2020'den bu yana yaşanan gıda zehirlenmelerine ve gıda güvenliği denetimlerine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını, Anayasanın 98 ve İçtüzüğün 96. Maddeleri gereğince arz ederim.

Hikmet Y: Üni Halıcı Isparta Milletvekili

Türkiye genelinde son yıllarda gıda kaynaklı zehirlenmeler ve ölümler, münferit vakaların ötesine geçmiş; kronikleşen, sistematik hale gelen ve halk sağlığını ciddi biçimde tehdit eden bir boyuta ulaşmıştır.

Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

En son Almanya'dan İstanbul'a gelen Servet ve Çiğdem B. çifti, çocukları Kadir Muhammet B. ve Masal B., İstanbul'da midye ve kokoreç tüketmelerinin ardından zehirlenmiş; anne ve iki çocuk yaşamını yitirmiş, baba Servet B. ise yoğun bakımda yaşam mücadelesi vermektedir.

Bu olay, son yıllarda benzer biçimde yaşanan ölümlerin bir yenisidir:

Taksim'de tavuk döner yedikten sonra 17 ve 15 yaşındaki iki kardeş hayatını kaybetmişti. İzmir Buca'da kumpir yiyen Servet Polat'ın ölümünde Salmonella tespit edilmişti.

Sağlık Bakanlığı'nın resmi verilerine göre 2015—2020 arasında gıda kaynaklı hastalıklar nedeniyle 18,3 milyon başvuru yapılmış ve 1.714 kişi yaşamını kaybetmiştir. Ancak 2020 sonrasında Bakanlık bu konuda resmi veri paylaşmamıştır.

Bu gelişmeler; gıda güvenliği denetimlerinin yetersizliğini, takibin ve sağlıklı denetimlerin neredeyse durduğunu ve mevzuatın uygulanmasında ciddi aksamalar yaşandığını göstermektedir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. 2020 yılından bu yana Türkiye'de gıda kaynaklı hastalıklar nedeniyle kaç kişi hastanelere ve sağlık kuruluşlarına başvurmuştur?

2. 2020—2025 arasında gıda zehirlenmesi sonucu yaşamını yitiren kişi sayısı kaçtır? Bu ölümler yaş, cinsiyet, il ve tüketilen ürün bazında nedir?

3. Son yıllarda art arda yaşanan ölümler göz önüne alındığında, ülke çapında gıda güvenliği denetim sayısı son 5 yıla göre kaçtır?

4. Midye, kokoreç ve döner gibi yüksek riskli ürünler için özel denetim protokolleri var mıdır? Varsa bu protokoller ne sıklıkla uygulanmaktadır?

5. İstanbul'da Servet ve Çiğdem B. ailesinin ölümüne neden olan ürünle ilgili; olayda zehirlenmeye yol açan madde kesin olarak tespit edilmiş midir? Ürünü satan işletme daha önce denetlenmiş midir? Denetim yapıldıysa, son 3 yılda bu işletmeye ilişkin hangi işlemler yapılmıştır?

6. Taksim'de tavuk döner yedikten sonra hayatını kaybeden iki genç ile ilgili yürütülen soruşturmaların vardığı sonuç nedir? İşletmelere herhangi bir yaptırım uygulanmış mıdır?

7. Gıda güvenliği alanında çalışan denetçi sayısı 2015-2025 arasında yıllara göre kaçtır? Denetçi başına düşen işletme sayısı nedir?

8. Türkiye'de satılan sokak midyelerinin önemli bir bölümünün kaçak ve merdiven altı üretim olduğu iddiaları doğru mudur? Bu alanda yürütülen operasyonların sayısı kaçtır?

9. Okullarda toplu yemek verilen kurumlarla ilgili; 2018—2025 arasında kaç zehirlenme vakası yaşanmıştır? Bu olaylarda kaç çocuk etkilenmiş, kaç işletme kapatılmıştır? Bunlar hangi illerdir?

10. Gıda zehirlenmesi vakalarında işletmelere uygulanan para cezalarının tahsilat oranı nedir? Kaç işletmeye kapatma cezası verilmiştir?

11. Son 5 yılda tespit edilen Salmonella, E. Coli, Listeria vb. patojen sayısı/vakası kaçtır?