6 Şubat 2023 tarihli depremlerin Gaziantep'te tarım ve hayvancılığa verdiği zarara ilişkin
Kaynak göster
Melih Meriç (CHP), 7 Kasım 2025 tarihinde 7/36402 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 171 gün sonra, 27 Nisan 2026).
Melih Meriç (CHP, Gaziantep). “6 Şubat 2023 tarihli depremlerin Gaziantep'te tarım ve hayvancılığa verdiği zarara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/36402, 7 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36402-6-subat-2023-tarihli-depremlerin-gaziantep-te-tarim-ve-hayvanciliga-verdigi-zarara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7b98133d-ff45-44aa-a272-019a71bc88f3
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 171 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından yanıtlanmasını Anayasanın 98 ve İçtüzüğün 99 uncu maddeleri gereğince talep ederim.
Melih MERİÇ Gaziantep Milletvekili
6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen ve 11 ilimizi etkileyen deprem felaketi, ülkemizin en önemli tarım, hayvancılık ve ticaret merkezlerinden biri olan Gaziantep başta olmak üzere, ülke ekonomimizi derinden sarsmıştır. Özellikle Nurdağı ve İslâhiye gibi ilçelerde stratejik tarımsal üretimin, maruz kaldığı ağır hasar ve verim kaybının yanı sıra AKP Hükümetlerinin tarım politikasındaki stratejik hataları ve ithale dayanan tarım politikası tarımsal gıdalara ulaşmada krizi derinleşmiştir.
Hem uygulanan yanlış tarım politikaları hem de depremin tarım ve hayvancılıkta yarattığı ağır hasar ve bu hasar sonucunda yapılan çalışmalar, alınan tedbirler hakkında aşağıdaki soruların cevaplandırılması kamuoyu adına hayati önem taşımaktadır.
SORULAR
Gaziantep'in Nurdağı ve İslâhiye ilçeleri başta olmak üzere, depremden etkilenen tüm ilçelerde sulama kanallarında meydana gelen hasarın boyutu nedir? Bu hasarın zeytin, Antep fıstığı, üzüm ve buğday gibi stratejik ürünlerde yol açtığı verim kaybı yüzde kaç oranındadır?
Deprem nedeniyle oluşan hasar için günümüze kadar yapılan çalışmalar ve alınan tedbirler nelerdir?
Gaziantep'te tarımsal üretimde kullanılan traktör, biçerdöver vb. tarım makinelerin kaçında fiziksel hasar oluşmuştur? Çiftçilere bu konuda ne tür destekler sağlanmıştır?
Artan maliyetler (mazot, gübre, yem) ve azalan gelir karşısında son beş yılda Gaziantep'te üretimden çekilen çiftçi sayısı ne kadardır?
Gaziantep'te tarım sektöründe son beş yılda yaşanan iş gücü kaybı ve istihdam azalması ne düzeydedir?
Gaziantep'te son beş yılda ne kadarlık ekili ve dikili alanda azalma yaşanmıştır?
Gaziantep'te deprem nedeniyle kaç ahır, ağılda fiziksel hasar meydana gelmiştir? Günümüze kadar bu hasarların telafisi yönünde ne tür çalışmalar yapılmıştır?
Gaziantep'te son beş yılda küçük ve büyükbaş kaç hayvan üreticisi üretimden çekilmiştir? Bu çekilme nedeniyle canlı hayvan üretiminde ne kadar azalma yaşanıştır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremlerde, Gaziantep il sınırları içerisinde yer alan sulama kanallarında, işlevini gerçekleştiremeyecek durumda olan tesis tespit edilmemiştir. Sulama tesislerinde oluşan hasarlar, bakım ve onarım kapsamında, İslâhiye ilçesinde çiftçilere ait su kuyularında oluşan çökme ve hasarlar ise 2023 yılı içerisinde onarılmıştır.
Bitkisel üretim destekleri kapsamında, depremde zarar gören çiftçilere ve üreticilere yönelik olarak Bakanlığımız tarafından 2024 yılında 13,7 milyar TL, 2025 yılında ise 5,8 milyar TL ödeme yapılmıştır. 2025 yılı destekleme ödemeleri devam etmektedir.
Organik Tarımın ve İyi Tarım Uygulamalarının Yaygınlaştırılması ve Kontrolü Projeleri kapsamında deprem bölgesi illerine 2024 yılında 9,7 milyon TL ve 2025 yılında 10,4 milyon TL ödenek gönderilmiştir.
Bitkisel Üretimin Geliştirilmesi Projesi çatısı altında Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi Projesi (TAKE) uygulanmaktadır. TAKE Projesi kapsamında deprem illerine 2023 yılında 142 milyon TL, 2024 yılında 200 milyon TL kaynak tahsis edilmiştir. 2025 yılında ise 261 milyon TL kaynak ayrılmıştır. Ayrıca proje kapsamda Gaziantep iline 2023 yılında 8.133.726 TL, 2024 yılında 11.879.969 TL ve 2025 yılında 19.090.000 TL kaynak tahsis edilmiştir.
Depremden dolayı evleri, ahırları ve ağılları zarar gören çiftçilerimizin ihtiyaçlarının karşılanması ayrıca sürdürülebilir bir hayvancılık yapılabilmesi, merada hayvancılık yapan çiftçilerimizin refahı ve mevcut işlerini devam ettirebilmeleri ile hayvanların refahını artırmak amacıyla Çayır Mera Islah ve Amenajman Projeleri kapsamında; toplam 1 milyon 739 bin dekar mera alanı olan 271 köy/mahallede 51 milyon TL bütçe ile merada hayvancılık yapan çiftçilerin çoban çadırı, hayvan çadırı, yemlik, sıvat ve çoban çantası ihtiyaçlarının karşılanması için Çayır Mera Islah ve Amenajman Projeleri uygulanmıştır.
Depremler nedeniyle "Çayır Mera Alanlarının Islahı ve Meraya Dayalı Hayvancılık Faaliyetlerine Sosyal Desteklerin Sağlanması Projesi" 51 milyon dolar bütçeli olarak depremden etkilenen 11 il ve deprem illerinin yaylak ve kışlak olarak kullandığı mera alanları olan Sivas, Kayseri, Erzincan ve Mardin illeri dahil olmak üzere toplam 15 ilde uygulanmaya başlanmıştır.
Depremler nedeniyle zarar gören ve afet bölgesi ilan edilen illerde tarımsal üretimin canlanması, sürdürülebilir hale getirilmesi, güvenilir ürün temini ve pazarlamasına katkı sağlamak amacıyla Küresel Çevre Fonu (GEF)'na sunulan "Türkiye'de Depremden Etkilenen Bölgede Tarımsal Ekosistemleri İyileştirmek için İyi Tarım Uygulamalarının Entegre Edilmesi" (Integrating Good Agricultural Practises to Ameliorate Agricultural Ecosystems In Earthguake-Affected Region In Türkiye) projesi kabul edilmiş olup 1.800.000 dolar bütçe ile uygulamaya başlanacaktır.
AB Katılım Öncesi Yardım Aracı II. Dönemi (IPA III) "Yeşil Mutabakat Kapsamında Organik Tarım Sisteminin Güçlendirilerek Bütünlüğün Sağlanması ve Rekabetçi Değer Zincirlerinin Kurulması" projesi kabul edilmiş olup projede deprem illerine yönelik olarak da tarımsal üretimde sürdürülebilirlik ve organik tarım ile ilgili uygulamalar gerçekleştirilecektir.
Depremler nedeniyle genel hayata etkili afet bölgesi ilan edilen yerlerde, arılı kovan, büyükbaş, küçükbaş ve kanatlı hayvan yetiştiricilerine, bulundukları bölgelerde hayvancılık faaliyetlerinin devamlılığını sağlamak, verimliliği artırmak ve hayvan sağlığı ile refahını temin etmek TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı amacıyla, canlı hayvan ve besleme amaçlı şeker yardımı yapılmıştır.
Bu kapsamda depremden etkilenen Gaziantep ilimiz; büyükbaş, küçükbaş ve kanatlı hayvan yetiştiricilerine canlı hayvan ile arı yetiştiricilerine besleme amaçlı şeker dağıtımı şeklinde ve canlı hayvan için yaklaşık 75 milyon TL desteklenmiştir.
Gaziantep ilinde 06.02.2023-31.12.2023 tarihleri arasında Hayvancılık Bilgi Sistemi içinde yer alan TÜRK VET veri tabanına kayıtlı yetiştiricilere, sisteme kayıtlı hayvan sayılarını aşmamak ve üst sınırı Bakanlığımızca belirlenmek üzere toplam 124.725.400 TL yem desteği ödenmiştir.
Deprem illerinde Dünya Bankası finansmanı ile uygulanan Türkiye'nin Depremden Etkilenen İllerinde Tarım Sektörünün İyileştirilmesi Projesi (TARDİP) kapsamında Mekanizasyona Erişimin İyileştirilmesi için Ortak Makine Parkı ve Kullanımı projesi ile 11 ilde Ortak Makine Parkı kurulacaktır.
Depremin yıkıcı etkisi ile tarım makinaları kaybolan, hasar gören, tahrip olan ve çalışamaz duruma gelen üreticilerin, tarımsal faaliyetlerinin ve üretimin devam edebilmesi adına makine ihtiyaçlarının karşılanması, bilinçli kullanım ile üretimde verimliliğin artması için "Ortak Makine Parkı ve Kullanımı" modelinin teşvik edilmesi amaçlanmaktadır.
Gaziantep ilinde; e 2021 yılında 33.775 olan Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKSY'ne kayıtlı çiftçi sayısı "640,3 artarak 2025 yılında 47.376'ya ulaşmıştır.
" 2021 yılında 2.529.840 dekar olan ÇKS'ye kayıtlı tarım alanı "011,5 artarak 2025 yılında 2.819.950 dekara ulaşmıştır.
Yıl ve il bazında hayvan sayılarına ilişkin veriler düzenli olarak TÜİK'in kurumsal internet sayfasında kamuoyunun bilgisine sunulmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan