Engelli bireylerin ailelerine yönelik yürütülen çalışmalara ilişkin
Saadet Partisi
Muhatap:
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş Kaynak göster
Doğan Demir (Saadet Partisi), 31 Ağustos 2023 tarihinde 7/3700 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 70 gün sonra, 9 Kasım 2023).
Doğan Demir (Saadet Partisi, İstanbul). “Engelli bireylerin ailelerine yönelik yürütülen çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/3700, 31 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-3700-engelli-bireylerin-ailelerine-yonelik-yurutulen-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/182b130a-4ea8-4223-a3e3-018a5000dcd8
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 70 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 62 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda belirtilen sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasanın 98 ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı maddeleri gereğince saygıyla talep ederim.
Ülkemizde Ulusal Engelli Veri Sistemi'nin verilerine göre raporlu yaklaşık 2,6 milyon engelli birey bulunmaktadır. Yapılan araştırmalar, engelliye bakım veren bireylerin 4093.4'ünün birinci derece yakınlar olduğunu, özellikle de annelerin çocuğun bakımının büyük çoğunluğunu üstlendiğini göstermektedir.
Engelli çocuğa sahip olan aileler bir yandan çocuklarının sorunlarıyla uğraşırlarken bir yandan da gündelik işlerini yerine getirmek için çabalarlar. Engelli çocuğa sahip olmanın anne baba rollerinde, özel yaşamlarında, sosyal çevrelerinde, planlarında, iş yaşamlarında, ailenin yapısında ve işleyişinde, mali konularda büyük değişikliklere neden olduğu görülmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Engelli çocuğa yönelik hizmetlerin, sadece engelli çocuğa sunulan hizmetlerle sınırlı kalmaması gerekmektedir. Ailenin bir sistem olduğu yaklaşımıyla öncelikli olarak aile bireylerinin de sorunlarının saptanması gerekmekte, gereksinimlerinin belirlenmesi ve bu gereksinimler doğrultusunda hizmet verilmesi, devlet tarafından bakımı üstlenen bireye sigorta yapılarak sosyal güvencesinin sağlanması gerekmektedir.
Bu hizmetlerin, multidisipliner evde bakım ve rehabilitasyon hizmetlerini kapsaması önemli bir gerekliliktir. Engeli nedeniyle fiziksel, sosyal ve duygusal yönden başkalarına bağımlı olan bireylerin bakımı, çocuk ve ailenin eğitimi, aile üyelerinin bu süreçte sosyal ve psikolojik olarak desteklenmesi ailelerin büyük ölçüde ihtiyaç duyduğu durumlardandır.
Halk sağlığı bakımından, engelli bireye bakım verirken fiziksel ve psikolojik olarak büyük yük taşıyan ailelerin yaşadığı sorunların saptanması, sorunlara çözüm önerileri oluşturmak ve sunulacak bakım ve hizmetlerin planlaması oldukça önemlidir.
TBMM Halkla İlişkiler Binası No: F122
Bu bağlamda;
I- Bakanlığınızın engelli bireylere verilen hizmetlerin yanı sıra aile bireylerinin de sorunlarının saptanması, gereksinimlerinin belirlenmesi ve bu gereksinimler doğrultusunda hizmet verilmesi hususunda bir araştırması var mıdır?
SORULAR
Bakanlığınız tarafından engelli bireylerin ailelerini sosyal ve psikolojik yönden desteklemeye yönelik bir hizmet var mıdır, var ise bunlar nelerdir?
Engelliye bakım veren bireylerin özellikle annelerin sosyal yaşamlarını ve gündelik işlerini kolaylaştırmaya yönelik yapılan bir hizmet var mıdır?
Bakanlığınızın engelli bireyin bakımını üstlenen başta anneler olmak üzere yakınlarının sağlık güvencelerini, ilerde emeklilik haklarını ve koşullarını oluşturabilmelerine yönelik sağlamış olduğu bir destekleme var mıdır?
TBMM Halkla İlişkiler Binası No: F122
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·
İlgi yazı ekinde alınan İstanbul Milletvekili Sayın Doğan DEMİR tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/3700 Esas Numaralı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Ek: 7/3700 Cevap Metni (1 Sayfa)
Telefon No:(312) 705 58 09 Ri ki
İstanbul Milletvekili Sayın Doğan DEMİR"e Ait 7/3700 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni
Bakanlığımız tarafından engelli bireylerin bakım, sağlık, istihdam, erişilebilir çevre gibi her alanda haklarından etkin bir şekilde yararlanmalarını sağlayarak yaşam kalitelerinin artırılmasına yönelik çalışmalar, engelli bireylerin farklılaşan ihtiyaçları göz önünde bulundurularak hak temelli ve kapsayıcı bir şekilde yürütülmektedir.
Engelli bireylere yönelik bakım hizmetlerinde temel bakış açısı; engelli bireylerin ailelerinin yanında, sosyal çevrelerinden ayrılmadan bakımına öncelik vermektir.
Bu kapsamda, engelli bireylere yönelik hizmetlerimiz evde bakım yardımı, gündüzlü bakım hizmetleri, umut evleri gibi toplum temelli hizmet anlayışıyla çeşitlendirilerek birey odaklı hizmet anlayışıyla geliştirilmekte ve yaygınlaştırılmaktadır.
Engelli bireylere yönelik gündüzlü bakım ve rehabilitasyon merkezlerinde; engelli bireylerin yaşam kalitesinin artırılması ve sosyal hayata aktif katılımlarına katkı sağlanması amacıyla engelli bireyler ile ailelerine eğitim, rehberlik ve danışmanlık hizmeti, psikososyal rehabilitasyon hizmeti, gündüz bakım ve rehabilitasyon hizmetleri tam gün, yarım gün veya seanslı olarak sunulmaktadır. Ailelerin bakım yükü hafifletilerek kendilerine vakit ayırmalarına ve engelli yakınlarının toplumsal hayata aktif katılımı desteklenmektedir.
Engelli bireylerin ve ailelerinin ihtiyaçlarını, onların yaşam koşullarını değiştirmeden, alıştıkları ortamda karşılamayı amaçlayarak hak temelli, aile odaklı ve bütünleşik bir bakım modeli olan Evde Bakım Yardımından 2023 yılı Eylül ayı itibarıyla 561.752 kişi faydalanmaktadır.
Evde Bakım Yardımı kapsamında yardımdan faydalanan ailelere düzenli ev ziyaretleri yapılmakta ve engelli bireylerimiz ile ailelerinin yüksek yararı doğrultusunda aileler bu ziyaretler çerçevesinde psikososyal yönden desteklenmekle birlikte bakım hizmetinin istenilen nitelikte olması için rehberlik yapılmaktadır.
"Evde Bakıma Destek Pilot Uygulaması" 2023 yılı Nisan ayı itibarıyla Adana, Ankara ve İzmir illerinde yaşayan ve Bakanlığımızca sunulan evde bakım yardımından yararlanan engelli vatandaşlarımızın bakım veren yakınlarına teorik ve uygulamalı eğitim verilerek bakım kalitesinin artırılması, hem engelli bireyin hem de bakım veren yakınının psikososyal yönden desteklenmesi amacıyla yürütülmekte olup; uygulamanın yaygınlaştırılması amacıyla çalışmalarımız devam etmektedir. Adana ilinde 265, Ankara ilinde 381 ve İzmir ilinde 290 olmak üzere toplam 936 engelli faydalanmaktadır.
Diğer taraftan Aile Sosyal Destek Programı (ASDEP) kapsamında gerçekleştirilen hane ziyaretleri aracılığıyla engelli vatandaşlarımızın ve aileleri de dahil olmak üzere ihtiyaçların tespitine yönelik çalışma yapılmakta ve gerekli yönlendirmelerde bulunulmaktadır. Ayrıca, il müdürlükleri ve Sosyal Hizmet Merkezleri aracılığıyla ücretsiz olarak sunulan koruyucu önleyici nitelikteki eğitim ve danışmanlık hizmetleri ile kişilerin sorun çözme kapasitelerinin artırılması, aile içi ilişki ve iletişim sorunlarının önlenmesi, zorlu yaşam olaylarıyla baş edebilme becerilerinin geliştirilmesi ve sosyal çevreyle ilişkilerin güçlendirilmesi amaçlanmaktadır.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan