İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/36515 GEÇ CEVAPLANDI · 99 GÜN

Van'ın Gürpınar ilçesinde bulunan Şamran Kanalı'na su verilmemesine ilişkin

Kaynak göster

Mustafa Bilici (Yeni Yol), 12 Kasım 2025 tarihinde 7/36515 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 99 gün sonra, 19 Şubat 2026).

Mustafa Bilici (Yeni Yol, İzmir). “Van'ın Gürpınar ilçesinde bulunan Şamran Kanalı'na su verilmemesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/36515, 12 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36515-van-in-gurpinar-ilcesinde-bulunan-samran-kanali-na-su-verilmemesine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a738c747-1999-44cb-a12f-019a7d0a244b

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 99 gün. Tarihler TBMM kaydından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Anayasanın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96. Maddesi gereğince aşağığ aki

WA Mustâfa BİLİCİ

Van'ın Gürpınar ilçesindeki Başbulak kaynağından doğup Kırk Değirmenler bölgesinden geçerek eski Van yerleşimine ve çevre tarım alanlarına hayat veren Şamran Kanalı, bölgenin binlerce yıllık su medeniyetinin ürünü olmasının yanı sıra, günümüzde de tarımsal sulama açısından stratejik öneme sahip bir su hattı olarak görülmektedir. Kırk Değirmenler ve Şamran Kanalını Koruma ve Yaşatma Derneği Başkanı Erdem Güngör ile Van Gölü Aktivistleri tarafından yapılan açıklamalarda; Şamran Kanalı'nın bugün neredeyse tamamen susuz bırakıldığı, kanal boyunca su akışının kesilmesi nedeniyle hem tarım arazilerinin hem de Kırk Değirmenler gibi tarihsel üretim alanlarının ciddi biçimde etkilendiği ifade edilmektedir.

Bu bilgilendirme ışığında:

SORULAR

  1. Şamran Kanalı, Bakanlığınız ve DSİ kayıtlarında güncel olarak hangi statüde yer almaktadır? Kanalın tarımsal sulama şebekesi içindeki yeri, kapasitesi ve resmi kullanım amacı nedir? Son 20 yıl içinde Şamran Kanalı'na ilişkin yapılmış projeler, rehabilitasyon çalışmaları veya plan değişiklikleri nelerdir?

  2. Dernek ve yöre halkı tarafından dile getirilen, Şamran Kanalı'nda su akışının uzun süredir ciddi ölçüde azaldığı veya bazı kesimlerde tamamen durduğu iddiaları hakkında Bakanlığınızın veya DSİ 17. Bölge Müdürlüğü'nün hazırladığı herhangi bir inceleme raporu, etüt veya değerlendirme bulunmakta mıdır? Varsa bu çalışmalarda hangi tespitlere yer verilmiştir?

  3. Kaçak kullanımın yoğun olduğu belirtildiği eski su hatlarına su verilmeye devam edilirken, Şamran Kanalı güzergahındaki tarım arazilerinin sulama suyu bakımından mağdur edildiği iddiası doğru mudur? Eski hatlara su verilmesinin hukuki dayanağı nedir? Bu hatların ıslahı, kapatılması veya su yönetiminin yeniden düzenlenmesine ilişkin yürütülen bir çalışma bulunmakta mıdır?

  4. Şamran Kanalı boyunca sulanan tarım arazilerinin son 10 yılda alan, ürün desenindeki değişim ve verimlilik açısından nasıl bir seyir izlediğine dair Bakanlığınızın elinde güncel veri ve analizler var mıdır? Su kesintileri ile tarımsal verim kayıpları arasında doğrudan bir ilişki tespit edilmiş midir?

  5. Van Gölü havzasında, özellikle Gürpınar, Edremit ve çevresinde tarımsal sulama ihtiyacı ile içme suyu, sanayi ve diğer kullanımlar arasındaki dengeyi sağlamak için hazırlanmış güncel bir havza bazlı su tahsis planı var mıdır? Bu plan Şamran Kanalı'nı ve bağlı tarımsal sulama alanlarını nasıl konumlandırmaktadır?

  6. Başbulak kaynağı, Kırk Değirmenler bölgesi ve Şamran Kanalı'nın hem tarımsal üretim hem de kültürel miras açısından taşıdığı önem gözetilerek; suyun kaynağından Van'a kadar yeniden canlandırılması, modern sulama teknikleriyle desteklenmesi ve kaçak kullanımla etkin mücadele edilmesi için Bakanlığınızın hazırladığı somut bir proje, yatırım programı veya eylem planı var mıdır?

  7. Kırk Değirmenler ve Şamran Kanalını Koruma ve Yaşatma Derneği ile Van Gölü Aktivistleri'nin bu konudaki uyarı ve önerileri, DSİ ve il tarım müdürlükleri nezdinde dikkate alınmakta mıdır? Bu sivil girişimlerle düzenli istişare, ortak çalışma veya veri paylaşımına dayalı bir mekanizma kurulması yönünde bir adım atılmış mıdır?

    E-mail : mustafa.bilici((tbmm.gov.tr

    Adres : TBMM Hakla İlişkiler Binası 2. Kat F Koridor Oda No: 224 06543-ANKARA

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·

Urartular döneminde sulama amaçlı inşa edilen ve Van ili merkez ve ilçelerini kapsayacak şekilde 51 km olarak bilinen Şamran Kanalı'nın membadan itibaren 18 km'lik kısmı fiziki olarak varlığını muhafaza etmektedir.

Şamran Kanalı, Köprüler (Gem) Regülatörü ile Engil Hidroelektrik Santrali (HES) arasındaki kısımda sulama alanlarına aktif olarak hizmet vermekte olup kanalın tamamında gerekli bakım onarım ve temizlik çalışmaları rutin olarak yapılmaktadır.

Şamran Kanalı'nın ana kaynağı Bejingir (Akbulak) su kaynaklarıdır. Şamran Kanalı'na gelen suların membaında, Van içme suyu tahsisleri, su ürünleri yetiştiriciliği tahsisleri ve Beyarkı Sulaması bulunmaktadır.

Küresel iklim değişikliğine bağlı olarak yağış rejiminin değişmesi ve buharlaşmanın artmasıyla birlikte kaynağın su potansiyeli azalmıştır. Bejingir su kaynağında sürekli su ölçümü yapılmaktadır.

Bejingir (Başbulak) kaynağından, Van ili merkez ilçeleri (Edremit, İpekyolu, Tuşba) ile Gürpınar ve Gevaş ilçelerinin içme suyu, eski içme suyu hattı ile Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü tarafından 2012 yılında tamamlanarak hizmete alınan ve Van Su ve Kanalizasyon İdaresi (VASKİ) Genel Müdürlüğü tarafından işletilen yeni içme suyu hattı ile su verilmektedir.

Bakım onarım çalışmaları, kayıp kaçakların önlenmesi ve hatların kapatılması için söz konusu projeler ve düzenlemeler yapılmaktadır. Eski içme suyu hattı DSİ görev yetki ve sorumluluk alanında bulunmamakta olup VASKİ'nin sorumluluğundadır.

Van Gölü Havzası, Gürpınar, Edremit ve çevresinde DSİ projeleri arasında, işletmede olan Van Gürpınar-Gevaş Sulaması açık trapez kanal sulama sistemi yer almaktadır. Ancak iklim değişikliğine bağlı olarak yağışların azalması ve kaynaktaki su miktarının azalmasıyla suyun daha ekonomik kullanılması kapsamında Van Gürpınar Sulaması Yenileme Planlaması ihalesi yapılmış olup çalışmalar devam etmektedir. Bu çalışmalar tamamlandıktan sonra Gürpınar-Gevaş Sulaması kapalı borulu sisteme kavuşacaktır. Böylece açık sulama sisteminde kayıp kaçak ve buharlaşmadan dolayı su kayıplarının önüne geçilecek ve ciddi anlamda su tasarrufu sağlanacaktır.

Çevresel Etki Değerlendirmesi kapsamında tüm kurum ve kuruluşlardan görüş alınarak planlama ve proje çalışmaları yürütülmektedir.

İbrahim YUMAKLIBakan

Metin otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir