Gaziantep'in Yavuzeli ilçesine bağlı bazı köylerde yapılması planlanan GES projesine ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI

SORULAR

Gaziantep'in Yavuzeli ilçesine bağlı Aşağı Yeniköy, Tokaçlı, Elmacık ve Bülbül köylerinin ortak kullanım alanına ADİS Elektrik tarafından GES yapılmak istenmektedir. Köylüler, projenin mera ve bahçeleri olumsuz etkileyeceği gerekçesiyle GES'e itiraz etmektedir. Başlangıçta taşlık alana yapılacağı iddia edilen proje, sonrasında verimli tarım arazileri ile mera alanlarını da kapsayacak şekilde genişletilmiştir. GES'in hayata geçirilmesi durumunda fıstık ağaçlarının ve bahçelerin zarar göreceğini söyleyen köylüler, projenin köyden ve tarım arazilerinden uzak bir bölgeye taşınması gerektiğini vurgulamaktadır. Bölge sakinleri, süreç boyunca talep ve uyarılarının dikkate alınmadığını ifade etmektedirler. Ayrıca GES alanında içme suyu kuyularının bulunduğunu belirten köylüler, projenin su kaynaklanın da olumsuz etkileyeceğini söyleyerek endişelerini dile getirmektedir.

Köylüler ayrıca tapulu arazilerinin bir bölümünün 'kamu üstün yaran gerekçe gösterilerek " kamulaştırıldığını ve projeye dahil edildiğini ifade ederek, hukuki yollara başvurduklarını belirtmişlerdir.

Bu bağlamda;

DADİS Elektrik tarafından Gaziantep'in Yavuzeli ilçesindeki Aşağı Yeniköy. Tokaçlı, Elmacık ve Bülbül köylerinin ortak kullanım alanına yapılmak istenen Güneş Enerjisi Santrali (GES) projesi ile ilgili olarak köylülerin ilettiği itiraz ve talepler Bakanlığınız tarafındOT değerlendirilmiş midir? Söz konusu süreçte köylülerle herhangi bir istişare veya yerinde inceleme yapılmış mıdır? ÇED süreci hangi aşamalardan oluşmuş ve köylülerin talepleri sürece yansıtılmış mıdır?

2)Başlangıçta "taşlık alan" olduğu belirtilen projenin, sonrasında verimli tarım arazileri ve mera alanlarını da kapsayacak şekilde genişletildiği iddiaları Bakanlığınız tarafından incelenmiş midir? Projenin kapsam değişikliğine Bakanlığınız tarafından onay verilmiş midir?

3)Söz konusu GES projesinin yeraltı su kaynakları, içme suyu kuyuları, tarım ve mera alanları üzerindeki potansiyel etkilerine dair Bakanlığımız tarafından herhangi bir çevresel etki analizi yapılmış mıdır? Yapıldıysa bu analizlerin sonuçları kamuoyu ile paylaşılacak mıdır?

G 4)GES projesi sürecinde köylülere ait tapulu tarım arazilerinden kamulaştırılanlar olmuş mudur? Olmuşsa, miktarı ne kadardır?

CEVAPLAR

1. Gaziantep İli, Yavuzeli İlçesi, Tokaçlı ve Bülbül Mahalleleri Mevkii 107 Ada 13 Parsel ve 108 Ada 20 Parsel sınırları içerisinde, Adis Elektrik Enerjisi Tedarik A.Ş. tarafından yapılması planlanan Bildim Depolamalı Güneş Enerji Santrali (100 MWm/100 MWe-150 Ha GES /100 MWe /100 MWh EDT) projesi ile ilgili olarak Bakanlığımıza yapılan ÇED Başvurusu kapsamında söz konusu projenin ÇED süreci başlatılmıştır. ora bilgilendirmek, görüş ve önerilerini almak üzere 24/02/2025 tarihinde Gaziantep İlinde halkın bilgilendirilmesi ve sürece katılımı toplantısı yapılmasına karar verilmiş ve bu husus 03.02.2025 tarihli ve E-48331039-220.01-11639957 sayılı yazımız ile Bakanlığımızca oluşturulan İnceleme ve Değerlendirme komisyonu üyelerine bildirilmiştir.

.Projeye ilişkin, anılan Yönetmeliğin 9/1 maddesi gereğince; komisyon tarafından ÇED Raporunun kapsamı belirlenmeden önce ÇED sürecine halkın katılımını sağlamak, halkı yatırım hakkında bilgilendirmek, projeye ilişkin görüş ve önerilerini almak üzere Bakanlık ile mutabakat sağlanarak, anılan yönetmelik maddesi uyarınca toplantı yeri, Valilik ve proje sahibi tarafından belirlenerek, Valilik tarafından Bakanlığımıza bildirilmiştir. Toplantı için projeden en çok etkilenmesi beklenen ve proje ile ilgilenen halkın kolaylıkla ulaşabileceği merkezi bir yerin seçilmesine özen gösterilmiş 24.02.2025 olarak belirlenen halkın bilgilendirilmesi ve sürece katılımı toplantı tarihi ile toplantının yapılacağı vere ilişkin ilanlar, 13.02.2025 tarihinde ulusal düzeydeki Analiz Gazetesi'nde ve yine 13.02.2025 tarihinde Gaziantep Oluşum Yerel gazetesinde toplantının yapılacağı tarihten 10 gün önce yayımlanması hususunda mevzuata uygun olarak gerekli ilanlar verilmiştir. Aynı zamanda; toplantının düzenleneceği bilgisi Bakanlığımız ile Gaziantep Valiliği (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü)'nün web sitesinde yayınlanmak suretiyle kamuoyuna duyurulmuştur. Yapılan toplantıda belirtilen hususlara yönelik olarak projenin ÇED Raporunda ve Nihai ÇED Raporunda gerekli değerlendirmeler yapılmıştır. ÇED Kararları nihai bir izin olmamakla birlikte karar sonrasında kurum/kuruluşların mevzuatları kapsamında nihai izinler alınmadan yatırıma başlanılması söz konusu değildir.

2. Proje ilk olarak; EPDK tarafından, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuat uyarınca 11.05.2023 tarih ve 11849-31 sayılı kararı ile 11.05.2023 tarih ve ÖN/11849-31/05504 lisans no'lu Cc Önlisans Belgesi verilmiştir. Buna göre ilk olarak Eyyübiye ilçesi, Bildim ve Uğurlu Mahalleleri mevkiinde 100 MWm/100 MWe kurulu güçte ve 149 ha büyüklüğündeki alanda ID:46706 ile ÇED başvurusu gerçekleştirilmiştir. Ancak başvuru akabinde, komisyon üyelerinden olan Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü'nün 18.10.2023 tarih ve 11684408 sayılı görüşüne istinaden projenin bir kısmının Kızılkuyu Yaban Hayatı Geliştirme Sahasında (YHGS) yer aldığı tespit edilmiştir.

İş bu konu nedeniyle proje santral sahası değişikliği zaruri hale gelmiş olup, Şanlıurfa İli, Eyyübiye İlçesi Bildim ve Uğurlu Mahalleleri mevkiinde planlanan projeye ait santral sahasının aynı ilde Bozova ilçesi, Köseşahin Mahallesine taşınması için Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'na tadil başvurusu yapılmış, bahsi geçen santral sahası revizyonu 15.02.2024 tarih 12440-5 numaralı karar ile tadil edilmiştir. Tadil edilen alanla ilgili ID:50271 ile ÇED başvurusu gerçekleştirilmiştir. Ancak başvuru akabinde, komisyon üyelerinden olan Tarım ve Orman Bakanlığı Tarım Reformu Genel Müdürlüğü'nün 27.05.2024 tarih ve 14427528 sayılı görüşüne istinaden 3083 Sayılı kanunun geçici 5. Maddesi kapsamında yürütülen iade çalışmaları henüz sonuçlanmadığından ve ilgili parselin arazi iade kapsamında değerlendirilebileceği düşünüldüğünden proje uygun görülmemiştir. İş bu konu nedeniyle proje santral sahası değişikliği zaruri hale gelmiş olup, Şanlıurfa İli, Eyyübiye İlçesi, Bildim ve Uğurlu Mahalleleri mevkiinde planlanan projeye ait santral sahasının Gaziantep ili, Yavuzeli ilçesi, Tokaçlı ve Bülbül mahalleleri mevkii, 107 ada 13 parsel ve 108 ada 20 parsele taşınması için Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'na tadil başvurusu yapılmış, bahsi geçen santral sahası revizyonu 26.12.2024 tarih 13167-8 numaralı karar ile tadil edilmiştir.

3. Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED), gerçekleştirilmesi planlanan projelerin çevreye olabilecek olumlu ve olumsuz etkilerinin belirlenmesinde, olumsuz yöndeki etkilerin önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza indirilmesi için alınacak önlemlerin, seçilen yer ile teknoloji alternatiflerinin belirlenerek değerlendirilmesinde ve projelerin uygulanmasının izlenmesi ve kontrolünde sürdürülecek çalışmaları içermektedir. Yeraltı suyu ve içme suyu kaynakları ile ilgili olarak mevzuatları kapsamında ilgili Kurumlarca (Tarım ve Orman Bakanlığı/ DSİ Genel Müdürlüğü vd.) değerlendirme yapılmaktadır. Projenin GES projesi olması nedeniyle su kullanımı sadece panel temizliğinde olacaktır. .4)ÇED Olumlu Kararı akabinde gerçekleştirilen kamulaştırma işlemlerine dair Kamulaştırma Kanunu'nun yürütülmesine ilişkin Bakanlığımızca yapılan bir işlem bulunmamaktadır.