Yürürlükten kaldırılan KHK'ların işlemden kaldırılması talebine ilişkin
Kaynak göster
İdris Şahin (Yeni Yol), 5 Kasım 2025 tarihinde 7/36529 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Başkan Numan KURTULMUŞ. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 21 gün sonra, 26 Kasım 2025).
İdris Şahin (Yeni Yol, Ankara). “Yürürlükten kaldırılan KHK'ların işlemden kaldırılması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/36529, 5 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36529-yururlukten-kaldirilan-khk-larin-islemden-kaldirilmasi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ece8bf59-88d6-4589-96db-019a532e1d07
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 21 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Sayın Numan KURTULMUŞ tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu gmaddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
2017 Anayasa değişikliği ile yürütmenin KHK çıkarma yetkisinin kaldırıldığı mâlumunuzdur. Anayasa'nın geçici 2l'inci maddesine göre yürürlükte bulunan KHK'laf yürürlükten kaldırılmadıkça geçerliliğini sürdürecektir. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sisteminden, 63 adet KHK'nın yürürlükte olduğu anlaşılmaktadır. Bunlar kod, bir başka deyişle müstakil düzenleme olarak gözükse de, çoğunun içeriği 703 sayılı KHK ile boşaltılmış, düzenledikleri hususlar Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerine konu edilmiştir. Bu nedenle çoğu KHK yalnızca birkaç maddeden ibaret kalmıştır.
TBMM internet sitesindeki verilere göre ise 273 adet KHK halen komisyonlarda bulunmaktadır. Komisyonlarda görüşülmeyi bekleyen KHK'ların bir kısmı yürürlükten kaldırılmıştır. Bazı KHK'lar ise çerçeve niteliğinde olup diğer kanun veya KHK'larda değişiklik yapmıştır. Geriye kalan KHK'lar ise meri mevzuatta sayısı ve başlığı ile yerini koruyan 63 adet KHK 'dır.
Bu bağlamda;
SORULAR
TBMM Başkanı olarak İçtüzüğün 14"üncü maddesindeki, "TBMM komisyonlarını denetlemek; işlerde birikme olması halinde komisyon başkanı ve üyelerini uyarmak" şeklindeki göreviniz uyarınca, komisyonlarda bekleyen KHK'lar üzerinde bir çalışma yaptırtarak yürürlükten kaldırılmış olanların belirlenmesini ve İçtüzüğün 77'nci maddesinde yer alan, yürürlükten kaldırılan KHK'ların bir raporla Genel Kurula sunularak işlemden kaldırılması hükmünün uygulanmasını sağlayacak mısınız?
Süpürge kanun çalışması yaptırtarak, aynı konudaki KHK'ların içeriklerine göre birleştirilerek komisyonlarda görüşülmesini, akabinde yasalaştırılarak KHK'ların hukuk sistemimizden tümüyle kaldırılmasını sağlayacak adımları atacak mısınız?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Başkan Numan KURTULMUŞ ·
Sayı : Z-43452547-120.07.03- 1947263 06. 1.2025 Konu : Soru Önergesi
Sayın İdris ŞAHİN Ankara Milletvekili
İlgi (O: 05.11.2025 tarihli ve 7/36529 esas numaralı yazılı soru önergeniz.
Yürürlükten kaldırılan KHK'ların işlemden kaldırılması talebine ilişkin ilgi önergenizde yer alan sorularınız ekte cevaplandırılmıştır.
Bilgilerinizi rica ederim.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanvekili
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI
CEVAPLAR:
Cevap 1. ve 2.- Kanun Hükmünde Kararame (KHK) müessesesi, ilk kez 1961 Anayasası'nın 64'üncü maddesinde 20/9/1971 tarihli ve 1488 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle hukuk sistemimize girmiş, 1982 Anayasası'nın 91'inci maddesinde de bu müessese benzer şekilde düzenlenmiştir. 21/1/2017 tarihli ve 6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla Anayasa'nın 91'inci maddesi yürürlükten kaldırılmış ve KHK uygulamasına son verilmiştir. Ancak 6771 sayılı Kanunla düzenlenen Anayasa'nın geçici 21'inci maddesinin (F) bendi ile yürürlükte bulunan KAKYların geçerliliğini sürdüreceği hüküm altına alınmıştır.
Anayasa değişikliğine uyum amacıyla kabul edilen 9/10/2018 tarihli ve 1200 numaralı Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) kararıyla TBMM İçtüzüğü'nün "Yetki kanunları ve kanun hükmünde kararnameler" başlıklı 90*ıncı maddesi başlığıyla birlikte tamamen değiştirilmiştir. Ayrıca İçtüzüğün 77'nci maddesinin üçüncü fıkrasında yürürlükteki KHK'ların durumuyla ilgili "Bir yasama döneminde sonuçlandırılamamış olan yürürlükteki kanun hükmünde kararnameler hükümsüz sayılmaz ve bunlar hakkında kanun teklifleri hakkındaki hükümler uygulanır. Yürürlükten kaldırılan kanun hükmünde kararnameler bir raporla Genel Kurula sunulmadan işlemden kaldırılamaz. " hükmü düzenlenmiştir.
14/5/2023 tarihinde yapılan 28'inci Yasama Dönemi Milletvekili Genel Seçimine kadar ihtisas komisyonlarında bulunan ve hükümsüz sayılmayan 273 KHK, 28'inci Yasama Dönemine intikal etmiştir. Komisyonlarda bulunan söz konusu 273 KHK hakkında kanun teklifleri hakkındaki hükümler uygulanacağından ihtisas komisyonları bu KHK'ları aynen veya değiştirerek kabul veya reddedebilirler; birbirleriyle ilgili gördüklerini birleştirerek görüşebilirler. Ayrıca yürürlükte olmayan KHK'ların ihtisas komisyonlarının Genel Kurula sunacakları bir rapor yoluyla işlemden kaldırılması da İçtüzük açısından mümkündür. İçtüzüğün 26'ncı maddesi komisyonların gündemlerine hâkim olduklarını, kendi başkanlarının yönetiminde çalışacaklarını ve toplantıya çağrılacaklarını, bununla birlikte üyeleri tarafından gündeme alınması teklif edilen işler hakkında da karar verebileceğini hüküm altına almıştır. Dolayısıyla KHK'lar hakkında çalışma ve düzenleme yapma yetki ve görevi ihtisas komisyonlarının uhdesindedir.
Diğer taraftan geçmişte çeşitli örnekleri bulunduğu üzere, uygulanma kabiliyeti kalmamış, başka kanunlarla veya KHK'larla değiştirilmiş veya kaldırılmış, fiilen ve hukuken geçersiz hale gelmiş bir veya birden fazla KHK'nın bir kanun kabul edilmesi yoluyla yürürlükten kaldırılması da mümkündür. Kanun teklif etmeye Anayasanın 88'inci maddesine göre milletvekilleri yetkilidir. Bu doğrultuda milletvekilleri tarafından verilebilecek kanun tekliflerinin, İçtüzükte belirtilen şartları taşıması kaydıyla, Başkanlığımızca ilgili komisyonlara havale edilerek İçtüzükte öngörülen yasama sürecine tabi tutulması mümkündür.