İş kazalarında hayatını kaybeden çocuk işçilere ilişkin
Kaynak göster
Gülderen Varli (DEM Parti), 20 Kasım 2025 tarihinde 7/36872 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 302 gün sonra, 18 Eylül 2026).
Gülderen Varli (DEM Parti, Van). “İş kazalarında hayatını kaybeden çocuk işçilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/36872, 20 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36872-is-kazalarinda-hayatini-kaybeden-cocuk-iscilere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0e332700-d89d-4fa4-bc31-019aa5763bf6
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 302 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat IŞIKHAN tarafından Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Birleşmiş Milletler tarafından 1989'da kabul edilen Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, çocukların yaşama, gelişme, eğitim ve korunma haklarını güvence altına almaktadır. Türkiye, bu sözleşmeyi 1990 yılında imzalamış olmasına rağmen çocuk yoksulluğu derinleşmekte ve işçileştirilen çocuk ölümleri her geçen yıl artmaktadır.
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi verilerine göre, 2025 yılı itibarı ile yaşanan iş cinayetlerinde en az 81, 2024 Eylül — 2025 Ağustos döneminde en az 72 ve 2013—2025 yılları arasında ise en az 770 işçileştirilmiş çocuk iş cinayetlerinde hayatını kaybetmiştir. Bu tablo, işçileştirilmiş çocuk sorununun bireysel değil, sistematik bir sorun olduğunu açıkça göstermektedir.
Gerekçenin tamamını göster (14 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
MESEM ve benzeri uygulamalar kapsamında çocukların eğitim adı altında ucuz işgücü olarak çalıştırıldığı, iş kazalarına, şiddete ve ağır iş yüküne maruz bırakıldığı birçok örnekle ortaya çıkmıştır. Urfa Bozova'da 15 yaşındaki Muhammed K.'nin marangoz atölyesinde kompresörle ağır şiddete uğraması sonucu yaşamını yitirmesi bunun en yakın örneğidir.
Urfa Haliliye'de göçük altında kalarak hayatını kaybeden 15 yaşındaki Sedat Kurt ve 16 yaşındaki Yakup Güneş, Tekirdağ'da tuğla fabrikasında yanarak yaşamını yitiren 16 yaşındaki Mustafa Eti ve Kocaeli Dilovası'nda kozmetik fabrikasında meydana gelen patlamada yaşamını yitiren Tuğba Taşdemir, Nisanur Taşdemir ve Cansu Esetoğlu işçileştirilen çocuk ölümlerindeki vahim tablonun yalnızca bir kısmını oluşturmaktadır.
Bu vakalar, denetimsizliğin yaygınlığını, cezasızlık kültürünü, yoksulluğun ve işçileştirilen çocuk sorununun nasıl derinleştirdiğini göstermektedir. Çocukların korunması devletin anayasal görevi iken, çocukların çalışma alanlarında daha fazla yer alması ve işçileştirilen çocuk ölümlerinin artması acilen açıklığa kavuşturulması gereken bir sorun alanıdır.
Terin 2911112025 36872
YET
Bu bağlamda;
Türkiye'de 2024 ve 2025 yıllarında resmi kayıtlara göre işçileştirilen çocuk sayısı kaçtır? Bu çocukların kaçı 15 yaşın altındadır? işçileştirilen çocukların en yoğun olduğu sektörler nelerdir? Bu sektörlerde hangi denetim mekanizmaları işletilmektedir?
Urfa Bozova'da marangoz atölyesinde kompresörle ağır şiddete uğraması sonucu yaşamını yitiren 15 yaşındaki Muhammed K"ye dair bakanlığınızın yaptığı çalışmalar nelerdir?
MESEM kapsamında işletmelere gönderilen çocuklara ilişkin olarak:
a) 2024—2025 eğitim yılında kaç çocuk MESEM bünyesinde çalıştırılmaktadır?
b) Bu çocukların kaçı iş kazasında yaşamını yitirmiştir?
c) MESEM uygulamasına yönelik bakanlığınızın hazırladığı herhangi bir risk analizi veya denetim raporu var mıdır?
2025 yılında iş cinayetlerinde yaşamını yitiren en az 81 işçileştirilen çocuğa ilişkin olarak bakanlığınız herhangi bir inceleme, idari soruşturma veya ailelere yönelik bir destek programı başlatmış mıdır?
Kocaeli Dilovası'nda 8 Kasım 2025'te gerçekleşen ve 3'ü çocuk 7 işçinin yaşamını yitirdiği fabrika yangını ile ilgili olarak:
SORULAR
a) Bu işyerine dair bakanlığınızın daha önce herhangi bir denetimi olmuş mudur?
b) Çocukların kayıt dışı çalıştırıldığı iddialarına ilişkin bakanlığınız tarafından başlatılan soruşturmalar nelerdir?
Çocukların ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılmasını engellemek amacıyla 2025 yılı içinde bakanlığınız tarafından hangi somut politika ve programlar uygulanmıştır? Uygulanan somut bir politika yoksa gerekçesi nedir?
Çocuk yoksulluğu ile mücadele kapsamında ailelere yönelik gelir desteği, sosyal yardım ve koruyucu programlarda 2024 ve 2025 yıllarında bir artış yapılmış mıdır? Türkiye'de artan iş cinayetlerine ilişkin olarak bakanlığınız, ilgili tüm kurumlarla birlikte işçileştirilen çocuklar için kapsamlı bir önleme planı hazırlamayı düşünmekte midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o :28.11.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1748944 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile Van Milletvekili Sayın Gülderen VARLİ tarafından yöneltilen 7/36$72 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"Bakanlığımız koordinasyonunda 2025-2028 dönemi için hazırlanan yeni Ulusal İstihdam Siratejisi 1 Şubat 2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Sirateji'nin, Sosyal Koruma-İstihdam İlişkisinin Güçlendirilmesi Temel Politika Alanı altında çalışma hayatında temel hakların korunması ve insana yakışır işlerin desteklenmesi kapsamında çocuk işçiliği ile mücadeleye yönelik tedbirlere yer verilmiş olup ilgili kurum ve kuruluşlarla çalışmalar yürütülmektedir.
Öte yandan, yürütülen iş kazası soruşturmalarında; olayın iş kazası olup olmadığı, kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunanların tespiti, sigortalı ve hak sahipleri için kısa vadeli sigorta kollarından sağlanacak hakların kusurlu kişilere rücu edilmesi hususlarına yönelik tespitler yapılmakta olup bahse konu soruşturmalar sonucu düzenlenen raporlar, gerekli iş ve işlemlerin tesisi için ilgili birimlere intikal ettirilmektedir. Ayrıca, yıllık çalışma plan ve programları ile her yıl belirlenen sektörlerde faaliyet gösteren işyerleri işverenlerine yönelik olarak iş kazası ve meslek hastalığı olayları hakkında programlı rehberlik ve bilgilendirme faaliyetleri yapılmaktadır.
Ayrıca, Bakanlığımızca yıl içinde yürütülen iş teftişi Jaaliyetleri, geçmiş yıllara ait istatistiki veriler, ulusal politikalar ve ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak, çalışma hayatının riskleri ve öncelikleri ile Bakanlığımızın kaynakları dikkate alınarak programlı teftişler ve program dışı teftişler şeklinde yürütülmektedir. Programlı teftişler, çalışma hayatındaki sorunların değerlendirilmesi ve önceliklendirilmesi sonucu belirlenen alanlarda veya sektörlerde yahut özel bir risk grubu hedeflenerek belirlenen işyerlerinde çalışma hayatı ile ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanmasının denetlenmesi amacıyla gerçekleştirilen teftişlerdir. İncelemelerden oluşan program dışı teftişler ise programlı tefiişler dışında kalan ihbar, şikâyet vb. talepler üzerine veya Bakanlığa intikal eden evraklardan teftiş hizmetiyle bağdaşır nitelikte olanların teftiş programına alınması sonucu gerçekleştirilmektedir.
Bununla birlikte, önergede yer alan sigortalılara ilişkin veriler Sosyal Güvenlik Kurumunun internet sayfasında (www.sgk. gov.ir) yer almaktadır. "
Çankaya / ANKARA Tel:(312) 296 - 71 68