Aydın'ın Germencik ilçesinde bulunan bir jeotermal hatta yaşanan patlamaya ilişkin

Milletvekillerimiz tarafından şahsıma yöneltilen ve ilişik listede; TBMM Esas numaraları ve konuları belirtilen yazılı soru önergeleri incelenmiş olup, söz konusu önergelerde yer alan hususlara ilişkin cevaplarımız ekte sunulmuştur.

Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim. akan -Dosya (1 Takım)

Mustafa Kemal Mahallesi Eskişehir Devlet Yolu (Dumlupınar Bulvarı) 9. km. No: 278 Çankaya / Ankara İrtibat: Şube Müdürü-Haydar DEMİRER Tel: 410 14 57

SAYIN ÖMER KARAKAŞ'IN 7137045 TBMM 7/37043 ESAS SAYILI AL 59 YAZILI SORU ÖNERGESİNE

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI SORULAR

Aydın'ın Germencik ilçesi Bozköy Mahallesi'nde bir jeotermal akışkan iletim hattında meydana gelen patlama, sonucu yüksek sıcaklıktaki jeotermal akışkan yola ve çevreye yayılmış, ana yol tamamen trafiğe kapatılmıştır.

Aynı bölgede daha önce de benzer arızaların yaşandığı ifade edilmektedir. Bu durum, jeotermal iletim hatlarının bakım-onarım süreçleri ve çevresel etki kontrol mekanizmalarının yeterliliği konusunda ciddi soru işaretleri yaratmaktadır.

Bu bağlamda;

1. Germencik-Bozköy hattında meydana gelen patlamanın kesin nedeni nedir? Bakanlık uzmanları tarafından hazırlanan teknik rapor tamamlanmış mıdır?

2. Patlamanın yaşandığı jeotermal santralin işletmecisine daha önce uyan, ceza veya denetim raporu düzenlenmiş midir?

3. Söz konusu hatta veya aynı işletmeye ait diğer hatlarda son 5 yılda kaç kez arıza, kaçak veya patlama yaşanmıştır?

4. Patlama sonucu çevreye yayılan jeotermal akışkanın kimyasal içeriği, toprak ve yeraltı suyu üzerindeki kısa ve uzun vadeli etkilerine ilişkin bir analiz yapılmış mıdır?

5. Bölge halkının sağlık açısından etkilenme riskine dair herhangi bir önleyici veya bilgilendirici çalışma gerçekleştirilmiş midir?

6. Patlama ile zarar gören yolun yeniden ulaşıma açılması için Bakanlığınızın veya ilgili kurumların üstlendiği sorumluluk nedir?

7. Bu olayın tekrarlanmaması için Bakanlığınız tarafından ek düzenleme, denetim artırımı veya güvenlik standardı değişikliği planlanmakta mıdır?

CEVAPLAR

1,4) Aydın İli Germencik İlçesi, Çamköy Mahallesi, 3151 Cadde, No:147 adresinde bulunan Maren Maraş Elektrik Ür. A.Ş. Nezihe Beren Santrali ünvanlı işletmenin reenjeksiyon hattında patlama meydana geldiği, jeotermal akışkanın tesis dışındaki yolun yanındaki arazi üzerine aktığı 25.11.2025 tarihinde olay yerinde yapılan yerinde inceleme neticesinde tespit edilmiştir. Söz konusu olayda boru patlamasının kesin olarak nedeni bilinmemektedir. Ancak reenjeksiyon hattında meydana gelen deformasyon kaynaklı olabileceği düşünülmektedir. Aydın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğümüzce olay sonucu çevreye olan etki neticesinde gerekli inceleme ve denetimler yapılmaktadır. Çevre Denetim Yönetmeliği 8. maddesi kapsamında görevlendirilen çevre denetim görevlileri tarafından işletmede yapılan incelemede patlamanın olduğu ve alıcı ortama deşarj yapılan noktadan anılan Yönetmeliğin 17. maddesi kapsamında tespitler yapılarak atıksu numunesi alınmış, 16. maddesi kapsamında çevre denetim tutanağı tutulmuş, yapılan analiz sonuçları neticesinde de 19. madde kapsamında İdari Yaptırım Kararı uygulanmıştır. Ayrıca konu ile ilgili olarak Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulmuştur.

2) Söz konusu boru patlaması olayında olayın kaza olarak yaşanması sebebiyle konuya ilişkin herhangi bir uyarı yapılması düşünülmemiştir. Ayrıca boru hattının kontrolü de işletmenin sorumluluğundadır. Bakanlığımız ve taşra teşkilatlarınca 2872 sayılı Çevre Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri kapsamına giren her türlü kirlilik kaynağı, ihlal, tesis ve faaliyetler için yapılan denetimlerde hiçbir tesis için uyarı yapılmamakta ihlal tespiti halinde 2872 sayılı Çevre Kanunu 20. maddesi kapsamında idari yaptırım uygulanmaktadır. Söz konusu olayda 2872 sayılı Çevre Kanunu 'kapsamında yapılması gereken işlemler uygulanmıştır. Firmanın 2025 yılı içerisinde de yapılan tespit ile idari işlem uygulanmış olması sebebiyle söz konusu olayla ile ilgili idari yaptırım 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 23. maddesi gereği 1 kat arttırılarak 2 kat olarak uygulanmıştır.

3) Arıza, kaçak veya patlama sonucu çevreye akışkan deşarjı gibi bir etki olması halinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğümüz personeli tarafından gerekli denetimler yapılmaktadır. Nezihe Beren Santrali için yapılan denetimlerde 2872 sayılı Çevre Kanunu kapsamında son 5 yılda 2 adet idari yaptırım uygulanmıştır.

5,6) Bakanlığımız görev, yetki ve sorumlulukları kapsamında yer almamaktadır.

7) 2872 sayılı Çevre Kanunu 2872 sayılı Çevre Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri kapsamına giren her türlü faaliyetin faaliyet sahibinin yükümlülükleri mevzuat içeresinde açıkça belirtilmektedir. Söz konusu olayda jeotermal akışkanın Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği 27 maddesi kapsamında reenjeksiyon ile bertaraf edilmesi zorunludur. Güvenlik standartı ile ilgili tedbirlerin ilgili firma tarafından yapılması gerekmektedir. Söz konusu işletmeye denetimler sıklıkla İl Müdürlüğümüz tarafından düzenlenmektedir.