2023 yılında Zonguldak'ta batan bir geminin enkaz kaldırma çalışmalarına ilişkin
CHP
Muhatap:
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum Kaynak göster
Eylem Ertuğ Ertuğrul (CHP), 14 Kasım 2025 tarihinde 7/36551 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 80 gün sonra, 2 Şubat 2026).
Eylem Ertuğ Ertuğrul (CHP, Zonguldak). “2023 yılında Zonguldak'ta batan bir geminin enkaz kaldırma çalışmalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/36551, 14 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36551-2023-yilinda-zonguldak-ta-batan-bir-geminin-enkaz-kaldirma-calismalarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9e1bb101-28d5-45cc-8da2-019a90a834b8
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 80 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan soruların, Çevre ve Şehricilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Murat KURUM tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca cevaplandırılmasını talep ederim.
Zonguldak Milletvekili Milli Savunma Komisyonu Üyesi
Zonguldak ve çevre illerde 19 Kasım 2023 tarihinde etkili olan yoğun sağanak yağışların sel felaketine dönüşmesi sonucunda bölgede can ve mal kayıpları yaşamıştır. Bu yağışlardan en fazla etkilenen Kdz. Ereğli ilçesinde adeta bir felaket senaryosu yaşanmıştır. Zonguldak'ı etkileyen bu ağır hava koşullarında "Kafkametler? isimli kuru yük gemisi, Rusya'nın Temyruk Limanı'ndan aldığı ve İzmir Aliağa Bölge Limanı'na taşıdığı yüküyle birlikte, Karadeniz Ereğli Limanı çevresinde, kıyıya 80 m mesafede, 8,5 m derinlikte batmıştır.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Aynı gün Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına bağlı Denizcilik Genel Müdürlüğü yaptığı açıklamada geminin "1542 ton Ferro Silikon" yükü taşıdığını açıklamıştır. 14 Aralık 2023 itibarıyla, Aras Salvage Gemi-Enkaz kurtarma şirketi, "Kafkametler" gemisi enkaz kaldırma çalışmalarına katılmış bu tarihten, enkaz kaldırma çalışmalarının sona erdiği Ağustos 2024 tarihine kadar 1421 ton ağırlık kaldırıldığı basına yansımıştır. Enkaz kurtarma çalışmaları sonucu gemi sökülerek karaya alınmıştır. Ancak bu çalışmalarda toplam 12 mürettebattan 7'sine dair hiçbir ize rastlanmamıştır.
Kafkametler?in parçalanarak karaya çıkartılma çalışmaları esnasında tehlikeli sınıfa giren yükünün deniz suyuna karışmış olması da olasıdır. Yine aynı şekilde daha öncesinde hasar almadıysa da bu söküm sırasında geminin yakıt tankının hasar alması ve binlerce ton yakıtın da denize karışması söz konusudur.
Tüm bu nedenlerle aşağıda yer alan sorularımın bakanlığınızca yanıtlanması gerekmektedir. Bu bağlamda;
14Gemi enkazından geminin motoru çıkarılmış mıdır? Çıkarıldıysa, detaylı rapor ve fotoğraflar mevcut mudur?
SORULAR
)Gemi taban sacı (tava) enkazdan çıkarılmış mıdır? Eğer çıkarıldıysa akıbeti nedir?
)Enkaz bölgesinde çalışmalar tamamlandıktan sonra kontrol dalışları yapılmış mıdır? Sonuçları nelerdir?
)Gemi yükü olan 1542 ton ferro silikonun denize karışma ihtimali ve çevreye olan etkileri konusunda hangi analizler yapılmıştır? Bu konuda herhangi bir zarar tespiti yapılmış mıdır? Gemi yükünün akıbeti nedir?
S-)Fırtına nedeniyle liman mendireğinde sökülen tetrapod taşlarının durumu nedir? Deniz trafiği ve liman güvenliği açısından oluşturduğu riskler nasıl giderilecektir?
)Enkaz kaldırma çalışmaları sırasında ve sonrasında bölge halkının ve ekosistemin korunması için yapılmış veya planlanan çevresel değerlendirme ve iyileştirme çalışmaları nelerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Murat Kurum, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI |
SORULAR
Zonguldak ve çevre illerde 19 Kasım 2023 tarihinde etkili olan yoğun sağanak yağışların sel felaketine dönüşmesi sonucunda bölgede can ve mal kayıpları yaşamıştır. Bu yağışlardan en fazla etkilenen Kdz. Ereğli ilçesinde adeta bir felaket senaryosu yaşanmıştır. Zonguldak' ı etkileyen bu ağır hava koşullarında "Kafkametler" isimli kuru yük gemisi, Rusya'nın Temyruk Limanı'ndan aldığı ve İzmir Aliağa Bölge Limanı'na taşıdığı yüküyle birlikte, Karadeniz Ereğli Limanı çevresinde, kıyıya 80 m mesafede, 8.5 m derinlikte batmıştır.
Aynı gün Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'na bağlı Denizcilik Genel Müdürlüğü yaptığı açıklamada geminin "1542 ton Ferro Silikon" yükü taşıdığını açıklamıştır. 14 Aralık 2023 itibarıyla, Aras Salvage Gemi-Enkaz kurtarma şirketi, "Kafkametler" gemisi enkaz kaldırma çalışmalarına katılmış bu tarihten, enkaz kaldırma çalışmalarının sona erdiği Ağustos 2024 tarihine kadar 1421 ton ağırlık kaldırıldığı basına yansımıştır. Enkaz kurtarma çalışmaları sonucu gemi sökülerek karaya alınmıştır. Ancak bu çalışmalarda toplam 12 mürettebattan 7'sine dair hiçbir ize rastlanmamıştır.
Kafkametler'in parçalanarak karaya çıkartılma çalışmaları esnasında tehlikeli sınıfa giren yükünün deniz suyuna karışmış olması da olasıdır. Yine aynı şekilde daha öncesinde hasar almadıysa da bu söküm sırasında geminin yakıt tankının hasar alması ve binlerce ton yakıtın da denize karışması söz konusudur.
Tüm bu nedenlerle aşağıda yer alan sorularımın bakanlığınızca yanıtlanması gerekmektedir.
Bu bağlamda;
1. Gemi enkazından geminin motoru çıkarılmış mıdır? Çıkarıldıysa, detaylı rapor ve fotoğraflar mevcut mudur?
2. Gemi taban sacı (tava) enkazdan çıkarılmış mıdır? Eğer çıkarıldıysa akıbeti nedir?
3. Enkaz bölgesinde çalışmalar tamamlandıktan sonra kontrol dalışları yapılmış mıdır? Sonuçları nelerdir?
4. Gemi yükü olan 1542 ton ferro silikonun denize karışma ihtimali ve çevreye olan etkileri konusunda hangi analizler yapılmıştır? Bu konuda herhangi bir zarar tespiti yapılmış mıdır? Gemi yükünün akıbeti nedir?
S-Fırtına nedeniyle liman mendireğinde sökülen tetrapod taşlarının durumu nedir? Deniz trafiği ve liman güvenliği açısından oluşturduğu riskler nasıl giderilecektir?
6-Enkaz kaldırma çalışmaları sırasında ve sonrasında bölge halkının ve ekosistemin korunması için yapılmış veya planlanan çevresel değerlendirme ve iyileştirme çalışmaları nelerdir? CEVAP
Zonguldak İli, Kdz.Ereğli İlçesinde, 19/11/2023 tarihinde meydana gelen fırtınada batan Kafkametler isimli gemiye ilişkin 2872 Sayılı Çevre Kanunu'na istinaden denetim işlemleri Bakanlığımızın, 2023/03 Gemi Kaynaklı Deniz Kirliliği Denetimi Yetkisinin Devri Genelgesi gereği TCSG-86 Komutanlığı tarafından, diğer işlemler ise Kdz. Ereğli Bölge Liman Başkanlığı tarafından gerçekleştirilmiştir.
Ayrıca TCSG-86 Komutanlığı tarafından, bahsi geçen gemi ile taşınan kimyasal madde ile ilgili olarak Bakanlığımızın, "2023/03 Gemi Kaynaklı Deniz Kirliliği Denetimi Yetkisinin Devri Genelgesi" gereği TCSG-86 Komutanlığı tarafından 10/12/2023 tarihinde, 2872 Sayılı Çevre Kanunun 20. Maddesinin (1) bendi uyarınca 35.369.370 TL idari para cezası yaptırımı uygulandığı belirtilmiştir.