Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesinin desteklenmesine ve nitelikli işçi ihtiyacına ilişkin

Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi; Çerkezköy ve Kapaklı ilçeleri olmak üzere iki belediye sınırı içerisinde kalan yaklaşık 1273 hektar alanı ile Türkiye'nin en büyük ve en köklü sanayi bölgelerinden biridir. İstanbul'a yakınlığı ve geniş ulaşım olanakları nedeniyle İstanbul sanayisinin gelişme alanı olma özelliğini de taşımaktadır.

Bölge dahilinde toplam 354 sanayi parseli bulunmakta olup, bu parseller üzerinde 328 sanayi kuruluşu üretim, inşaat ve proje aşamasındadır. Bu tesislerden 44'ü yabancı yatırımcılara ait olup, çeşitli ölçeklerdeki bu firmalarda yaklaşık 80.000 kişi istihdam edilmektedir.

Tüm sektörlerde olduğu gibi Sanayi Sektörümüz de ekonomik kriz ortamından nasibini almış olup, pek çok sorunla yüz yüzedir.

Bugün her 10 işletmeden 8i mali ve finansal tedbirlerden olumsuz etkilenmekte olup, her 4 işletmeden 3'ü krediye erişimde zorlanmaktadır. Finansmana erişim konusunda iyileştirici adımlar atılmalı ve krediler üzerindeki baskı hafifletilmelidir.

İşverenlerimiz istihdam edecek işçi bulma konusunda sıkıntılar yaşamaktadır. Ara eleman olarak nitelenen kadrolarda çalıştırılacak işçi olmaması üretim potansiyelini olumsuz yönde etkilemektedir.

Lokomotif sektör olarak tabir edilen Tekstil Sektörü, ihracat ayağında kan kaybetmektedir. Özellikle büyük markaların üretimleri, ucuz işgücünün olduğu Kuzey Afrika'ya doğru kaymaktadır. Çerkezköy OSB"de bulunan firmaların #te Dinin tekstil işiyle uğraştığı düşünülürse sektörün sıkıntıya düşmesi kaçınılmaz olarak görünmektedir.

Bu bilgiler ışığında;

Soru İ- Finansmana erişim konusunda iyileştirici adımlar atılması ve krediler üzerindeki baskının hafifletilmesi adına Bakanlığınızca nasıl bir yol haritası izlenecektir?

Soru 2- Kronik bir sorun haline gelen "Ara Eleman" ihtiyacının giderilebilmesi adına Bakanlığınız tarafından ne tür çalışmalar yapılmaktadır?

Soru 3- Tekstil sektöründe yaşanan sıkıntıların diğer sektörlere yansımaması için Bakanlığınızca ne tür önlemler alınması düşünülmektedir?

CEVAPLAR

Cevap 1- Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin (KOBİ) finansmana erişiminin kolaylaştırılması amacıyla, bağlı ve ilgili kurumlarımızdan KOSGEB tarafından "KOBİ Finansman Destek Programı" uygulanmaktadır. Bu program kapsamında, protokol imzalanmış olan bankaların KOBİ'lere kredi kullandırmaları durumunda, bu kredilerin kâr payı veya faizlerinin, işletmenin yer aldığı türe göre, belli bir puanı ya da tamamı KOSGEB tarafından karşılanmaktadır. Böylece, KOBİ'ler üzerine düşen finansman maliyetleri azalmakta ve krediye erişimleri kolaylaşabilmektedir. Ayrıca, krediye erişim konusunda teminat sıkıntısı yaşama ihtimali bulunan işletmelerimizin bu konudaki sıkıntılarını bertaraf edebilmek amacıyla, KOSGEB'in hâkim hissedarlarından biri olduğu Kredi Garanti Fonu (KGF) da, yukarıda belirtilen program çerçevesinde bankalar ve finansal kuruluşlarla yapılan protokollerde taraf olarak yer almaktadır.

Finansmana erişim konusunda iyileştirici adımlar atılması hususu Hükümetimiz ve Bakanlığımızca yakinen takip edilmekte olup iş dünyası temsilcilerinin ve 7 bakanın katıldığı 2023 Yılı 2. Yarıyıl Ekonomi ve İstişare Toplantısı'nda ele alınmıştır. Bu kapsamda Hükümetimizce gerçekleştirilen ilk icraatlar arasında; Türk Eximbank'ın sermayesinin artırılması ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından ihracatçılara sunulan finansman desteğinin (reeskont kredisi) 10 katına yükseltilmesi gibi etkin önlemler bulunmaktadır.

Cevap 2- Bakanlığımız ile Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) arasında; OSB"lerde nitelikli iş gücü ihtiyacını karşılamak ve okul-sanayici işbirliğini geliştirmek üzere ilki 06/10/2012 tarihinde, ikincisi de 29 Mart 2017'de olmak üzere "Mesleki Eğitim İşbirliği" Protokolleri imzalanmıştır.

Ayrıca, Bakanlığımız ile MEB arasında 18 Kasım 2021 tarihinde imzalanan "Mesleki ve Teknik Eğitim İşbirliği Protokolü" kapsamında ise, sanayi sektöründe yaşanan hızlı dönüşümlerin yerinde tespit edilerek, bunların eğitime adaptasyonunun sağlanması hedeflenmiştir. Protokol çerçevesinde yapılan çalışmalar neticesinde 81 ildeki 258 sanayi bölgesinde Organize Sanayi Bölgeleri Mesleki Eğitim Merkezleri (MEM) oluşturularak bunların tamamı en az bir mesleki ve teknik Anadolu Lisesi ya da mesleki eğitim merkeziyle eşleştirilmiştir. Protokol kapsamında kurulan 258 adet MEM irtibat bürosu ile birlikte OSB"lerde oluşturulan bu merkezlerdeki çırak öğrenci sayısı günümüz itibariyle Türkiye genelinde yaklaşık 200 bin öğrenciye ulaşmıştır. Bu bağlamda; Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi de, mesleki eğitim protokolü dâhilinde Veliköy OSB Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi ile eşleştirilmiş ve Çerkezköy OSB'ye mesleki eğitim merkezi açılmıştır.

MEB ile aramızdaki mevcut işbirliğinin yanı sıra KOSGEB tarafından da işletmelerde nitelikli işgücü istihdamının artırılmasını sağlamak amacı ile "Sanayide Nitelikli Eleman Desteği" verilmektedir.

Cevap 3- Ülkemiz sanayisinin, gelişimi ve desteklenmesi için çalışmalarımıza yoğun bir şekilde devam etmekteyiz. Bu bağlamda, yeni organize sanayi bölgeleri (OSB), endüstri bölgeleri (EB) ve sanayi siteleri inşa edilerek, sanayi altyapımız güçlendirilmektedir. Ayrıca, sanayi kesimine yönelik düzenlemeler ile mevzuat altyapısının, ülkemiz gereksinimleri ve en son gelişmeler doğrultusunda Avrupa Birliği mevzuatı ile eşgüdüm içinde olması sağlanmaktadır. Sanayi analizleri ve işbirlikleri gerçekleştirilmekte, sanayi kaynaklarının geliştirilmesi için çeşitli proje ve çalışmalar yapılmaktadır. Bunların yanı sıra; Teknoloji Geliştirme bölgeleri (Teknoparklar), Ar-Ge ve Tasarım merkezleriyle güçlü Ar-Ge ve inovasyon ofisleri inşa edilirken, bu alandaki araştırmacı ve insan kaynağı stokumuz da sürekli geliştirilmektedir.

KOSGEB ve TÜBİTAK tarafından yürütülen çeşitli destek programları ve proje çağrıları vasıtasıyla günümüzde artık yeşil ve dijital dönüşüm de desteklenmektedir. Örneğin, Dünya Bankası Destekli "Sanayide Yeşil Dönüşüm Projesi" çerçevesinde imalatçı KOBİ'lerimize; yeşil Ar-Ge faaliyetlerini uygulama, makineleri yükseltme, yeni teknolojileri lisanslama, Ar-Ge personeli işe alımı, teknik yardım alma, prototipler, patent başvurusu, yeşil standartlar geliştirme/onaylama vb. için gerekli kredi desteği sağlanmaktadır. Söz konusu desteğe, yeşil start-up'lar, KOBİ'ler, büyük firmalar ve hatta firma konsorsiyumları başvurabilecektir. Ayrıca KOSGEB kanalıyla, KOBİlerimizin farklı ihtiyaç ve sorunlarına çözüm olabilecek destekler verilmektedir.

Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi Programı vasıtasıyla ise, Türkiye?de katma değerli üretimin artırılması amacı doğrultusunda, orta-yüksek ve yüksek teknoloji seviyeli sektörler desteklenmektedir. Ayrıca, uluslararası finansman kaynaklarından azami fayda sağlanması hedeflenmekte olup Avrupa Birliği - Türkiye mali işbirliği kapsamında işletmelerin iç ve dış piyasada rekabet gücünün artırmaya yönelik olarak tasarlanan ve 7 yıllık dönemler halinde uygulanan Rekabetçi Sektörler Programı buna örnektir. Bakanlığımızca uygulanan Rekabetçi Sektörler Programı; verimliliğin artırılmasını ve sanayileşmenin hızlandırılmasını, ihracata yönelik rekabetçi bir üretim yapısının geliştirmesini amaçlamaktadır.

Bakanlığımızca özel sektör yatırımları için çeşitli proje ve destek programları, yatırım teşvikleri ve diğer cazip imkânlar sağlanarak sanayi sektörümüzün desteklenmesine önümüzdeki dönemlerde de devam edilecektir.

Mehmet Fatih KACIRBakan