Biyokaçakçılığın önlenmesi için yürütülen çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
Ali Yüksel (Yeni Yol), 19 Kasım 2025 tarihinde 7/36831 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 22 gün sonra, 11 Aralık 2025).
Ali Yüksel (Yeni Yol, Konya). “Biyokaçakçılığın önlenmesi için yürütülen çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/36831, 19 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36831-biyokacakciligin-onlenmesi-icin-yurutulen-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/caa0681c-af24-49d5-ad59-019aa02e2fd0
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 22 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Sayın Ömer BOLAT tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98 ve Türkiye Büyük Millet
Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı maddeleri gereğince saygılarımla arz ederim. 19.11.2025
Türkiye'nin zengin biyolojik çeşitliliği, son yıllarda artan şekilde yasa dışı yollarla yurt dışına çıkarılmak istenen bitki ve hayvan türleri nedeniyle ciddi tehdit altındadır. Özellikle endemik ve nesli tehlike altında bulunan canlı türlerinin uluslararası pazarlarda yüksek bedellerle satılması, biyokaçakçılık vakalarının artmasına yol açmaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
2024 ve 2025 yıllarının ilk altı ayında, yurt dışına çıkarılmak istenirken ele geçirilen bitki ve hayvan türlerinin toplam sayısı kaçtır? Yakalanan türlerin isimleri, bilimsel sınıflamaları ve biyolojik statüleri kamuoyuyla paylaşılmış mıdır?
Aynıdönemde ele geçirilen türlerden kaç tanesi endemik ya da nesli tehlike altında bulunan türlerdendir?
. 2024 ve 2025'in ilk altı ayında tespit edilen biyokaçakçılık vakaları hangi illerde, hangi sınır kapılarında, havalimanlarında veya gümrük noktalarında gerçekleşmiştir?
. Yakalanan türler arasında Türkiye'ye özgü ve koruma altındaki türler yer almakta mıdır? Varsa bu türlerin akıbeti ne olmuştur?
. 2024 ve 2025 yıllarında biyokaçakçılıkla ilgili olarak başlatılan adli ve idari soruşturma sayısı kaçtır? Bu soruşturmalarda ne kadar kişi hakkında işlem yapılmıştır? Kaçına ceza uygulanmıştır?
. Bakanlığınız tarafından, yurt dışına kaçırılmak istenen endemik türlerin korunması maksadıyla yürütülen çalışmalar nelerdir?
a) Gümrük ve sınır kapılarında görevli personele yönelik eğitim programları yapılmakta mıdır?
b) Tür tanıma kapasitesinin artırılması maksadıyla akademik ya da teknik kurumlarla iş birliğiyapılmakta mıdır?
c) Biyolojik çeşitliliğin izlenmesine ilişkin güncel veri toplama ve izleme sistemleri mevcut mudur?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
İlgi (o : 28.11.2025 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1748470 sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Konya Milletvekili Sayın Ali YÜKSEL tarafından verilen 7136831 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Uma
Prof. Dr. Ömer BOLAT Bakan
Adres: Dumlupınar Bulvarı, Eskişehir Yolu, 9.km, No: 151, Çankaya/ANKARA Fatih Mehmet ÖZCAN Yİ BE F > DU Mn leri Gticaret m Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni iş İnternet Adresi: www.ticaret.gov.tr Telefon No: 03124491334 ati
EEE
TİCARET BAKANLIĞI
Konya Milletvekili Sayın Ali YÜKSEL'e Ait 7/36831 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
1. 6) 2024 yılı ve 2025 yılının ilk altı ayında Bakanlığımızca yürütülen denetim ve operasyonel faaliyetler neticesinde, 59 farklı olayda 38 milyon TL değerinde bitki ve hayvan yakalaması gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen yakalamaların, 52'si ülkeye girişte, 5'i ülkeden çıkışta, 1'i transit ve 1'i de ülke içinde gerçekleştirilmiştir.
Öte yandan, gümrük kapılarında yakalanan bitki ve hayvan türleri ve bunlardan mamul eşya, ilgili mevzuat uyarınca, Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün ilgili birimlerine teslim edilmektedir. Bu çerçevede, ele geçirilen bitki ve hayvan türlerinin tespiti, bahse konu Genel Müdürlükçe görevlendirilen uzman personel tarafından gerçekleştirilmektedir. Bu kapsamda, biyokaçakçılık yakalama verilerinin kamuoyu ile paylaşılmasına ilişkin hususlar Tarım ve Orman Bakanlığınca gerçekleştirilmektedir.
Diğer taraftan, bahse konu dönemde kaydedilen biyokaçakçılık yakalamaları kara gümrük kapılarında; (Artvin) Sarp Gümrük Kapısı, (Ardahan) Aktaş Gümrük Kapısı, (Edirne) Kapıkule Gümrük Kapısı, (Şırnak) Habur Gümrük Kapısı, (Van) Kapıköy Gümrük Kapısı, (Kilis) Çobanbey Gümrük Kapısı; havalimanlarında ise (İstanbul) İstanbul ve Sabiha Gökçen Havalimanları ile (İzmir) Adnan Menderes Havalimanında gerçekleştirilmiştir.
Biyokaçakçılık olaylarında adli yaptırımlar, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ve 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu kapsamında; idari yaptırımlar ise, 4458 sayılı Gümrük Kanunu, 2872 sayılı Çevre Kanunu, 6831 sayılı Orman Kanunu, 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu uyarınca uygulanmaktadır. Bu çerçevede, Bakanlığımızın görev alanı itibarıyla adli yaptırımlara ilişkin kayıtlar tutulmakta olup, bahse konu dönemde 59 farklı olayda 76 kişiye adli işlem uygulanmıştır.
Bakanlığımızın biyokaçakçılıkla mücadele faaliyetleri, ulusal mevzuatla uyumlu ve ilgili kurumlarla iş birliği içerisinde kararlılıkla sürdürülmektedir. Bu kapsamda, gümrük kapılarında gerçekleştirilen biyokaçakçılık yakalamalarına ilişkin veriler, biyolojik çeşitliliğin korunması ve yasadışı ticaretine dair girişimlerin izlenmesi ve değerlendirilmesi maksadıyla yıllık olarak Tarım ve Orman Bakanlığı ile paylaşılmaktadır.
Bununla birlikte, personelin tür tanıma kapasitesinin ve biyokaçakçılıkla mücadeledeki farkındalığının artırılmasına yönelik planlı eğitim faaliyetleri düzenlenmektedir. Tür tanıma kapasitesinin artırılması maksadıyla Bakanlığımız ile Tarım ve Orman Bakanlığı arasında iş birliği çalışmaları yürütülmektedir. Diğer taraftan, Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi bünyesinde, yasal ve yasadışı tıbbi sülük ticaretine ilişkin bilgi alışverişinin sağlanması amacıyla oluşturulan Tıbbi Sülük Uygulama ve Araştırma Merkezi Danışma Kurulunda faaliyet göstermek üzere Bakanlığımız tarafından uzman personel görevlendirilmiştir.