Çin Halk Cumhuriyeti ile imzalanan badem ihracatıyla ilgili bir protokole ilişkin
Kaynak göster
Mustafa Bilici (Yeni Yol), 27 Kasım 2025 tarihinde 7/37110 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 84 gün sonra, 19 Şubat 2026).
Mustafa Bilici (Yeni Yol, İzmir). “Çin Halk Cumhuriyeti ile imzalanan badem ihracatıyla ilgili bir protokole ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/37110, 27 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37110-cin-halk-cumhuriyeti-ile-imzalanan-badem-ihracatiyla-ilgili-bir-protokole-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b30e6659-56f2-4a0b-bf5a-019aca4008a3
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 84 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Anayasanın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96. Maddesi gereğince aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı ol cevaplandırılmasını arz ederim.
Bakanlığınız ile Çin Halk Cumhuriyeti Gümrükler Genel İdaresi arasında 15 Ekim 2025'te imzalanan "Türkiye'den Çin'e İhraç Edilen Bademlerin İnceleme ve Karantina Gerekliliklerine İlişkin Protokol" ile, belirlenen bitki sağlığı ve gıda güvenliği koşulları sağlandığında Çin'e badem ihracatının önü açılmıştır. Protokol; üretimden sevkiyata kadar izlenebilirlik, zararlı organizma kontrolü, hijyen ve karantina şartları ile uygunluk halinde bitki sağlık sertifikası düzenlenmesini öngörmektedir. Sürecin şeffaf işletilmesi, üretici ve ihracatçıların bilgilendirilmesi ve hedef pazarın sürdürülebilir biçimde geliştirilmesi önem taşımaktadır.
Bu bilgilendirme ışığında:
I- Protokol kapsamında üretici bahçeleri, işleme/ambalaj tesisleri ve ihracatçı firmalar için aranan kayıt, onay ve izlenebilirlik koşulları nelerdir? 2026 sezonu için onaylı bahçe ve tesis sayısı kaçtır?
SORULAR
Çin'e ihracatta uygulanacak resmi kontrollerin (zararlı organizma, kalıntı/MRL, aflatoksin, hijyen) numune alma planı ve eşik değerleri nedir? Uygunsuzlukta ihracatın askıya alınması hangi şartlarda devreye girecektir?
2026 yılı için Çin pazarına yönelik badem ihracatı miktar ve değer hedefiniz nedir? Ege/İzmir başta olmak üzere bölge bazında öngörülen katkı ne kadardır?
Çin'in ithalat sistemi kapsamında (örneğin CIFER kayıtları, tesis listeleri, parti bazlı bildirimler) kaç Türk firması ve tesisi kayıt altına alınmıştır? Bekleyen başvuruların sonuçlanma takvimi nedir?
Çin pazarında olası bir uygunsuzluk veya red vakasında, hızlı uyarı ve geri bildirim mekanizmanız nasıl işleyecektir? Parti izleme, kaynak bahçeye geri izleme ve düzeltici/önleyici faaliyetler için standart prosedür belirlediniz mi?
E-mail : mustafa.bilici(Otbmm.gov.tr
Adres : TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat F Koridor Oda No: 224 06543-ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Çin Halk Cumhuriyeti'ne badem ihracatına ilişkin usul ve esaslar "Türkiye'den Çin'e İhraç Edilen Bademlerin İnceleme ve Karantina Gerekliliklerine İlişkin Protokol" hükümleri çerçevesinde yürütülmektedir. Bu kapsamda Çin'e badem ihracatı yapmak isteyen üretici işletme ve ihracatçı firmalara yönelik gerekli bilgilendirme yapılmış olup protokol hükümleri doğrultusunda başvurular alınmaya devam etmektedir.
Protokol hükümlerine göre Çin'e ihraç edilecek bademler protokolde yer alan ve Çin için tehlike arz eden karantina zararlılarını taşımayacak patojen mikroorganizmalar veya toksik ya da zararlı maddelerle kontaminasyon içermeyecek şekilde ilgili güvenlik ve sağlık gerekliliklerine uygun olacaktır.
Çin pazarında olası bir uygunsuzluk veya ret vakasında işlemler "Bitkisel Gıda ve Yemin İhracatında Sağlık Sertifikası Düzenlenmesi ve İhracattan Geri Dönen Ürünler İçin Uygulama Yönetmeliği" ve 10.03.2015 tarihli Uygulama Talimatı hükümlerine göre yürütülmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan