Kadın istihdamını artırmak için yürütülen çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
Meral Danış Beştaş (DEM Parti), 26 Kasım 2025 tarihinde 7/36969 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 166 gün sonra, 11 Mayıs 2026).
Meral Danış Beştaş (DEM Parti, Erzurum). “Kadın istihdamını artırmak için yürütülen çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/36969, 26 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36969-kadin-istihdamini-artirmak-icin-yurutulen-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/56ce5aba-ac43-4f90-813e-019ac47de859
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 166 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş tarafından Anayasa'nın 98*inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96 ile 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Meral DANIŞ BEŞTAŞ ErZırum Milletveki
TÜİK'in 2024 yılı üçüncü çeyrek verilerine göre işgücüne dahil olmayan kadınların sayısı 21 milyonun üzerindedir. Bu kadınların 7,3 milyonu ev işleriyle meşgul olduğu için, 3 milyon 947 bini ise ailevi—kişisel nedenlerle çalışmamaktadır. "Ailevi nedenlerle" işgücüne dahil edilmeyen kadınların sayısı son beş yılda 9081,5 artmıştır. Bu artış, Türkiye'de kadınların istihdama katılımı önünde büyüyen yapısal engelleri görünür kılmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
2024 yılı içinde yaklaşık 540 bin kadın, çocuk bakımı veya yetişkin bakımı nedeniyle işinden ayrılmak zorunda kalmıştır. 20-25 yaş aralığında 651 bin, 35-39 yaş aralığında ise 602 bin kadın, çalışmak istemesine rağmen ailevi engeller nedeniyle işgücüne dahil olamamaktadır.
Bu tablo, bakım yükünün büyük ölçüde kadınların omzunda olduğunu, kreş/bakım hizmetlerinin ve destek mekanizmalarının yetersizliğini, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin özellikle istihdam alanında derinleştiğini göstermektedir. Kadınların ev içi ücretsiz emeğinin görünmezliği hem ekonomik kayıp yaratmakta hem de kadın yoksulluğunu artırmaktadır.
Bu kapsamda Bakanlığın politikaları, destek programları, denetim mekanizmaları, bütçe uygulamaları ve yeni planlamalarının kamuoyuna açıklanması zorunluluk taşımaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
TÜİK verilerine göre ailevi nedenlerle işgücüne dahil olmayan kadınların sayısı son beş yılda yüzde 81,5 artmıştır.
Bakanlığınız bu hızlı artışın nedenlerine ilişkin bir analiz çalışması yapmış mıdır?
. Evişleri veya bakım yükü nedeniyle çalışamayan kadınlara yönelik Bakanlığınızın özel bir destek programı bulunmakta mıdır? Varsa içeriği, kapsamı ve bütçesi nedir?
. Ülke genelinde kamuya bağlı kreş ve gündüz bakım evi sayısı nedir? 2019-2025 yılları arasında kaç kreş açılmıştır? Kaçı kapatılmıştır?
. Özel kreşlerin ücretleri birçok bölgede asgari ücretin çok üzerindedir. Bakanlığınız bu alanda fiyat denetimi veya gelir düzeyine göre destek mekanizması planlamakta mıdır?
. Çocuk bakım yükü nedeniyle işinden ayrılan yaklaşık 540 bin kadının yeniden istihdama katılması için yürütülen bir program var mıdır? Bu kadınların kaçı işgücüne geri dönmüştür?
. Ev içi bakım emeği, yaşlı ve engelli bakımı gibi faaliyetlerin sosyal güvenlik sistemine dâhil edilmesi konusunda Bakanlığınızın yürüttüğü bir çalışma var mıdır?
. Kadınların işgücüne katılımını artırmaya yönelik olarak; esnek çalışma, yarı zamanlı istihdam, uzaktan çalışma, baba/bakım izni uygulamalarının genişletilmesi gibi modeller konusunda herhangi bir politika hazırlığı bulunmakta mıdır?
. Ev içi bakım yükünün azaltılması ve kadınların istihdama katılımının güçlendirilmesi için Bakanlığınız tarafından 2025 ve sonraki yıllar için planlanan bütçe, strateji ve hedefler nelerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·
İlgi
:a)15.10.2025 tarihli ve 1717714 sayılı yazınız. b)05.12.2025 tarihli ve 1752363 sayılı yazınız.
Türkiye Büyük Milet Meclisi Başkanlığı
Tarih: 11/05/2026 09:33 " Sayı E-12007.03-1853830
, Gb URL A 00 AŞ A KE 0 BE
ACELE
7/4703 Gk 23 7/263b3 © SS
İlgi yazılar ekinde alınan Erzurum Milletvekili Sayın Meral DANIŞ BEŞTAŞ tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/34703 ve 7/36969 Esas Numaralı soru önergelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazılarımız ekte sunulmuştur.
1. 7734703 Cevap Metni (1 Sayfa)
2. 7136969 Cevap Metni (4 Sayfa)
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan
Telefon No:(312) 705 58 09 Çocuk Gelişimcisi 454
Erzurum Milletvekili Sayın Meral DANIŞ BEŞTAŞ'a Ait 7/36969 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni
Bakanlığımız tarafından çocuklarımızın ve gençlerimizin sağlıklı gelişimini temin etmek amacıyla; çocuklarımızın üstün yararı ilkesi doğrultusunda risklere karşı güçlü ve duyarlı nesiller yetiştirmek üzere koruyucu, önleyici ve destekleyici çalışmalar yürütülmektedir.
Bakanlığımız denetiminde faaliyet gösteren özel kreş ve gündüz bakımevleri, 30.04.2015 tarih 29342 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Özel Kreş ve Gündüz Bakımevleri ile Özel Çocuk Kulüplerinin Kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik kapsamında hizmet vermektedir. Söz konusu kuruluşlar gerçek veya özel hukuk tüzel kişilikleri tarafından açılabilen özel teşebbüsler olup kuruluşun hizmet vereceği bölge, çalışma saatleri gibi kriterler kurucu adayının inisiyatifindedir.
Erken çocukluk döneminde yer alan tüm çocukların kreş hizmetlerinden eşit olarak yararlanabilmesi ve sosyal ve ekonomik düzey farklılığı olmadan fırsat eşitliğinin sağlanabilmesi amacıyla mevzuat doğrultusunda özel kreş ve gündüz bakımevleri kapasitelerinin yüzde üçü, il müdürlüklerimizce tespit edilerek Ücretsiz Bakım Hizmeti kapsamında çocukların ücretsiz yararlanması için kullanılmaktadır.
Aynı Yönetmeliğin 50 nci maddesi kapsamında ücretsiz bakım hizmetinden; e Ekonomik durumlarına bakılmaksızın şehit ve gazi çocukları, e Bakanlığımıza bağlı kuruluşlarda korunma ve bakım altında bulunan çocuklar,
" Cezaevlerinde hükümlü ve tutuklu olan anneleri ile birlikte kalan çocuklar,
" Ekonomik gücü yeterli olmayan ailelerin çocukları,
"e Ekonomik güçlük içindeki anne veya babası vefat etmiş çocuklar, tek ebeveyni ile yaşayan çocuklar,
"e Engelli ebeveyni olan çocuklar, e Kadın konukevinde bulunan veya ayrılan kadınların çocukları yararlandırılmaktadır.
Bakanlığımızca yürütülen Aile Yılı çalışmaları kapsamında; erken çocukluk döneminde yer alan tüm çocukların gelişimlerinin fırsat eşitliği sağlanarak desteklenmesine yönelik erken çocuklukta bakım hizmetlerinin erişilebilirliğini artırmak amacıyla alternatif bakım hizmetlerinin hayata geçirilmesine yönelik çalışmalar yürütülmüştür. Bu kapsamda, "Ev Temelli Çocuk Bakım Hizmeti Modeli" ile sosyal kooperatifçilik modeline ilişkin çalışmalar devam etmektedir.
Bakanlığımız denetiminde faaliyet gösteren özel kreş ve gündüz bakımevlerine ilişkin güncel sayısal veriler, Bakanlığımızın resmi internet sitesinde yayımlanan Faaliyet Raporları aracılığıyla kamuoyunun erişimine açık şekilde paylaşılmaktadır.
Bakanlığımızın tüm çalışmaları, yaşamın tüm alanlarında kadınların konumlarının güçlendirilmesi; eğitim ve sağlık imkânlarından eşit bir şekilde yararlanmalarının sağlanması; istihdama ve karar alma mekanizmalarına katılımlarının arttırılması; medyada eşitlikçi temsilin sağlanması; kadın-erkek eşitliğinin ana plan ve politikalara dahil edilmesi ve kadına yönelik şiddetle mücadele alanında çalışmaların sürdürülmesini desteklemek üzere yürütülmektedir.
Bakım hizmetlerinin sunulmasında alternatif modeller geliştirilmesi hedefimiz kapsamında sosyal kooperatifler modeline ilişkin yürüttüğümüz çalışmalar ile birlikte, Sosyal
7/3849 GL 58
Kooperatifler Hakkında Kanun Taslağı hazırlık çalışmaları Ticaret Bakanlığı ve Bakanlığımız iş birliğinde devam etmektedir.
Bu kapsamda, sosyal hizmetler, bakım hizmetleri ve özel politika gerektiren grupların güçlendirilmesine yönelik yürütülen faaliyetler açısından Sosyal Kooperatif modelinin ele alınması amacıyla, ilgili kamu kurum ve kuruluşları, kooperatifler/üst birlikler, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları, mesleki kuruluşlar ve uluslararası kuruluşların katılımıyla 9 Aralık 2025 tarihinde Ankara'da "Sosyal Hizmetler ve Bakım Hizmetlerinin Sunulmasında Sosyal Kooperatifler Çalıştayı" düzenlenmiştir.
Bakanlığımız tarafından kadınların istihdam edilebilirliklerini artırmak ve ekonomik olarak güçlenmelerini sağlamak amacıyla yürütülen çalışmalar aşağıda belirtilmiştir.
Türkiye'de kadının güçlenmesi konusunda ulusal mekanizma olan Bakanlığımızca uygulamaya konulan ve 2024-2028 yıllarını kapsayan "Kadının Güçlenmesi Sirateji Belgesi ve Eylem Planr"'nda 2028 yılına kadar kadınların ekonomik alanda güçlenmesine yönelik olarak belirlenen politikalar; kadınların çalışma hayatına daha aktif katılım sağlaması ve değişen işgücü piyasası dinamikleri doğrultusunda ekonomik hayatta söz sahibi olmasını sağlamak temel amacıyla kurgulanmıştır.
Eylem planının temel politika eksenleri; Eğitim, Sağlık, Ekonomi, Liderlik ve Karar Alma Mekanizmalarına Katılım, Çevre ve İklim Değişikliği olarak belirlenmiştir. Planda; beş temel politika eksenine ilişkin "5 Temel Amaç", "20 Strateji", "83 Faaliyet" yer almaktadır.
Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planı'nda yer alan politika eksenleri altında ele alınmak üzere kesişen politika alanları belirlenmiş ve bunlar da "Özel Politika Gerektiren Gruplar" ile "Kesişen Çalışma Alanları" olarak iki alt başlıkta ele alınmıştır. Hem "Özel Politika Gerektiren Gruplar" hem de "Kesişen Çalışma Alanları" Strateji Belgesi ve Eylem Planı'nın genelinde temel amaç, strateji ve faaliyetlerin oluşturulmasında dikkate alınmıştır.
Diğer taraftan, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü'nde "Kadının Güçlenmesi" konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve Bakanlığımız tarafından düzenlenen "Kadınlarla Yükselen Türkiye" programında Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip ERDOĞAN tarafından kamuoyuyla paylaşılmıştır.
Söz konusu Genelge kapsamında, Sayın Bakanımız başkanlığında ilgili diğer bakanlıklar ve kurumların katılımıyla kadınlara yönelik sunulan hizmetlerin etkin bir şekilde yürütülmesine yönelik tüm çalışmaların izlenmesi, değerlendirilmesi, koordinasyon ve iş birliğinin sağlanması amacıyla "Kadının Güçlenmesi Koordinasyon Kurulu" oluşturulmuştur.
Ayrıca Genelgede, kadının güçlenmesine ilişkin çalışmaların yerel düzeyde etkin şekilde yürütülmesi ve takibi amacıyla, tüm illerde Vali başkanlığında "Kadının Güçlenmesi İl Koordinasyon Kurulları" kurulmuştur.
Bu çerçevede; Bakanlığımızca kadının güçlenmesine yönelik çalışmalar, Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planı ve Kadının Güçlenmesi Koordinasyon Kurulları tarafından belirlenecek proje ve politikalar çerçevesinde yürütülmeye devam edecektir.
Bahse konu dokümanın 'Ekonomi' başlığı altında belirlenen temel amaç, kadınların ekonomik olarak güçlenmesini sağlamak ve değişen işgücü piyasasına tam, eşit ve etkin katılımlarını desteklemektir. Bu doğrultuda, dokümanda belirlenen politika eksenleri aşağıda sıralanmaktadır;
. Kadınların işgücü piyasasına girişlerini kolaylaştırmak ve insana yakışır işlerde istihdamlarını arttırmak için mevzuatın gözden geçirilerek iyileştirici düzenlemeler yapılması,
Kadınlara ve kız çocuklarına, ikiz dönüşüme (yeşil ve dijital dönüşüm) uyumlu işgücü piyasasında ihtiyaç duyulacak yeni beceri ve yetenekler kazandırılması,
Sürdürülebilir kalkınma için kadınların ekonomik güçlenmelerini desteklemek amacıyla eşitlik ve kapsayıcılık temelinde kamu ve özel sektörün dönüşümünün sağlanması, Kadın girişimciliğinin her alanda desteklenmesi ve kadın kooperatiflerinin güçlendirilmesi amacıyla çalışmalar yapılması,
Yürütülen projeler ve faaliyetler ise;
Bakanlığımız tarafından kadınların ekonomik olarak güçlendirilmesi amacıyla "Kadınların Kooperatifler Yoluyla Güçlendirilmesi Projesi" ve "Türkiye'de Kadın-Erkek Eşitliğine Duyarlı Planlama ve Bütçeleme Projesi? yürütülmüştür. Hâlihazırda ise "Türkiye'nin Mühendis Kızları Projesi", "Hobin İşin Olsun Projesi" ve "Geleceğini Kuran Genç Kadınlar Projesi?" devam etmektedir.
Bu projelerin yanında kadınların ekonomik ve toplumsal hayata katılımlarının güçlendirilmesi amacıyla Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile "Kadın Girişimciliğinin Geliştirilmesine Yönelik İş Birliği Protokolü" ve TÜBİTAK ile "Bilimsel Araştırma-Geliştirme, Yenilik ve Bilimsel Etkinlik İş Birliği Protokolü" imzalanmış olup, "kadingirisimci.gov.tr" web sitesi erişime açılmıştır. Bahse konu web sitesinde Kadın Kooperatifleri Ağına kayıtlı kadınlar için "Ben De Varım" uygulaması hayata geçirilmiştir. Ayrıca, kadın kooperatiflerinin güçlendirilmesi kapsamında Tarım ve Orman Bakanlığı ve Ticaret Bakanlığı işbirliğinde Oimzaladığımız "Kadın Kooperatiflerinin Güçlendirilmesi İşbirliği Protokolü" çerçevesinde çalışmalar yürütülmüştür.
Bu çalışmaların yanı sıra; kadın istihdamının artırılması, kadın girişimciliğinin teşvik edilmesi ve kadın kooperatiflerinin güçlendirilmesi amacıyla Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu ile "IPARD Programına İlişkin İş Birliği Protokolü", İŞKUR ile "İş Pozitif Programı İş Birliği Protokolü", OSTİM Organize Sanayi Bölgesi Müdürlüğü ile "OSTİM İş Birliği Protokolü", Hepsiburada ile "Türkiye'nin Girişimci Kadınları İşbirliği Protokolü", Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile "Kadınların ve Engelli Bireylerin Ekonomik ve Sosyal Hayata Katılımlarının Güçlendirilmesine Yönelik İş Birliği Protokolü" ve Reges Elektrik ile "Kadınlar için Enerji Okulu İşbirliği Protokolü" imzalanmış olup, Protokoller kapsamında çalışmalar yürütülmektedir.
Ek olarak, kadın girişimciliğinin desteklenmesi amacıyla özel sektör iş birliğinde çeşitli çalışmalar yürütülmektedir. Bu kapsamda:
Kadın girişimciliğinin teşvik edilmesi amacıyla Bakanlığımız ile Hepsiburada arasında "Türkiye'nin Girişimci Kadınları İş Birliği Protokolü" imzalanmıştır. Protokol çerçevesinde, yeni uygulama ve destek mekanizmaları aracılığıyla Türkiye'de girişimci kadın sayısının artırılması ve bu yolla kadın istihdamının güçlendirilmesi hedeflenmektedir. Söz konusu iş birliğiyle, girişimci kadınların e-ticaret alanındaki bilgi, beceri ve faaliyetlerinin geliştirilmesine katkı sağlanması öngörülmektedir. e o Ayrıca, enerji sektöründe kadın istihdamının artırılması ve temsiliyetinin güçlendirilmesi amacıyla, Genel Müdürlüğümüz ile Reges Elektrik Enerjisi Perakende Satış Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. arasında "Kadınlar İçin Enerji Okulu İş Birliği Protokolü" imzalanmıştır.
Diğer taraftan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Uluslararası Çalışma Örgütü (LO) Türkiye Ofisi iş birliğinde 2019-2024 yılları arasında yürütülen "Kadınlar İçin Daha Çok ve Daha İyi İşler 11 Programı" kapsamında, esnek çalışma biçimlerinin kadınların insana yakışır işe erişimi üzerindeki etkilerini değerlendiren bir araştırma gerçekleştirilmiş olup, bu doğrultuda politika geliştirme çalışmaları yürütülmektedir. Konuya ilişkin detaylı bilgilerin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından temin edilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan