Van-Hakkari karayolunda gerçekleşen trafik kazaları sonrası alınan önlemlere ilişkin

Milletvekillerimiz tarafından şahsıma yöneltilen ve ilişik listede; TBMM Esas numaraları ve konuları belirtilen yazılı soru önergeleri incelenmiş olup, söz konusu önergelerde yer alan hususlara ilişkin cevaplarımız ekte sunulmuştur.

Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.

Bakan -Dosya (1 Takım)

Mustafa Kemal Mahallesi Eskişehir Devlet Yolu (Dumlupınar Bulvarı) 9. km. No: 278 Çankaya / Ankara İrtibat:Merve ÇAKMAK Tel: 410 14 48

Fak<'d18 74 A3 e-nastan merve çakmak&nech onav tr elektronik a6* www esh onv tr

SAYIN ÖZNUR BARTİN'İN 7/3113Y TBMM 7/37174 ESAS SAYILI gi YAZILI SORU ÖNERGESİNE GK

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI

SORULAR

Van— Hakkâri Karayolu, uzun süredir kamu idaresinin bilgisi dâhilinde olmasına rağmen giderilmeyen yapısal ve jeoteknik riskler nedeniyle kronik bir güvenlik zaafı üretmeye devam etmektedir. Son olarak 30 Kasım 2025 tarihinde Van— Hakkâri kara yolunun 45. kilometresinde, Zernek Baraj Gölü çevresinde meydana gelen trafik kazasında Furkan Özdemir (21), Rojhat Durğun (21 ) ve Cihat Duma (20) yaşamını yitirmiş; viraj geometrisi, koruyucu bariyer eksikliği ve uyarı sistemlerinin bulunmaması nedeniyle araç yaklaşık 100 metrelik kot farkından baraj gölüne düşmüştür. Olay yeri incelemelerinde yol kenarı bariyerlerinin ve orta refüjj düzenlemesinin bulunmadığı açıkça görülmüş; bu durum, riskin idari makamlarca bilindiği hâlde kalıcı bir müdahalede bulunulmadığını bir kez daha ortaya koymuştur. '

Bu kaza, aynı güzergahta yıllardır yaşanan çok sayıdaki ölümcül vakaya eklenerek hattın artık "yüksek riskli yol" statüsünün ötesine geçtiğini ve yurttaşların can güvenliğini doğrudan tehdit eder nitelikte olduğunu göstermektedir. Yalnızca son bir yıl içerisinde meydana gelen ağır kazaların bilançosu dahi, alınması gereken önlemlerin geciktirilmesinin telafisi mümkün olmayan sonuçlara yol açtığını göstermektedir:

Bu yolda yaşanan kazalar:

30 Kasım 2025 — Zernek Baraj Gölü çevresi: 3 yurttaş yaşamım yitirdi.

16 Kasım 2025 — Sere Solan mevkii: Kaya düşmesi kaynaklı kazada 2 yurttaş yaşamım yitirdi.

27 Ekim 2025 — Zernek Barajı mevkii: 3 yurttaş yaşamını yitirdi, 4 yurttaş yaralandı. 30 Ağustos 2025 — Sarıtaş köyü yakınları: İkisi çocuk 5 yurttaş yaşamını yitirdi.

22 Nisan 2025 — Van—Hakkâri yolu: Minibüs—kamyon çarpışmasında 8 yurttaş yaşamını yitirdi, | | yurttaş yaralandı.

Bu veriler, güzergâhın yalnızca belirli noktalarında değil; genel hat boyunca mühendislik tasarımından yol geometrisine, bariyer eksikliklerinden heyelan ve kaya düşmesi riskine kadar çok boyutlu bir güvenlik açığı bulunduğunu göstermektedir.

Ulaştırma Bakanlığı 'nın önergelerimize verdiği geçmiş yanıtlarda; güzergâhın büyük bölümünün bölünmüş yol standardına kavuşturulduğu,

Sere Solan ve Tekser mevkilerinde çelik ağ, perde duvar ve kaya tutucu sistemlerin uygulandığı,

7/24 bakım ve trafik güvenliği çalışmalarının sürdürüldüğü,

İfade edilmesine rağmen, kaza verilerindeki süreklilik, sahadaki gerçekliğin bu beyanlarla örtüşmediğini göstermektedir. Özellikle Zernek Barajı çevresi ve Sere Solan hattında jeoteknik stabilizasyon, drenaj altyapısı, bariyer standardı, dar kurp düzenlemeleri ve yamaç güvenliği bakımından kalıcı ve bütüncül bir proje uygulanmadığı açıkça görülmektedir.

Anayasa'nın 17. maddesi uyarınca devletin yaşam hakkını koruma yükümlülüğü, Karayolları Trafik Kanunu ve ilgili teknik şartnameler çerçevesinde yolun güvenlik standartlarının sağlanması zorunludur. Buna karşın, Van—Hakkâri Karayolu'nda yaşanan ölümler, "çalışmalar sürmektedir" söylemi ile açıklanamayacak bir kurumsal ihmal zincirine dönüşmüş durumdadır.

Bu nedenle ilgili bakanlıklar başta olmak üzere tüm idari yapılar, güzergâhın tamamında bütüncül risk analizi, jeoteknik güncelleme, modem mühendislik uygulamaları, yüksek güvenlikli bariyerlerin kurulumu, uyan ve ikaz sistemlerinin entegrasyonu, yol geometrisinin yeniden tasarlanması ve afet risk azaltma standartlarının uygulanması konusunda gecikmeksizin harekete geçmelidir.

Art arda yaşanan ölümler, bu yolun artık acil müdahale gerektiren bir kamu güvenliği sorunu olduğunu göstermektedir. Meclis'in denetim sorumluluğu çerçevesinde bu konuya ilişkin bütünsel bir değerlendirme yapılması ve sorumluluk zincirinin açıklığa kavuşturulması kaçınılmaz hâle gelmiştir.

Bu bağlamda;

I. Zernek Barajı çevresi ve Sere Solan segmentlerinde kaya düşmesi, zemin hareketliliği ve yamaç stabilitesi risklerinin son güncellenme tarihi nedir? Bu raporların önerdiği çözümler neden uygulanmamıştır?

2. Heyelan ve kaya düşmesi tehlikesinin yıllardır bilindiği bu hatta, afet risk azaltma planlarının neden bütüncül olarak hayata geçirilmediği konusunda idari bir değerlendirme mevcut mudur?

3. 16 Kasım 2025'te kaya düşmesi sonucu iki yurttaşın yaşamım yitirdiği kazanın ardından neden kapsamlı bir jeoteknik güvenlik projesi başlatılmamıştır?

4. Son kazada ortaya çıkan can kayıplarının, yetersiz çevresel güvenlik önlemlerinin doğrudan sonucu olduğuna ilişkin teknik bulgular konusunda Bakanlığınız bir değerlendirme yapmış mıdır?

CEVAPLAR

Önergedeki hususlara ilişkin bilgilerin İçişleri Bakanlığı'ndan (AFAD Başkanlığı) edinilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.