Beyşehir Gölü'nden su çekilmesine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 77 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan sorularımın, Tarım ve Orman Bakanı Sn. İbrahim Yumaklı tarafından Anayasanın 98'inci, TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılması hususunu arz ederim. : )
Türkiye'nin en büyük tatlı su gölü olan Beyşehir Gölü, son yıllarda kuraklık, yanlış su politikaları ve yoğun tarımsal su çekimi nedeniyle tarihinin en ağır gerilemesini yaşamaktadır. Su seviyesi bazı bölgelerde kıyıdan 1500 metreye kadar çekilmiş, göl ekosistemi ciddi şekilde tahrip olmuştur. Uzman raporları;
— Konya'ya su taşıyan sulama kanallarının yaz—kış aralıksız açık tutulması,
Gerekçenin tamamını göster (7 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
— Gölü besleyen akarsuların önüne yapılan baraj ve göletler,
— Bilinçsiz, kontrolsüz ve verimsiz sulama yöntemleri,
— Yeraltı suyu çekiminin denetimsiz artışı,
— Tarımda suyu koruyan teknolojilerin yaygınlaşmaması, gibi insan kaynaklı etkenlerin Beyşehir Gölü'nün çöküşünü hızlandırdığını ortaya koymaktadır.
Benzer tablo; Akşehir, Eber, Burdur, Tuz Gölü, Amik, Küçükçekmece, Meke gibi onlarca gölümüzde farklı derecelerde yaşanmaktadır. Bu çerçevede çevresel risklerin önlenmesi, su güvenliğinin sağlanması ve ekosistem tahribatının durdurulması büyük önem arz etmektedir. Beyşehir Gölü'nün kaderi yalnızca kuraklık değil; yanlış su yönetimi, bilinçsiz sulama ve denetimsiz kullanımın doğrudan sonucudur. Türkiye'nin göllerinin yok oluşunun engellenmesi suyu koruyan, bilim temelli politikaların acilen hayata geçirilmesi ile mümkün olacaktır.
Bu bağlamda,
I) Beyşehir Gölü'nden Konya Ovası'na su taşıyan sulama kanallarının yaz-kış sürekli açık bırakılması hangi teknik gerekçeye dayanmaktadır?
SORULAR
Su alma kapaklarının kapatılmamasının göl seviyesini düşürdüğüne ilişkin uyarılar neden dikkate alınmamıştır?
Beyşehir Gölü'nü besleyen akarsuların üzerine yapılan baraj, gölet ve regülatör sayısı kaçtır? Bu yapılar göle ulaşan yıllık su miktarını toplamda ne kadar azaltmıştır?
Tarım alanlarında vahşi sulama (salma sulama) yöntemlerinin halen yaygın olarak kullanılmasının nedeni nedir?
TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat, Oda: E-210 Çankaya/ Ankara E-mail: hasan.karal(Otbmm.gov.tr
5)
6)
8)
0)
Basınçlı sulama sistemlerine geçiş oranı nedir ve bu oranı artırmak için hangi somut adımlar atılmaktadır?
Yeraltı su kuyularının denetimi ne düzeydedir?
Son 10 yılda Konya Havzası ve Beyşehir çevresinde tespit edilen kaç kaçak kuyu için işlem yapılmıştır?
Türkiye'de kuruma riski taşıyan göller için ulusal bir eylem planı var mıdır? Varsa hangi gölleri kapsamaktadır, yoksa neden hazırlanmıştır?
Konya Ovası'nın su tüketim tahminleri, iklim değişikliği projeksiyonlarıyla birlikte yeniden hesaplanmış mıdır? Varsa bu hesaplamalarda Beyşehir Gölü'nün sürdürülebilirliği dikkate alınmış mıdır?
TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat, Oda: E-210 Çankaya/ Ankara E-mail: hasan.karal(Otbmm.gov.tr
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Beyşehir Gölü'nün maksimum su kotu 1.125,60 metre, maksimum işletme kotu 1.125,50 metre, minimum işletme kotu ise 1.121,03 metre olarak işletilmekte iken Kültür ve Turizm Bakanlığı Konya Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun almış olduğu karar ile 21.08.2010 tarihinden itibaren, gölün minimum işletme kotu 1.122,40 metre olarak belirlenmiş olup bu değerin altında su çekilmemektedir. Son iki yıldır yaşanan kuraklık ve iklim değişikliği sebebiyle Beyşehir Gölü'nden sulama kanallarına su verilememiştir.
Beyşehir Gölü'nü besleyen dere yatakları üzerine 10 adet gölet yapılmış olup depolama kapasiteleri toplamı yaklaşık 4 milyon m"'tür. Beyşehir gölü yıllık akımları göz önüne alındığında işletmede olan bu göletlerin çok cüzi bir etkisi olduğu görülmektedir. Bunun yanında inşaatı tamamlanarak, işletmeye alınan Derebucak Barajı Derivasyonu ile yıllık 130 milyon m? su Beyşehir Gölü'ne çevrilmiştir. Ayrıca, Sarıöz Regülatörü vasıtasıyla Beyşehir Gölü'ne akmayan Sarıöz Çayı göle çevrilmiştir.
Beyşehir Gölü'nü besleyen akarsular üzerinde Çarıksaraylar, Köprüköy, Örenköy ve Şehit H. Gökhan Eriç Barajları ile Belceğiz Göleti olmak üzere toplam 5 adet tesis inşa edilmiştir. Söz konusu yapıların toplam depolama kapasitesi ise 20,18 milyon m>'tür.
Bugüne kadar Konya ilinde toplam 20 milyar TL yatırım maliyeti ile 50.971 hektar alan kapalı sulama sistemi tamamlanarak işletmeye alınmıştır. Ayrıca devam eden sulama yatırımları kapsamında 61.038 hektar alanda çalışmalar devam etmektedir.
Beyşehir Gölünü besleyen akarsular üzerindeki 5 adet baraj ve göletlerin sulama şebekeleri modern kapalı borulu sistem olarak inşa edilmiştir. Sulama tesislerinde salma sulama (vahşi) yapılmamaktadır.
Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında, Bireysel Sulama Sistemlerinin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ kapsamında, Bakanlığımızca 2007 yılından beri bireysel tarla içi modern sulama sistemlerine ve damla sulama sistemlerinin kullanımının yaygınlaştırılması amacıyla "0590 hibe verilmektedir.
Ülkemiz genelinde 2007 yılından günümüze kadar 60.068 yatırımcıya hibe ödemesi yapılmış ve 3,7 milyon dekar alanın modern sulama sistemleri ile sulanması sağlanmıştır.
Yeraltı suyu kullanım miktarını belirlemek, kullanıcısına tahsis edilen miktarı kontrol altına almak, etkin, verimli ve tasarruflu kullanılmasını sağlamak, stratejik bir kaynak olan yeraltı suyunu sürdürülebilir olarak yönetmek amacıyla 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkındaki Kanun kapsamında gerekli denetim ve işlemler yapılmaktadır.
Konya Kapalı Havzası'nda yeraltı suyu çekimlerinin büyük bir kısmının, hesaplanmış emniyetli rezervi aşması nedeni ile 2012 yılında alınan Bakanlar Kurulu Kararı ve 11.09.2012 tarih ve 28408 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan karar doğrultusunda, Konya Kapalı Havzası yeraltı suyu tahsislerine kapatılmıştır. Yeraltı suyu tahsisine kapalı olan havzalarda yeni kuyu açılmasına ve mevcut belgeli kuyulardan çekilen su miktarının artırılmasına izin verilmemektedir. Kaçak kuyu şikayetleri hakkında; 167 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat doğrultusunda işlem yapılmaktadır.
10 yılda Konya Kapalı Havzası'nda 7.412, Beyşehir ilçesi sınırları dahilinde ise 99 adet kaçak kuyuya idari işlem yapılmıştır.
Ülkemizde son 15 yılın 14*ünde sıcaklıklar ortalamanın üzerinde gerçekleşmiştir. 2024 yılı (4 r iy TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI 7 Strateji Geliştirme Başkanlığı
Menam
15,69C ile son 54 yılın en sıcak yılı olmuş, yağışlar 966,3 oranında azalmıştır. 2025 yılı yağışlarında ise 9026 azalma olmuştur.
"s Güneydoğu Anadolu Bölgesinde 9053, " İç Anadolu Bölgesinde 35,
" Akdeniz Bölgesinde 9631,
" Marmara Bölgesinde 9934,
" Ege Bölgesi 9028,
" Doğu Anadolu 9625 ve
" Karadeniz Bölgesinde "64, azalma gerçekleşmiştir.
Artan sıcaklıklara bağlı olarak Burdur Gölü'nde kaybedilen suyun 9678'i buharlaşma kaynaklı iken Eğirdir Gölü'nde bu değer 79'a çıkmaktadır.
Ülkemizdeki 6.334 doğal ve yapay gölden 8 hektar üzeri alana sahip 250'si üzerinde kuraklık risk değerlendirmesi yapılmıştır. Bununla birlikte Eğirdir Gölü Eylem Planı açıklanmıştır.
Öncelikli 8 göl (Beyşehir/Konya, Akşehir/Konya, Eber/Afyonkarahisar, Bafa/Aydın, Burdur/Burdur, İznik/Bursa, Seyfe/Kırşehir, Sapanca/Sakarya) için bilimsel çalışmalar yapılarak, gelecek projeksiyonlarına göre sektör bazlı tedbirleri belirlenmiştir. Tedbirler kapsamında;
. Sulama sistemlerinin rehabilitasyonu ve modernizasyonu, " o Üründesenideğişikliği,
. Yeraltı suyu kontrolü,
. Havzalar arası su transferleri, e Şebeke kayıplarının azaltılması ve
. Atık suyun yeniden kullanımı gibi önlemlere yer verilmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan