Meteoroloji Genel Müdürlüğü personelinin havacılık tazminatına ilişkin

Milletvekillerimiz tarafından şahsıma yöneltilen ve ilişik listede; TBMM Esas numaraları ve konuları belirtilen yazılı soru önergeleri incelenmiş olup, söz konusu önergelerde yer alan hususlara ilişkin cevaplarımız ekte sunulmuştur.

Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.

Bakan -Dosya (1 Takım)

Mustafa Kemal Mahallesi Eskişehir Devlet Yolu (Dumlupınar Bulvarı) 9. km. No: 278 Çankaya / Ankara İrtibat: Yurdagül GÜNEŞ Tel: 410 14 46

SAYIN ŞERAFETTİN KILIÇ'IN TBMM 7/37041 ESAS SAYILI 7137041 YAZILI SORU ÖNERGESİNE Gk 59 İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI

SORULAR

Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM), ülkemizde hava tahmini yapmaya yetkili tek resmi kurum olup, sivil ve askeri havacılığın emniyetli şekilde yürütülmesi için 77 havalimanında 7/24 hizmet vermektedir. Ancak EUROCONTROL kaynaklı havacılık tazminatı gelirlerinin dağıtımında kurumlar arasında ciddi bir adaletsizlik oluşmuştur. 2024 yılında bu kaynağın 995,6'sı DHMİ'ye, Y03,8'i MGM'ye, 900,6'sı SHGM'ye aktarılmış; bu da aynı hizmet zincirinde görev yapan MGM personelinin diğer kurum çalışanlarına kıyasla 50 kata varan oran farklarıyla daha düşük tazminat almasına neden olmuştur.

Meteoroloji çalışanları, eşit risk ve sorumluluk altında görev yapmalarına rağmen bu farktan ötürü mağduriyet yaşamaktadır. Oysa tazminat oranlarının eşitlenmesi devlet bütçesine yük getirmeyecek, EUROCONTROL kaynaklı gelirlerin hakkaniyetli paylaşımını sağlayacaktır.

Bu bağlamda;

1. Meteoroloji Genel Müdürlüğü personelinin havacılık tazminat oranlarının (şu anda 9415-30-45) DHMİ ve SHGM'deki oranlarla (96600-800-1000) uyumlu hale getirilmesine ilişkin bir çalışma yapılmakta mıdır?

2. DHMİ, SHGM ve MGM arasında EUROCONTROL kaynaklı gelirlerin adil ve şeffaf biçimde paylaşılmasını sağlayacak bir yasal veya idari düzenleme planlanmakta mıdır?

3) 2025 yılında yürürlüğe giren torba yasa ile DHMİ ve SHGM personeline tanınan performans primi uygulamasından MGM personelinin de faydalanması düşünülmekte midir?

4) Meteoroloji personelinin havacılık hizmetlerine ilişkin haklarının korunması için 375 sayılı KHK veya ilgili mevzuatta düzenleme yapılması yönünde bir hazırlık var mıdır?

5) Meteoroloji çalışanlarının özlük haklarının iyileştirilmesi ve kurumsal motivasyonun artırılması için MGM, DHMİ ve SHGM arasında koordinasyon sağlayacak ortak bir komisyon kurulması planlanmakta mıdır?

CEVAP

1. Ortak bir Avrupa hava trafik yönetimi oluşturmak için kurulan ve Türkiye'nin de 1989 yılında üye olduğu uluslararası bir kuruluş olan EUROCONTROL, vermiş olduğu havacılık hizmetleri için hava sahası kullanıcılarından gelir elde etmektedir. Elde ettiği bu geliri, kendisine üye olan ülkelere "maliyetlerin geri dönüşümü" ilkesine göre dağıtmaktadır. 3504 sayılı Kanun ile onaylanması uygun bulunan ve 88/13626 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylanan "Uluslararası Hava Seyrüseferinin Emniyeti İçin Avrupa Teşkilatı (KUROCONTROL) Sözleşmesi" ve "Yol Ücretlerine İlişkin Çok Taraflı Anlaşma" uyarınca, havacılık hizmetlerinin EUROCONTROL nezdinde sorumluluğu ülkemizde Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) Genel Müdürlüğüne verilmiştir.

EUROCONTROL Yol Ücretleri Sistemine taraf olan üye devletler, her yıl genel hava trafiği için sağlanan hava seyrüsefer hizmetlerine ilişkin yaptıkları giderleri genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde maliyetleştirerek bir maliyet tabanı oluşturur ve söz konusu teşkilata belirlenmiş olan mali dönemler içerisinde bildirirler. Maliyet tabanı; personel maliyetleri, diğer cari giderler ile amortisman ve sermaye maliyetinden oluşmaktadır. Başka bir ifadeyle, üye devletlere geri ödenen sadece maliyetler olup maliyet dışında kalan diğer gider ve zararlar ödenmemektedir. Ülkemizce EUROCONTROL"e bildirilen maliyet tabanı, Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından sunulmakta olan sivil havacılık meteoroloji hizmetlerine yönelik maliyetleri de ihtiva etmektedir.

EUROCONTROL tarafından hava sahası kullanıcılarından yapılan tahsilat, toplam olarak DHMİ'ye gönderilmektedir; milli maliyetin ülke içindeki kurumlara paylaşımı ise DHMİ ile MGM ve SHGM arasında ortaklaşa yürütülen maliyet hesaplamalarını içeren protokoller (o çerçevesinde gerçekleştirilmektedir.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü personeline yapılacak havacılık tazminatı ödemeleri; 27.08.2025 tarihli ve 32999 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2026 ve 2027 Yıllarını Kapsayan 8. Dönem Ti: oplu Sözleşmenin İkinci Kısım, Birinci Bölüm, Meteoroloji Genel Müdürlüğü personeline havacılık tazminatı başlıklı,

"MADDE 15- (1) Makam tazminatı öngörülen kadrolarda bulunanlar hariç olmak üzere Meteoroloji Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatı kadro ve pozisyonlarında görev yapan personele 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca yapılan ek ödeme döner sermaye bütçesinden yapılır.

(2) Makam tazminatı öngörülen kadrolarda bulunanlar hariç olmak üzere Meteoroloji Genel Müdürlüğünün kadro ve pozisyonlarında görev yapan memur ve sözleşmeli personelden Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti Teşkilatı prensipleri çerçevesinde personel maliyetleri tamamen karşılananlara en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dâhil) brüt tutarının 2645 'ini, kısmen karşılananlara 2030 unu, bunların dışında kalanlara W6 15'ini geçmemek üzere; Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine bağlı bulunulan Bakan onayı ile belirlenecek oran, esas ve usullere göre her ay Döner Sermaye İşletmesi bütçesinden havacılık tazminatı ödenir.

(3) Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti Teşkilatından döner sermaye bütçesine gelir kaydedilen tutarların bu maddede öngörülen ödemeleri karşılayamaması halinde karşılanamayan kısmı 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca yapılacak ödemeyle sınırlı olmak üzere Kurum bütçesinden karşılanır." şeklindeki 15. Maddesine göte ve Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın uygun görüşleri ile hazırlanan Bakanlığımız onayı ile yürürlüğe girecek olan Meteoroloji Genel Müdürlüğü Personeline Ödenecek Havacılık Tazminatına İlişkin Usul ve Esaslar'a göre yapılacaktır.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi'nin gelirlerinin 9495ini sivil havacılığa verilen hizmetler karşılığında elde edilen EUROCONTROL gelirleri oluşturmaktadır. Döner Sermaye İşletmesi, mevzuatı çerçevesinde; işletme kadrosundaki personel maaşlarını, SGK. ödemelerini, 375 sayılı KHK"nin Ek 9uncu maddesi hükümlerine göre ödenen maaş unsuru olan ek ödemeleri, personel taşıma hizmetine ilişkin ödemeleri, zorunlu cari nitelikteki harcamaları, vergi yükümlülükleri, Hazine Hissesi ile havacılık tazminatı ödemelerini karşılamaktadır. Ayrıca bütçe imkânları dâhilinde Genel Müdürlüğümüz tarafından sunulan meteorolojik hizmetler için stratejik önemi haiz gözlem sistemleri ve bilgi teknolojileri yatırım projelerine de destek vermektedir.

Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin Ödemelerin yapılmasında öncelik başlıklı 22'nci maddesindeki;

"(1) İşletmelerin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması hâlinde giderler, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenir. Ancak, bu ödemelerin yapılmasında sırasıyla;

a) Katkı payları hariç olmak üzere özlük haklarına ilişkin ödemelere,

b) Kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara,

c) Çeşidine bakılmaksızın Bakanlıkça belirlenen tutarın altındaki giderlere ilişkin ödemelere,

ç) İhalesi yapılan temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, güvenlik, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmet alımları gibi yoğun emek gerektiren, düzenli ve kesintisiz yürütülmesi gereken hizmetlere ilişkin ödemelere,

d) Mevzuatları gereği döner sermaye gelirlerinden; personele yapılacak ek ödeme, katkı payı gibi ödemelere, öncelik verilir.

(2) İşletmelerin nakit mevcudunun yeterli olması durumunda ödemeler, ödeme emri belgelerinin muhasebe biriminin kayıtlarına giriş sırasına göre yapılır..." hükümleri çerçevesinde ve Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü'nün 30.12.2022 tarihli ve 1795009 sayılı yazısı ile eki "Ödemelerin Yapılmasında Öncelik" konulu genel yazı kapsamında MGM Döner Sermaye İşletmesi'nin aylık ödemeleri planlanmaktadır.

Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2026 ve 2027 Yıllarını Kapsayan 8. Dönem Toplu Sözleşme'nin taslak çalışmaları aşamasında MGM tarafından havacılık tazminatı oranlarının artırılması yönünde sendika temsilcileri de dâhil olmak üzere gerekli çalışmalar yapılmıştır ancak toplu sözleşme görüşmelerinde teklif edilen oranlar kamu işverence kabul edilmemiş olup bir önceki toplu sözleşmede yer alan madde metni aynen kabul edilmiştir.

2. EUROCONTROL Yol Ücretleri Sistemine taraf olan üye devletler, her yıl genel hava trafiği için sağlanan hava seyrüsefer hizmetlerine ilişkin yaptıkları giderleri genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde maliyetleştirerek bir maliyet tabanı oluşturur ve söz konusu teşkilata belirlenmiş olan mali dönemler içerisinde bildirirler. Maliyet tabanı; personel maliyetleri, diğer cari giderler ile amortisman ve sermaye maliyetinden oluşmaktadır. Başka bir ifadeyle, üye devletlere geri ödenen sadece maliyetler olup maliyet dışında kalan diğer gider ve zararlar ödenmemektedir. Ülkemizce EUROCONTROL"e bildirilen maliyet tabanı, Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından sunulmakta olan sivil havacılık meteoroloji hizmetlerine yönelik maliyetleri de ihtiva etmektedir.

EUROCONTROL tarafından hava sahası kullanıcılarından yapılan tahsilat, toplam olarak DHMİ'ye gönderilmektedir; milli maliyetin ülke içindeki kurumlara paylaşımı ise DHMİ ile MGM ve SHGM arasında ortaklaşa yürütülen maliyet hesaplamalarını içeren protokoller çerçevesinde adil ve şeffaf biçimde gerçekleştirilmektedir.

Maliyet hesabına ilişkin protokol çerçevesinde belirlenen maliyetler ile oluşturulan maliyet tabanı oranında EUROCONTROL'den gelir elde edilmektedir. Elde edilen bu gelirin, MGM tarafından EUROCONTROL'e bildirilmek üzere DHMİ?ye gönderilen maliyetler ile uyumlu olduğu kayıtlardan anlaşılmaktadır.

3) 10.07.2025 tarihli ve 32952 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 10053 ve 10054 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ile DHMİ ve SHGM personeline performans primi ödenmesi düzenlenmiştir. Söz konusu Cumhurbaşkanı Kararlarının 2'nci maddelerinde performans primi ödenecek personelin kapsamı belirlenmiş olup MGM personelinin kapsamda yer almaması nedeniyle performans primi uygulamasından faydalanması mümkün değildir.

Ayrıca; benzer şekilde MGM personelini kapsayan bir Cumhurbaşkanı Kararı yayımlansa dâhi MGM Döner Sermaye İşletmesine gelir kaydedilen HUROCONTROL tutarı ile Döner Sermaye İşletmesi'nin yukarıda açıklanan zorunlu ödemelerinden sonra, DHMİ ve SHGM personelinin aldığı oranlardaki (600-800-1000) havacılık tazminatı ve performans priminin MGM personeline ödenmesi mümkün değildir.

4) 8. Dönem Toplu Sözleşme'nin taslak çalışmaları aşamasında İkinci Kısım, Birinci Bölüm, Meteoroloji Genel Müdürlüğü personeline havacılık tazminatı başlıklı 15'inci maddesinin üçüncü fıkrasının değiştirilmesi yönünde MGM tarafından teklif sunulmuş olup toplu sözleşme görüşmelerinde bu teklif kamu işverenince "373 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 9'uncu maddesi uyarınca yapılacak ödemenin karşılanamaması halinde Kurum bütçesinden karşılandığı" gerekçesi ile kabul edilmemiştir.

5) EUROCONTROL gelir dağılımının DHMİ, SHGM ve MGM arasında farklılık göstermesi, söz konusu kurumların ana faaliyetleri kapsamında havacılığa sundukları hizmetlerin ücretlendirilebilir maliyet miktarlarının farklılık göstermesidir. Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından hava seyrüsefere sağlanan meteoroloji hizmetleri ve bu hizmetlere karşılık gelen maliyetleri (personel giderleri, uluslararası kuruluşlara ödenen üyelik aidatları, yatırım harcamaları, cari nitelikte yapılan harcamalar, Meydan Müdürlüklerimize ait kira, elektrik, iletişim vs. giderler) maliyetlerin karşılanması hususundaki protokol hükümleri çerçevesinde belirlenen bütçe dönemlerinde DHMİ ile görüşmeler yapılmaktadır. Sağlanan mutabakat sonucu belirlenen maliyet bütçesi EUROCONTROL'den tahsil edilmek üzere ülkemizde koordinatör kurum olan DHMİ gönderilmektedir. Aylık olarak elde edilen EUROCONTROL gelirlerinden mevzuatı kapsamında zorunlu ödemeler yapıldıktan sonra personele havacılık tazminatı ödenmesi için azami özen gösterilmektedir.