tanıtımı da öğrenme çıktıları arasında yer almaktadır. Akran zorbalığı, siber zorbalık ve dijital güvenlik konuları; Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'ne uygun olarak hazırlanan tüm zorunlu ve seçmeli derslerin öğretim programlarında disiplinler arası bir anlayışla ele alınmaktadır.