Ülke genelinde TOKİ projelerinin akıbetine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 124 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98 Ve Türkiye
Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96'ncı maddeleri gereğince saygılarımla arz ederim. 26.11.2025
Ülkemizde yıllardır tekrarlanan sosyal konut vaatleri, kamuoyuna büyük projeler ve iddialı başlıklarla duyurulmasına rağmen, sahada karşılığı bulunmayan, tamamlanamayan ve sürekli ertelenen uygulamalar hâline gelmiştir. TOKİ tarafından daha önce açıklanan projelerin önemli bir bölümü ya gecikmiş ya da planlanan ölçekte hayata geçirilememişken, şimdi yeniden büyük bir konut kampanyasının başlatılması kamuoyunda ciddi soru işaretlerine yol açmıştır. Vatandaşlar yıllardır verilen sözlerin ne kadarının tutulduğunu bilmezken, devlet kurumlarının şeffaflık ve hesap verebilirlikten uzak bir şekilde, yeni projeleri bir önceki tamamlanmamış projelerin üstüne ekleyerek ilerlemesi kabul edilemez bir yönetim anlayışına işaret etmektedir. Üstelik ekonomik krizin derinleştiği, barınma sorununun büyüdüğü, konut fiyatları ve kiraların olağanüstü seviyelere ulaştığı bir dönemde, TOKİ'nin geçmiş performansını açıklamadan yeni bir kampanya duyurması, toplumda haklı bir güvensizlik oluşturmaktadır.
Vatandaş bir yandan ciddi bir barınma kriziyle mücadele ederken, diğer yandan daha önce başvuruda bulunduğu projelerin akıbetini dahi öğrenememektedir. Kamu kaynaklarının nasıl kullanıldığı, önceki projelerin neden geciktiği ve bu yeni projenin somut olarak nasıl finanse edileceği konusunda Bakanlığın kapsamlı bir açıklama yapması artık zorunluluk hâline gelmiştir. Devletin en temel sorumluluklarından biri olan barınma hakkının, yıllardır seçim dönemlerine sıkıştırılmış vaad paketleri haline getirilmesi ise kabul edilemez bir 31MEY riya Milletvekili politik tercihtir. Bu nedenle Bakanlığın, kamuoyunu oyalayan genel geçer açıklamalar yerine, hesap veren, şeffaf ve somut verilerle desteklenen net yanıtlar sunması gerekmektedir.
Bu Bağlamda;
SORULAR
TOKİ tarafından duyurulan yeni sosyal konut kampanyasının il bazındaki konut dağılımı nedir? Hangi illerde kaç konut yapılması planlanmıştır?
Söz konusu konutların inşaat başlangıç ve teslim takvimi nedir? Hak sahiplerine hangi yıllarda teslim edilmesi öngörülmektedir?
Yeni kampanyada başvuru şartları, gelir kriterleri ve kontenjan uygulamaları hangi gerekçelere dayanarak belirlenmiştir?
Yoğun başvuru talebi göz önüne alındığında, kura ve hak sahipliği sürecinin adil ve şeffaf yürütülmesi için hangi denetim mekanizmaları oluşturulmuştur?
Projenin finansmanı hangi kaynaklardan sağlanacaktır? Devlet bütçesi, kredi mekanizmaları veya başka bir finansman modeli kullanılacak mıdır?
TOKİ'nin önceki yıllarda duyurduğu sosyal konut projelerinin kaç tanesi tamamlanmış, kaç tanesi gecikmiş veya tamamen akamete uğramıştır? Bu projelerdeki gecikmelerin gerekçeleri nelerdir?
Daha önce başvuru yapmış ve hâlâ konutu teslim edilmemiş vatandaşların durumu hakkında Bakanlığınızın kamuoyuna açıklanmış bir değerlendirmesi var mıdır?
Yeni kampanyanın barınma krizine gerçek anlamda çözüm üretmesi için hangi somut adımlar planlanmaktadır?
Konutların yapı kalitesi, deprem güvenliği ve teknik standartları konusunda Bakanlığınız nasıl bir denetim modeli uygulayacaktır?
Genel seçimler öncesi "ilk evim, ilk arsam, ilk iş yerim" gibi kampanyalarla yapılan umut tacirliğinde olduğu gibi bu kampanyanın da hayal kırıklıklarıyla sonuçlanmaması için yapılmış gerçekçi bir finansal planlamanız var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Murat Kurum, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
Milletvekillerimiz tarafından şahsıma yöneltilen ve ilişik listede; TBMM Esas numaraları ve konuları belirtilen yazılı soru önergeleri incelenmiş olup, söz konusu önergelerde yer alan hususlara ilişkin cevaplarımız ekte sunulmuştur.
Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim. akan -Dosya (1 Takım)
Mustafa Kemal Mahallesi Eskişehir Devlet Yolu (Dumlupınar Bulvarı) 9. km. No: 278 Çankaya / Ankara İrtibat: Şube Müdürü-Haydar DEMİRER Tel: 410 14 57
SAYIN ALİ YÜKSEL'İN 2137168 TBMM 7/37168 ESAS SAYILI oL 61 YAZILI SORU ÖNERGESİNE a
İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI SORULAR
1. TOKİ tarafından duyurulan yeni sosyal konut kampanyasının il bazındaki konut dağılımı nedir? Hangi illerde kaç konut yapılması planlanmıştır?
2. Söz konusu konutların inşaat başlangıç ve teslim takvimi nedir? Hak sahiplerine hangi yıllarda teslim edilmesi öngörülmektedir?
3. Yeni kampanyada başvuru şartları, gelir kriterleri ve kontenjan uygulamaları hangi gerekçelere dayanarak belirlenmiştir?
4. Yoğun başvuru talebi göz önüne alındığında, kura ve hak sahipliği sürecinin adil ve şeffaf yürütülmesi için hangi denetim mekanizmaları oluşturulmuştur?
5. Projenin finansmanı hangi kaynaklardan sağlanacaktır? Devlet bütçesi, kredi mekanizmaları veya başka bir finansman modeli kullanılacak mıdır?
6. TOKİ'nin önceki yıllarda duyurduğu sosyal konut projelerinin kaç tanesi tamamlanmış, kaç tanesi
G gecikmiş veya tamamen akamete uğramıştır? Bu projelerdeki gecikmelerin gerekçeleri nelerdir?
7. Daha önce başvuru yapmış ve hala konutu teslim edilmemiş vatandaşların durumu hakkında Bakanlığınızın kamuoyuna açıklanmış bir değerlendirmesi var mıdır?
8. Yeni kampanyanın barınma krizine gerçek anlamda çözüm üretmesi için hangi somut adımlar planlanmaktadır?
9. Konutların yapı kalitesi, deprem güvenliği ve teknik standartları konusunda Bakanlığınız nasıl bir denetim modeli uygulayacaktır?
10. Genel seçimler öncesi "ilk evim, ilk arsam, ilk iş yerim" gibi kampanyalarla yapılan umut tacirliğinde olduğu gibi bu kampanyanın da hayal kırıklıklarıyla sonuçlanmaması için yapılmış gerçekçi bir finansal planlamanız var mıdır?
CEVAP
500 Bin Sosyal Konut Kampanyası İl bazında Konut Sayıları :
İLLER YAKLAŞIK KONUT İLLER YAKLAŞIK KONUT SAYISI SAYISI ADANA 12,400İİKAHRAMANMARAŞ 8,195 ADIYAMAN 6,620İKARABÜK 1,600) AFYONKARAHİSAR 4,370İKARAMAN 1,550 AĞRI 2.840İKARS 1,730 AKSARAY 2,353İİKASTAMONU 2,380 AMASYA 2.601İİKAYSERİ 7,562) ANKARA 31,073İİKİLİS 1,170) ANTALYA 13,213 İKIRIKKALE 1,736 ARDAHAN 619İKIRKLARELİ 2,259 ARTVİN 1,020İKIRŞEHİR 1,633 AYDIN 6,973İİKOCAELİ 10,340 BALIKESİR 7,548İİKONYA 15,200 BARTIN 1,620İKÜTAHYA 3,592 BATMAN 3,810İMALATYA 9,659) BAYBURT 723İMANİSA 7,459 BİLECİK 1,419İİMARDİN 5,357 BİNGÖL 2.059İİMERSİN 8,190) BOLU 1,950İMUŞ 2,142 BURDUR 2,206İNEVŞEHİR 2,368) BURSA 17,225İİNİĞDE 2,6041 ÇANAKKALE 3,270(ORDU 3,334
ÇANKIRI 1,753İİOSMANİYE 2,990 ÇORUM 2,867İRİZE 2,042 DENİZLİ 6,370|İSAKARYA 6,633 DİYARBAKIR 12,165İİSAMSUN 6,397) DÜZCE 2,470İSİİRT 1,627 EDİRNE 2.530İSİNOP 947 ELAZIĞ 3,825İİSİVAS 3,904) ERZİNCAN 1,760İŞANLIURFA 13,790 ERZURUM 4 905İİŞIRNAK 1,492 ESKİŞEHİR 6,055İTEKİRDAĞ 6,863 GÜMÜŞHANE 940İTUNCELİ 875 HAKKARİ 1,5STİUŞAK 2,558 HATAY 13,289İVAN 6,803 ISPARTA 2,889İYOZGAT 2,858 İSTANBUL 100,000|ZONGULDAK 1,872) İZMİR 21,020 TOPLAM 506,499 e 500 Bin Sosyal Konut Kampanyası kapsamında 10 Kasım - 19 Aralık 2025 tarihleri arasında talepler
"e toplanmış, 29 Aralık 2025 tarihinden itibaren hak sahiplerini belirleme süreci başlatılmıştır.
Projelerin hak sahibi belirleme, yer seçimi, ihale ve proje tasarımlarının kesinleşmesiyle yapım süreçlerine başlanacak, ihale süreçleriyle planlanan takvimler içinde konutların hak sahiplerine teslimlerine geçilecektir. Konutların teslim edileceği tarihler, sözleşmelerin imzalandığı tarihlere göre belirlenecektir. e Projeler kapsamındaki konut dağılımları; İdaremize yapılan başvurular, konut yapımı için önerilen taşınmazların konut yapımına uygun olup olmadığının değerlendirilmesi ve bu taşınmazlarda yapılabilecek konut sayıları ile yerleşim birimlerinin nüfusları göz önünde bulundurularak belirlenmiştir.
Başvuru şartları, gelir kriterleri ve kontenjan uygulamaları, konut sahibi olmayan dar ve orta gelirli vatandaşların hedef kitle olması ve dezavantajlı grupların önceliklendirilmesi temelinde belirlenmiştir. Bu kapsamda; şehit yakınları ve gaziler için 905, engelli vatandaşlar için 05, üç ve daha fazla çocuklu haneler için "010, 18 - 30 yaş arası gençler için 9020 ve emekliler için 9620 oranında özel kontenjan ayrılmıştır.
" Proje kentlerindeki gerçek konut talebinin karşılanmasının sağlanması amacıyla, TOKİ'nin diğer sosyal konut projelerinde olduğu şekilde; başvuru sahiplerinin başvuru döneminden geriye doğru en az | yıl süreyle ilgili il/ilçe merkezinde ikamet ediyor olmaları şartı aranmaktadır.
Gelir sınırı belirlenirken İstanbul ve diğer iller farklılaştırılmıştır. Buna göre; aylık hane halkı geliri (kendileri, eşleri ve velayetleri altındaki çocuklar için) başvuru dönemi itibariyle son 12 ay ortalamasının en fazla aylık net 127.000 TL. (İstanbul ili için en fazla aylık net 145.000 TL.) olması gerekmektedir. (Başvuru sahibinin, eşinin ve velayeti altındaki çocuğunun, gıda, yol, vs. her türlü aldıkları yardımlar dâhil olmak üzere toplam hane halkı aylık net gelirinin toplamı) e 500 Bin Sosyal Konut Kampanyası kapsamında, TOKİ tarafından yürütülen diğer projelerde olduğu üzere, kura ve hak sahipliği süreçleri adil, şeffaf ve denetlenebilir usuller çerçevesinde yürütülmektedir. Bu doğrultuda kura ve hak sahipliği sürecine ilişkin temel hususlar şu şekildedir:
500 Bin Sosyal Konut Kampanyası kapsamında başvurular, 10.11.2025 - 19.12.2025 tarihleri arasında T.C. Ziraat Bankası A.Ş., T. Halk Bankası A.Ş. ve T. Emlak Katılım Bankası A.Ş.'nin Türkiye geneli tüm şubelerince kabul edilmiş, e-devletten yapılan başvurular ise 18.12.2025 tarihinde sona ermiştir. Başvuru durumu e-Devlet Başvuru Listesi ekranından takip edilebilmektedir.
29.12.2025 tarihinden itibaren hak sahiplerini belirleme süreci kapsamında, başvuru sahipleri arasında "Hak Sahibi Belirleme" kuraları çekilmektedir. Kura programı Toplu Konut İdaresinin web sayfasında duyurulmaktadır.
Projelerde bağımsız bölüm listesi ve konut fiyatları belirlendikten sonra İdarece tespit edilen tarihlerde "Konut Belirleme" kuraları çekilecektir.
Satışa sunulan konut sayısından daha az başvuru olması durumunda, başvuruda bulunanlarca satın alınacak konutlar TOKİ'nin belirleyerek kullanıma açacağı bloklar arasından, noter huzurunda yapılacak kura ile belirlenecektir.
Kuralar noter huzurunda, vatandaşların katılımıyla ve TOKİ yetkililerinin gözetimi ve denetiminde gerçekleştirilmektedir. TOKİ'nin Youtube kanalından canlı olarak yayın yapılmaktadır. Kura sonuçları edevlet üzerinden resmi olarak duyurulmaktadır. e TOKİ'nin konut projelerinde inşaat aşamasında radye temel, tünel kalıp taşıyıcı sistem, yüksek beton dayanımı gibi depremlere karşı davranış bakımından en iyi çözümler kullanılmakta ve kat yükseklikleri sınırlandırılmaktadır. Tünel kalıp sistemi; depreme dayanıklılık, düzgün geometrik mekânların üretimi ile birlikte hızlı ve kaliteli üretime olanak sağlayan bir üretim modeli olarak kabul edilmektedir. Yüksek © kaliteli beton kullanımı, yapının bütünlüğünü koruyarak can ve mal güvenliğini artırır.
TOKİ'nin tüm projelerinde yatay mimari tercih edilmekte, bölgelerin yerel, iklimsel ve kültürel özelliklerini koruyan tasarımlar ve mimari dokular korunmaktadır.
İnşaatların yapım aşamasında etkin bir denetim sistemi uygulanmakta; uzman personelin çalıştığı müşavirlik kontrol sistemi ile inşaatların yapım süreci denetim altında tutulmaktadır. Ayrıca hem müşavirleri hem de inşaat sürecini kontrol eden TOKİ mühendislerinden oluşan ikinci bir kontrol sistemi ile de uygulama aşamaları denetlenmektedir. e İlk Evim Arsa Projesi'nin amacı; planlı arsa ve bu arsalarda konut üretimi ile kentsel alanlar oluşturarak, dar gelirli vatandaşlarımıza uygun ödeme koşulları ile arsa tahsis edebilmektir.
Proje kapsamında toplamda 235.439 adet hak sahibi belirlenmiştir. Kura neticesinde hak sahibi olamayan vatandaşlarımıza başvuru bedelleri iade edilmiştir. Bugüne kadar 120.000 hak sahibi için planlama çalışmaları tamamlanmış ve tahsis süreçlerine geçilmiştir.
Proje lansmanının yapıldığı tarihten bu yana yaklaşık 2.000 adet proje alanında; planlama alanı tespiti ve 3194 Sayılı İmar Kanunu Mevzuatı çerçevesinde talep toplanan ilçelerde proje alanlarının yer seçimi, kurum görüşlerinin toplanması (25'in üzerinde kurum), hâlihazır harita üretilmesi, imar planına esas jeolojik ve Jeoteknik etüt raporlarının hazırlanması, imar planlarının hazırlanması, onaylanması, plan askı süreçleri ve imar uygulamalarının yapılması gibi her bir proje için ayrı ayrı devam eden süreçler tamamlandıktan sonra tahsis sürecine geçilebilmektedir. Bu süreçte yaklaşık 900 adet proje alanı jeolojik açıdan uygun olmaması ve plan yapımına uygun olmaması sebebiyle elenmiş, yerine alternatif alanlar tespit edilmiş ve kalan alanlarda plan çalışmalarına devam edilmiştir. Bu kapsamda plan onayı gerçekleştirilen alanlarda altyapı ile ilgili çalışmalar başlatılmıştır.
Türkiye genelinde "İlk Evim Arsa Projesi" kapsamında plan onayı gerçekleştirilen alanlarda tahsise ve peşinata esas ön katılım bedeli ödeme sürecine (6 ay) başlanmaktadır. Süreç sonunda arsa belirleme kurası çekildikten sonra her bir parsel için ayrı ayrı belirlenen fiyatlar ile "Arsa Tahsisi Borçlanma Sözleşmesi'ni" (1 ay) imzalamak üzere ilgili bankaya yönlendirilmekte ve akabinde evrak kontrolü yapılarak başvurusu uygun olanların tapu devirleri gerçekleştirilmektedir.