Profesyonel spor federasyonlarının denetimine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın T.C. Spor Bakanı Sayın Osman Aşkın Bak tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.

Op. Dr. Ali KARAOBA

Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) Hukuk Müşavirliği 2025 Kasım ayında, bahis oynadıkları iddiasıyla 1.024 futbolcuyu tedbirli olarak PFDK'ya sevk ettiğini duyurmuştur. Açıklamalara göre listede Süper Lig'den 27 futbolcu da bulunmaktadır; kararın kapsamı nedeniyle 2. Lig ve 3. Lig maçları iki hafta ertelenmiş, Süper Lig ve 1. Lig ise planlandığı gibi sürdürülecektir. Bu süreç Türk sporunun bütünlüğü, sportif rekabetin adaleti ve taraftar güveni açısından olağanüstü önemdedir. Olayın ölçeği, yaptırım ve soruşturma mekanizmalarının şeffaf ve hızlı işlemesi gereğini ortaya koyarken; benzer risklerin basketbol ve voleybol başta olmak üzere diğer takım sporlarında da sistematik olarak izlenmesi zorunludur. Kamu otoritesinin, TFF ve ilgili federasyonların aldığı/almayı planladığı önlemleri, lig organizasyonlarına etkilerini ve temiz spor için kalıcı yapısal tedbirleri kamuoyuna açıklaması gerekmektedir. Bu bağlamda;

I- TFP'nin açıkladığı 1.024 futbolcunun PFDK'ya sevki sonrası Gençlik ve Spor

SORULAR

1. Bakanlığı, federasyonla birlikte idari/denetim düzeyinde hangi adımları atmıştır?

2. Nesine 2. Lig ve 3. Lig'in 2 hafta ertelenmesi kararının spor hukukundaki dayanakları ve kamuya ilan edilen gerekçesi nedir? Ertelemenin kulüpler ve yayın gelirleri üzerindeki etkisine ilişkin bir etki analizi yapılmış mıdır?

3. Soruşturma kapsamında liglerin kısmi/ek ertelemesi veya maç iptali olasılığı değerlendirilmekte midir? Değerlendiriliyorsa kriterler ve eşikler nelerdir? (Örn. bir kulüpte sevk edilen oyuncu sayısı, maç kadrosu etkisi, puan tablosu adaleti vb.) Yaptırımların ölçüsü nasıl belirlenecektir? Bahis oynama fiili ile manipülasyon/şike ayrımı hangi somut delil ve standartlara göre yapılacaktır?

4. Soruşturma sürecinde genç oyuncuların (alt yaş grupları) psikososyal korunması için federasyonlar ve Bakanlık hangi destek mekanizmalarını devreye almıştır?

5. Basketbol ve Voleybol Federasyonları nezdinde benzer bahis/şüpheli müsabaka taramaları düzenli olarak yürütülmekte midir? Son 3 yılda (2022-2025) tespit edilen vaka, disiplin sevki ve yaptırım sayıları kaçtır?

6. Spor branşlarında kapsamlı bütünleşik bir "Dürüst Oyun ve Bahis İntihal İzleme Sistemi" türevi bir sistemin (ligler arası veri paylaşımı, anlık şüpheli bahis tespiti, ihbar hattı) kurulması için Bakanlığınızın yürüttüğü bir proje var mıdır?

7. Kulüplerin iç uyum programları (eğitim, sözleşmelere bahis hükmü eklenmesi, prim ve ödemelerin şeffaf yönetimi) için Bakanlığınızca yayımlanmış asgari standartlar var mıdır? Denetimler nasıl yapılmaktadır?

8. Şike/bahis ile mücadelede bankacılık-BTK-MASAK işbirliği kapsamında, sportif bahis akışlarını hızlı izlemek ve yasa dışı ağları tespit etmek için geliştirilen kurumlar arası protokol var mıdır? Varsa tarih ve kapsamı nedir?

9. TFP'nin bu süreçteki kararlarının bağımsız denetimi (tahkim/uyum kurulu, dış denetim firması, akademik izleme) sağlanacak mıdır? Sürecin sonunda kamuoyuna ayrıntılı rapor yayımlanacak mıdır?

10. Spor kulüplerinin finansal sürdürülebilirliği ve sporcu gelirlerinin kayıt altına alınması bağlamında, bahis/manipülasyon riskini azaltacak ekonomik ve yönetişim reformları gündeminizde midir?

11. Disiplin kararları sonrasında puan silme/ligden düşürme gibi kulüp yaptırımları söz konusu olursa, alt liglerin yapısı ve altyapı liglerine etkilerinin yönetimi için bir yol haritası hazırlanmış mıdır?