Bitlis'in Adilcevaz ilçesindeki bir mera alanına yapılması planlanan GES projesine ilişkin

Milletvekillerimiz tarafından şahsıma yöneltilen ve ilişik listede; TBMM Esas numaraları ve konuları belirtilen yazılı soru önergeleri incelenmiş olup, söz konusu önergelerde yer alan hususlara ilişkin cevaplarımız ekte sunulmuştur.

Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.

Bakan -Dosya (1 Takım)

Mustafa Kemal Mahallesi Eskişehir Devlet Yolu (Dumlupınar Bulvarı) 9. km. No: 278 Çankaya / Ankara İrtibat: Yurdagül GÜNEŞ Tel: 410 14 46

SAYIN NAİL ÇİLER'İN 2/37273 TBMM 7/37273 ESAS SAYILI 6k 64 YAZILI SORU ÖNERGESİNE

İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI

SORULAR

Bitlis'in Adilcevaz ilçesine bağlı Çanakyayla Köyü merasında, özel bir şirket tarafından Güneş Enerji Santrali (GES) kurulması planlanmaktadır. Ancak bu mera alanı, bölge hayvancılığının bel kemiği olup, 12 bin resmi küpeli hayvanın otlak alanı olarak kullanılmaktadır. Ayrıca, alanın bir kısmı doğal koruma ve 1. derece doğal sit alanı statüsündedir. Bölge halkı ve yerel yetkililer, projenin hayvancılık faaliyetlerini olumsuz etkileyeceği ve ekosisteme zarar vereceği endişesi taşımaktadır.

Bu bağlamda:

1. Çanakyayla Köyü merasında yapılması planlanan GES projesi için Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan mera vasfı değişikliği veya kullanım izni talep edilmiş midir?

2. Söz konusu mera alanının 1. derece doğal sit alanı ve doğal koruma bölgesi statüsünde olduğu dikkate alındığında, bu alanda enerji santrali kurulması mevzuata uygun mudur?

3. Bakanlığınız, bu tür projelerin mera alanlarına kurulmasının hayvancılık faaliyetlerine ve ekosisteme etkilerini değerlendirmiş midir?

4. Bölge halkının ve yerel yetkililerin itirazları doğrultusunda, projenin başka bir alana kaydırılması veya iptali gündemde midir?

CEVAP

1. Bitlis İli, Adilcevaz İlçesi, Çanakyayla Köyü, 113 Ada, | Parsel sınırları içerisinde Kiler Tekstil Enerji Yatırımları San. ve Tic. A.Ş. tarafından yapılması planlanan Çanakyayla Güneş Enerjisi Santrali (85 MWm/85 MWe- 126,08 Hektar) ve Elektrik Depolama Tesisi (85 MWe/85 MWh) projesi ile ilgili olarak Bakanlığımıza yapılan ÇED Başvurusu kapsamında söz konusu projenin ÇED süreci başlatılmıştır.

Söz konusu projenin yürütülen ÇED süreci kapsamında Bakanlığımız tarafından 25.06.2025 tarihli ve 8440 karar no'lu ÇED Olumlu Kararı düzenlenmiştir. ÇED Kararları nihai bir izin olmamakla birlikte karar sonrasında kurum/kuruluşların mevzuatları kapsamında nihai izinler alınmadan yatırıma başlanılması söz konusu değildir. Bu kapsamda proje özelinde belirlenen İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu içerisinde Bitlis Valiliği (İl tarım ve Orman Müdürlüğü) yer almış olup, sürecin devam edebilmesine yönelik uygun görüşleri bulunmaktadır. Diğer taraftan mera vasfı değişikliği veya kullanım izni hususlarında ÇED süreci içerisinde nihai bir izin verilmemekte olduğundan, alınan ÇED Kararı sonrasında ilgili Kurum tarafindan gerekli değerlendirmeler yapılmaktadır.

2. Projeye ilişkin ÇED Yönetmeliği'nin 9. maddesi gereğince ÇED sürecine halkın katılımını sağlamak, proje hakkında bilgilendirmek, görüş ve önerilerini almak amacıyla 16.11.2023 tarihinde Halkın Bilgilendirilmesi ve Sürece Katılımı Toplantısı, 18.11.2024 tarihinde 1.İDK Toplantısı yapılmış ve proje alanının bir kısmının Batmış Gölü Doğal Sit Alanı sınırları içerisinde kalması nedeniyle ilgili Kurum tarafından gerekli değerlendirmelerin yapılabilmesi amacıyla ÇED Süreci durdurulmuştur.

Akabinde ilgili Kurumun uygun görüşünün (560 no'lu Komisyon Kararı) Bakanlığımıza ulaşmasına müteakip projenin ÇED süreci tekrardan açılmış olup, 14.04.2025 tarihinde projenin 2.İDK Toplantısı Bakanlığımızda gerçekleştirilmiş ve gelen kurum/kuruluş görüşleri kapsamında projeye ait ÇED Raporunun son şekli verilmiştir.

Bahse konu projenin ÇED süreci içerisinde proje yeri ve etki alanı dikkate alınarak ilgili kurum/kuruluşlardan oluşturulan İnceleme-Değerlendirme Komisyonunda; Enerji Ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (Enerji İşleri Genel Müdürlüğü, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü), Mekansal Planlama Genel Müdürlüğü, Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü, Tarım Ve Orman Bakanlığı (Orman Genel Müdürlüğü, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, DSİ Genel Müdürlüğü), Ulaştırma Ve Altyapı Bakanlığı (Karayolları Genel Müdürlüğü), Bitlis Belediye Başkanlığı, Bitlis Valiliği (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü, İl Özel İdaresi), Kültür Ve Turizm Bakanlığı (Van Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü) yer almakta olup, dilekçede yer alan hususlar kapsamında kurumların görüşleri doğrultusunda Bakanlığımızca gerekli değerlendirmeler yapılmaktadır ve ilgili kurum/kuruluşların uygun görüşleri bulunmaktadır. Bu kapsamda proje ile ilgili mevzuata uygun olarak gerekli değerlendirmeler yapılmıştır.

3,4) Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED), gerçekleştirilmesi planlanan projelerin çevreye olabilecek olumlu ve olumsuz etkilerinin belirlenmesinde, olumsuz yöndeki etkilerin önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza indirilmesi için alınacak önlemlerin, seçilen yer ile teknoloji alternatiflerinin belirlenerek değerlendirilmesinde ve projelerin uygulanmasının izlenmesi ve kontrolünde sürdürülecek çalışmaları içermektedir.

ÇED süreci içerisinde proje özelinde ilgili kurum/kuruluşların mevzuatları kapsamında projenin çevresel etkileri açısından tüm bilimsel değerlendirmeler yapılmaktadır.

Proje ile ilgili olarak güncel durumda Adilcevaz Çanakyayla köyü Muhtarlığı vekili Av. Mesut BABA tarafından; "Çanakyayla köyü Muhtarlığı tarafından Bitlis İli, Adilcevaz İlçesi, Çanakyayla Köyü, 113 ada | parsel sınırları içerisinde yer alan taşınmaza ilişkin Kiler Tekstil Enerji Yatırımları Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından yapılması planlanan "Çanakyayla Güneş Enerji Santrali ve Elektrik Depolama Tesisi" projesine yönelik olarak verilen 25/06/2025 tarihli ve 8440 sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu" kararının iplali ve yürütmenin durdurulması istemiyle" Van 4. İdare Mahkemesinin 2025/1273 Esas numarasına kayden açılan davaya ilişkin 31.12.2025 tarihli Bilirkişi Raporu düzenlenmiş olup söz konusu rapor"...... Yapılan tüm teknik incelemeler, saha gözlemleri ve literatür taramaları neticesinde; dava konusu proje için verilen "Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Olumlu" kararının, projenin yer seçimindeki hassasiyet (Batmış Gölü koruma bandı), inşaat yöntemindeki çevreci tercih (toprak sıyırmama/çakma yöntemi), atık yönetimindeki yasal uyumluluk ve enerji üretiminin kamu yararı boyutu dikkate alındığında; sürdürülebilir çevre ilkelerine, ulusal ve uluslararası teknik standartlara ve mevzuatta öngörülen eşik değerlere uygun olduğu görüş ve kanaatine varıldığı" hususları içermekle birlikte, projenin idari davası devam etmektedir. Yine hali hazırda 25.06.2025 tarihli ve 8440 karar no'lu ÇED Olumlu Kararı iptaline yönelik bir durum bulunmadığından proje alanı değiştirilmesine yönelik bir iş/işlem de bulunmamaktadır.