Kapanan şirket sayısındaki artışa ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 42 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Ömer BOLAT tarafından yanıtlanması için gereğini arz ederim.
Türkiye'de ekonomik faaliyetlerin önemli bir göstergesi olan kurulan ve kapanan şirket, kooperatif ve gerçek kişi ticari işletme sayılarına ilişkin son veriler kaygı verici bir tablo ortaya koymaktadır. 2025'in ilk dokuz ayında, 2024'ün aynı dönemine kıyasla kurulan şirket sayısı yüzde 1,1, kurulan kooperatif sayısı ise yüzde 31,4 oranında azalmıştır. Yalnızca Eylül 2025'te ise bir önceki yılın aynı ayına göre kurulan şirket sayısı yüzde 4,7, kurulan kooperatif sayısı yüzde 45,2 ve kurulan gerçek kişi ticari işletme sayısı yüzde 12,7 oranında düşmüştür. Buna karşılık kapanan şirket sayısında yüzde 8,4 ve kapanan kooperatif sayısında yüzde 29,2 oranında artış görülürken kapanan gerçek kişi ticari işletme sayısında yüzde 10,5'lik bir azalma yaşanmıştır.
Bu veriler, Türkiye'de yatırım ve girişim ortamının zayıfladığını, özellikle kooperatifleşme eğiliminin ciddi biçimde gerilediğini göstermektedir
Bu bağlamda;
SORULAR
2025 yılının ilk 9 ayında kurulan şirket ve kooperatif sayılarındaki gerilemenin nedenleri nelerdir? Bakanlığınız bu düşüşü tersine çevirmek adına bir eylem planı hazırlamış mıdır?
Kooperatif sayılarındaki 931,4'lük düşüşün sebebi nedir? Bu düşüşün belirli sektörlerde mi yoksa ülke genelinde mi yoğunlaştığına ilişkin bir analiz yapılmış mıdır?
Şirket kapanışlarında yaşanan Y8,4'lük artış, ekonomik daralma x ve finansmana erişim sorunu ile bağlantılı mıdır? Kapanan işletmelerin kaçına iflas erteleme ya da yapılandırma desteği sağlanmıştır?
Ticaret Bakanlığı, gerçek kişi ticari işletmelerdeki 9412, 7'lik azalmayı nasıl değerlendirmektedir? Küçük esnafı korumaya yönelik özel bir kredi veya vergi düzenlemesi planlanmakta mıdır?
TBMM Halkla İlişkiler Binası Üçüncü Kat No: B309 Bakanlıklar / Ankara
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
İlgi (o :28.11.2025 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1748470 sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Bolu Milletvekili Sayın Türker ATEŞ tarafından verilen 7/36829 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Prof. Dr. Ömer BOLAT
Bakan Ek : Soru Önergesi Cevabı (1 sayfa) Telefon No: 03124491331 Faks No: 0312449 13 41 DİLEK GÜNGÖR EE
İnternet Adresi: www.ticaret.gov.tr İ
Telefon No: 03124491331 ğına
TİCARET BAKANLIĞI
Bolu Milletvekili Sayın Türker ATEŞ'e Ait 7/36829 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla, önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
1. 4) Ticaretsicili kayıtları 238 ticaret sicili müdürlüğü tarafından münferit olarak tutulmakta ve bu kayıtlara ilişkin bütün belgeler de buralarda saklanmakta olup, ticaret sicili işlemleri Bakanlığımız bünyesindeki Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS) üzerinden elektronik ortamda gerçekleştirilmektedir. MERSİSte ticaret sicilinde tescil edilen ticaret şirketleri ile ticari işletmelere ilişkin bilgiler yer almakta olup, sektörel bilgi tutulmamaktadır.
Bu itibarla, Türkiye genelinde 2024 yılının ilk dokuz ayında kurulan şirket (anonim şirket, limited şirket, kollektif şirket, komandit şirket, kooperatif) ve ticari işletme sayısı toplam 95.638 ve kapanan şirket ve ticari işletme sayısı 31.476"dır. 2025 yılının ilk dokuz ayında ise kurulan şirket ticari işletme sayısı toplam 95.851, kapanan şirket ve ticari işletme sayısı ise toplam 36.297'dir. 2024 - 2025 yıllarının ilk dokuz ayında Türkiye genelinde kapanan her bir şirkete karşı 2,82 oranında yeni şirket açılmıştır.
Öte yandan, pandemi sonrasında özellikle belirli kooperatif tiplerinin kuruluşlarında orantısız artış gözlenmesi sonucunda Bakanlığımızca, turizm geliştirme kooperatifleri ve gayrimenkul işletme kooperatiflerinin sermaye yapısının güçlendirilmesi amacıyla, asgari kurucu ortak sayıları arttırılarak en az 50 kurucu ortak tarafından kurulmalarına yönelik düzenleme yapılmıştır. Bu nedenle, 2025 yılı içerisinde yeni kurulan mezkur türde kooperatiflerin sayısında geçmiş yıllara göre azalma olması doğaldır.
Diğer taraftan, Ticaret Bakanlığımızca, Kooperatiflerin Desteklenmesi Programı (KOOP-DES) kapsamında 2020-2025 döneminde 839 kooperatifimizin 898 projesi için sağlanması yönünde karar alınan hibe desteği toplam tutarı 147,5 milyon liraya ulaşmıştır. Bununla birlikte kooperatiflerimize uygun koşullarla kredi desteği sağlamak amacıyla 4,5 milyar TL kaynak tahsis edilmiştir. Ayrıca, "2025-2029 Türkiye Kooperatifçilik Stratejisi ve Eylem Planı" kuruluş ve işleyiş, koordinasyon, teşvik ve destek, bilgilendirme ve farkındalık, yenilikçi politikalar olmak üzere toplam 5 politika ekseni içerecek şekilde hazırlanmıştır.
Esnaf ve Sanatkâr Bilgi Sistemi (ESBİS) kayıtlarına göre Türkiye genelinde, 2025 yılının ilk 11 aylık dönemi itibarıyla, 288.447 tescil, buna karşılık 102.976 terkin işlemi gerçekleştirilmiştir. Bu dönemde, tescil ve terkin sayıları arasındaki olumlu fark 185.471 olup, terkin işlemi yapılan her bir esnaf ve sanatkâr işletmesine karşılık 2,80 esnaf ve sanatkâr tescil işlemi gerçekleştirmiştir.
Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri aracılığıyla ya da doğrudan Türkiye Halk Bankası tarafından kullandırılan Hazine sübvansiyonlu krediler kapsamında Türkiye genelinde Kasım ayı sonu itibarıyla 2025 yılı süresince 230.555 adet kullandırım kapsamında 154,6 milyar TL tutarında faiz indirimli kredi kullandırılmıştır. 2002 yılından bu yana ise bu kapsamdaki kullandırım 718,5 milyar TL'yi bulmuştur. Ayrıca, yakın dönemde Bakanlığımızın girişimleri neticesinde yapılan son düzenlemelerle faiz indirimli kredilere ilişkin esnaf ve sanatkârların borç yüklerini hafifletmek ve kredi kullanım şartlarını kolaylaştırmak adına kredi üst limitlerinin yükseltilmesi, yeni destek türlerinin hayata geçirilmesi, geri ödeme vadelerinin artırılması, faiz oranının düşürülmesi gibi birçok önemli kolaylık hayata geçirilmiştir.