Bölgesel veri merkezleri oluşturulmasına ilişkin

Dijital dönüşümün hızlandığı günümüzde veri merkezlerinin stratejik önem taşımaktadır. Siber güvenlik, bulut bilişim, 5G, yapay zekâ ve büyük veri teknolojilerinin gelişimi; verilerin ülke sınırları içinde, güvenli ve yüksek erişilebilirlikte tutulmasını zorunlu hâle getirmiştir. Türkiye'nin veri egemenliğini güçlendirecek ve bölgesel dijital ekonomiyi destekleyecek yeni nesil veri merkezlerinin kurulması; istihdam, teknoloji geliştirme ve dijitali bağımsızlık açısından büyük önem arz etmektedir. Nitekim Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan, veri merkezi yatırımlarına 10 milyar doları aşkın tutarda yatırım yapılacağını ve hâlihazırda yaklaşık 250 MW düzeyinde olan veri merkezi kapasitesinin 2030 yılına kadar I GW seviyesine çıkarılmasının hedeflendiğini açıklamıştır.

Anadolu'nun stratejik konuma sahip şehirlerinde kurulacak veri merkezleri, ulusal dijital altyapımın dayanıklılığını ve dengeli bir şekilde yaygınlaşmasını sağlayacaktır. Bu çerçevede Konya, jeostratejik konumu, düşük sismik riski, güçlü sanayi altyapısı, organize sanayi bölgeleri, geniş yüzölçümü ve yenilenebilir enerji üretim kapasitesiyle veri merkezi yatırımları için en uygun şehirlerin başında gelmektedir. Konya; güneş enerjisi potansiyeli sayesinde enerji verimliliği ve sürdürülebilirlik açısından da avantajlı bir konumda bulunmaktadır. Ayrıca karasal iklim şartları, serbest soğutma sistemlerinin etkin kullanımına imkân tanıyarak işletme maliyetlerini düşürebilecektir. Bu nedenle Konya'da "Veri Merkezleri (ihtisas) Bölgesi" kurulması çok isabetli bir karar olacaktır. Konya'da kurulacak bir veri merkezi bölgesi hem kamu kurumlarının hem de özel sektörün ihtiyaçlarına cevap verebilecek, Türkiye'nin veri egemenliği ve siber güvenlik kapasitesini güçlendirecektir.

Bu tür ileri teknoloji yatırımları için her açıdan uygun olan Konya'ya yüksek kapasiteli ve yüksek güvenlikli bir veri merkezi bölgesinin kurulması, Bakanlığınız başta olmak üzere ilgili tüm kurumların gündeminde yer almalı, 2026 Yılı Yatırım Programı bu perspektifle gözden geçirilmelidir.

Bu çerçevede;

Soru 1- Türkiye'de veri merkezlerine yönelik özel bir yasal çerçeve henüz oluşturulmamış olup, mevcut düzenlemeler farklı kurumların genel mevzuatı çerçevesinde dolaylı şekilde uygulanmaktadır. Potansiyel yatırımcıların yatırım kararlarını zorlaştıran bu durumun giderilmesi amacıyla veri merkezlerine mahsus bir mevzuat düzenlemesi yapılması planlanmakta mıdır?

Soru 2- Türkiye'nin veri egemenliğini ve siber güvenliğini güçlendirmek amacıyla bölgesel veri merkezlerinin oluşturulmasına ilişkin bir "ulusal strateji belgesi" bulunmakta mıdır? Henüz bulunmuyor ise, bu yönde bir çalışma yürütülmekte midir?

Soru 3- Bakanlığınızca veri merkezi yatırımlarına yönelik özel bir teşvik veya destek programı bulunmakta mıdır? Küresel veri merkezi yatırımcılarının ülkemize yatırım yapabilmesi için Bakanlığınız tarafından yürütülen bir çalışma bulunmakta mıdır?

Soru 4- Güvenli ve sürekli enerji altyapısına sahip "veri merkezi bölgeleri""nin kurulması öngörülen şehirler belirlenmiş midir?

Soru 5- Konya ilinde veri merkezi kurulmasına ilişkin mevcut veya planlanan bir kamu ya da özel sektör yatırımı var mıdır?

Soru 6- Konya Organize Sanayi Bölgesi veya Konya Teknoloji Endüstri Bölgesi'nde veri merkezi altyapısına uygun parseller belirlenmiş midir? Enerji, fiber omurga, trafo/yedek besleme ve soğutma altyapısına ilişkin hazırlık durumu nedir?

Soru 7- Kritik altyapı sınıfına dâhil edilecek veri merkezlerinin, ulusal siber güvenlik tatbikatlarına veya USOM koordinasyonuna dâhil edilmesine ilişkin bir planlama yapılmakta mıdır? Veri merkezlerinin fiziki ve sanal güvenliklerinin sağlanmasına yönelik alınan veya alınması planlanan tedbirler üzerinde bir çalışma yürütülmekte midir?

Soru 8- Veri merkezlerinde kullanılan sunucu, soğutma ve güç ekipmanlarının yerli üretim oranını artırmaya yönelik bir sanayi politikası veya destek mekanizması mevcut mudur?

Soru 9- HIT-30 Projesi kapsamında HIT-Veri Merkezi çağrısına kaç adet başvuru yapılmıştır? Kurulması öngörülen merkezlerin kapasiteleri ve şehirlere göre dağılımı nedir?

CEVAPLAR:

Bakanlığımızca veri merkezlerinin belgelendirilmesi, denetlenmesi ve sunulacak hizmetlere dair müstakil bir mevzuat düzenlemesi yapılması planlanmakta olup bu kapsamda ekosistemdeki paydaşlarımız ile görüş alışverişinde bulunularak genel çerçeve belirlenmiştir. Ayrıca, veri merkezlerine dair bir strateji belgesi oluşturulması hususunda da çalışmalar yürütülmektedir.

Mevzuat ve strateji çalışmalarının yanı sıra, veri merkezi yatırımlarının desteklenmesi ve küresel yatırımcıların ülkemize çekilmesi amacıyla, 30/5/2025 tarihli ve 32915 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 9903 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımı Hakkında Karar kapsamında veri merkezlerinin belirli şartları taşıması halinde kapsamlı teşviklerle desteklenmesi sağlanmıştır. Buna ilaveten, HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı çerçevesinde ülkemizde yüksek kapasiteli veri merkezi ve bulut yatırımlarına yönelik yeni teşvik mekanizmalarının hayata geçirilmesi amaçlanmaktadır.

Veri Merkezi yatırımları; 2025/9903 sayılı Karar çerçevesinde "Öncelikli Yatırımlar" ve "Hedef Yatırımlar" başlıkları altında desteklenirken, söz konusu merkezlerde kullanılan sunucu, soğutma ve güç ekipmanlarının üretimine yönelik yatırımlara da Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi Programı gibi programlar vasıtasıyla destekler sağlanmaktadır. Haziran 2012- Mayıs 2025 tarihleri arasında yürürlükte olan 2012/3305 sayılı Karar döneminde ise asgari 5.000 m? beyaz alan ihtiva eden ve Tebliğ ile belirlenmiş teknik şart ve standartları sağlayan veri merkezi yatırımları "Öncelikli Yatırımlar", diğer yatırımlar ise "genel teşvik" kapsamında desteklenmiştir. Nitekim bu çerçevede 2012-2025 yılları arasında Veri Merkezi yatırımlarına yönelik olarak 26 adet yatırım teşvik belgesi (YTB) düzenlenmiş olup, bu belgeler kapsamında 36,9 milyar TL tutarında yatırım ve 490 kişilik istihdam öngörülmüştür. HIT-30 Programı altında açılan HIT-Veri Merkezi Çağrısı 17 Ekim 2025 tarihinde ilan edilmiş olup, Çağrıyla ülkemizin artan veri altyapısı ihtiyacını uzun vadede karşılayabilecek veri merkezi kapasitesinin inşa edilmesi amaçlanmaktadır. Bu çağrıda toplam 1,5 milyar Dolarlık destek bütçesiyle, kapasitelerinin en az 9650'si yapay zekâ uyumlu, asgari 30 megavatlık bilgi teknolojileri kapasitesine sahip, büyük bulut bilişim veya yapay zekâ hizmet merkezleri ile entegre olacak yatırımların desteklenmesi hedeflenmektedir. Çağrı kapsamında 9050'ye varan vergi teşviği, yatırımın Wo10"una kadar enerji desteği ve istihdam destekleri sunulmaktadır.

Hâlihazırda Bakanlığımıza veri merkezi yatırımları açısından aralarında Konya ilimizin de olduğu çeşitli illere yönelik talepler ulaşmış olmakla birlikte söz konusu yatırımlar henüz kesinleşmemiştir.

Diğer taraftan, Konya OSB Bölge Müdürlüğü, İmar Planı Şartnamesinde veri merkezi kurulmasına engel teşkil eden herhangi bir hüküm bulunmadığı, gerekli teknik altyapının sağlanması hâlinde veri merkezi tesis edilmesinin mümkün olduğu hususlarını Bakanlığımıza iletmiştir. Ayrıca, Konya OSB ortak alanı içinde yer alan mevcut yapının bir bölümünün veri merkezi kullanımına ayrılması çalışmalarının devam ettiği, bunlar tamamlandığında ilgili veri merkezinin hem Bölge Müdürlüğü'ne hem de bölge katılımcılarına hizmet verebilmesi amacıyla gerekli tüm altyapı ve yapısal ihtiyaçların bizzat Bölge Müdürlüğü tarafından hazırlanmakta olduğu ifade edilmiştir. Benzer şekilde, Konya Teknoloji Endüstri Bölgesi yönetimince, Bölgelerinde veri merkezi amacıyla tahsise uygun parsel bulunduğu ve gerekli altyapının sağlanabilmesinde sorun bulunmadığı belirtilmektedir.

Ayrıca, Bakanlığımızca; bu alanda yapılacak yatırımlarda, yatırımın niteliğine göre Türkiye'deki ilgili kurum ve kuruluşlar ile (Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, yerel yönetimler vb.) koordinasyon içerisinde hareket edilmektedir.

Netice olarak, veri merkezleri hâlihazırda Bakanlığımız teşvik mekanizmaları çerçevesinde kapsamlı bir şekilde desteklenmekte ve bu önemli alandaki yatırımların nitelik ve nicelik olarak artması öngörülmektedir.

Mehmet Fatih KACIRBakan